Вы тут

Як змена клiмату ўплывае на сельскую гаспадарку?


Сусветная метэаралагiчная арганiзацыя прызнала 2019 год адным з самых цёплых у свеце за ўсю гiсторыю назiранняў. Спецыялiсты ўпэўнены, такое хуткае змяненне клiмату апярэджвае нашы здольнасцi да адаптацыi i можа прывесцi да сур'ёзных наступстваў.


Гiсторыя iнструментальных метэаралагiчных назiранняў на тэрыторыi нашай краiны вядзецца з 1881 года. На працягу практычна ста гадоў адзначалiся натуральныя хiстаннi клiматычных параметраў, а з канца 1980-х пачалi iнтэнсiўна праяўляцца сучасныя працэсы змены клiмату. Рост тэмпературы паветра фiксуецца практычна ва ўсе сезоны года.

— Кожнае наступнае дзесяцiгоддзе, пачынаючы з 1980 года, было цяплейшае, чым папярэднiя. Летась сярэднегадавая тэмпература паветра склала 8,8 градуса, што на два градусы вышэй за норму. Асноўныя прычыны такiх змяненняў — выкiды парнiковых газаў, пераважна ў вынiку спальвання выкапнёвага палiва, — адзначыў начальнiк Рэспублiканскага цэнтра па гiдраметэаралогii, кантролi радыеактыўнага забруджвання i манiторынгу навакольнага асяроддзя Мiнпрыроды Аляксандр КАНАВАЛЬЧЫК.

Змяненне клiмату негатыўна ўплывае на здароўе чалавека, прыводзiць да размнажэння розных пераносчыкаў захворванняў, напрыклад кляшчоў. Працяглая адсутнасць дажджоў у цёплы перыяд года вядзе да пажараў i, як следства, знiшчэння лясных экасiстэм i забруджвання паветра. Частыя засухi становяцца прычынай знiжэння ўраджайнасцi сельгаскультур.

Дарэчы, сельская гаспадарка — адна з асноўных галiн эканомiкi, якая залежыць ад надвор'я. Павышэнне сярэднегадавой тэмпературы паветра ў Беларусi на адзін градус прывяло да зрушэння аграклiматычных зон з поўдня на поўнач прыкладна на 150—200 кiламетраў. У нас ужо з'явiлася чацвёртая аграклiматычная зона, у якую ўваходзяць паўднёвая частка Брэсцкай i Гомельскай абласцей. Яна характарызуецца самай кароткай i цёплай у межах нашай краiны зiмой i найбольш працяглым i цёплым вегетацыйным перыядам.

— Хутчэй за ўсё, да сярэдзiны стагоддзя працягласць перыяду актыўнай вегетацыi раслiн павялiчыцца яшчэ ў сярэднiм на тры тыднi, у вынiку чаго сума актыўных тэмператур у паўночнай частцы краiны дасягне значэнняў, якiя цяпер характэрныя для поўдня. Такiм чынам, сучасныя клiматычныя ўмовы, якiя ўтварылiся ў новай аграклiматычнай зоне, будуць назiрацца ўжо на поўначы Беларусi, гэта значыць у Вiцебскай вобласцi. У той час як на вялiкай частцы тэрыторый аграклiматычныя параметры апынуцца блiзкiмi да сучасных умоў цэнтра Украiны i Сярэдняга i Нiжняга Паволжа, — падкрэслiла намеснiк начальнiка службы гiдралогii i аграметэаралогii Белгiдрамета Кацярына IСТОМIНА.

Паводле слоў спецыялiста, з аднаго боку ў пацяпленнi ёсць свае плюсы. Напрыклад, у Беларусi сталi вырошчваць культуры, якiя раней былi нехарактэрныя для нашага рэгiёна (вiнаград, кавуны i г. д.), павялiчылiся пасяўныя плошчы кукурузы i рапсу. Аднак мiнусаў усё ж значна больш.

— Здаецца, цёплыя зiмы спрыяльна ўплываюць на перазiмоўку культур, паколькi няма моцных маразоў, але з-за высокiх тэмператур яны не могуць знайсцi стан спакою i працягваюць вегетацыю на працягу зiмовага перыяду. Да таго ж рэзкiя перапады тэмпературы, адсутнасць снегу прыводзяць да розных пашкоджанняў глебы на сельскагаспадарчых палетках, — дадала Кацярына Iстомiна. — Таксама трэба адзначыць, што пацяпленне не вельмi добра ўплывае на традыцыйныя для нашага рэгiёна культуры, такiя як бульба i лён, таму зараз мы перайшлi на больш раннiя сарты бульбы.

Адным з самых негатыўных наступстваў змены клiмату для сельскай гаспадаркi з'яўляецца рост паўтаральнасцi засух, асаблiва ў паўднёвых раёнах нашай краiны. Як запэўнiваюць спецыялiсты, раней засухi наступалi пераважна ў летнi перыяд, цяпер жа гэта адбываецца ў больш раннiя тэрмiны. Напрыклад, у красавiку сёлета практычна не было ападкаў, што прывяло да моцнага высушвання глебы. Аднак, па словах метэаролагаў, майскiя дажджы ўсё ж трохi палепшылi сiтуацыю.

Кацярына КIРЭЕВА

Загаловак у газеце: Вырошчваем вiнаград, але пакутуем ад засух

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.