Вы тут

Махляры паспяхова выкарыстоўваюць інфармацыйныя тэхналогіі, а людзі па-ранейшаму праяўляюць неабачлівасць


Падзеі разварочваліся хутка, нібы ў дэтэктыўным рамане. На тэлефон 59-гадовай жыхаркі райцэнтра патэлефанавалі а палове сёмай вечара. Малады чалавек прадставіўся супрацоўнікам банка, назваў свой асабісты код, звярнуўся да жанчыны па імені і па бацьку, строгім голасам паведаміў, што з яе банкаўскай карткі ажыццяўляюцца спробы спісання грошай. «Банкаўскі работнік» даводзіў, што калі сама яна гэтых маніпуляцый не здзяйсняла, трэба тэрмінова заблакаваць картку. Для гэтага яму патрэбныя нумар і код плацежнага сродку, каб лішні раз упэўніцца, што ён размаўляе менавіта з трымальнікам названай карткі.


polese.by

Фішынг — новая зброя махляроў

Ён гаварыў хутка, не даючы ёй уставіць слова, падкрэсліваў, што ў гэтай справе важна не ўпусціць час, бо зламыснікі не дрэмлюць… І жанчына назвала рэквізіты банкаўскай карткі. А пазней убачыла, што з карткі было спісана 3800 рублёў. Усё правільна ён гаварыў наконт спробы спісання — бо сам гэтым займаўся. Ды спроба скончылася гэтым толькі пасля таго, як жанчына ўказала доступ да сваёй карткі.

Вось і з'явілася новае слова — фішынг, якое з англійскай перакладаюць як рыбная лоўля. Зламыснікі расстаўляюць сеткі, і найбольш даверлівы трапляецца. Бо такое «вывуджванне» грошай, калі злодзей звязваецца з ахвярай па тэлефоне, часам прысылае СМС і ўгаворвае назваць даныя банкаўскай карткі, становіцца вынікам прымянення інфармацыйных тэхналогій у справе падману. Кібермахляр дзейнічае нахабна і пераканаўча: прадстаўляецца, як правіла, супрацоўнікам банка альбо нейкага дзяржаўнага органа. І ў кожным з такіх выпадкаў ахвяра трапляецца на вудачку махляра добраахвотна, бо паведамляе канфідэнцыяльную інфармацыю прайдзісвету, які тэлефануе невядома адкуль.

Як паведамілі ў УСК па Брэсцкай вобласці, сума матэрыяльнага ўрону, нанесенага трымальнікам банкаўскіх карт праз супрацьпраўныя дзеянні, за дзевяць месяцаў гэтага года склала ў рэгіёне больш за 200 тысяч рублёў. Напрыклад, толькі за адзін дзень жніўня грошы скралі з рахункаў 15 жыхароў Брэстчыны.

З году ў год колькасць падобных злачынстваў расце. Як адзначаюць следчыя, у 2017—2019 гадах да банкаўскіх карт патэнцыяльных ахвяр зламыснікі пракладалі шлях найбольш праз сацыяльныя сеткі. Спачатку перапісваліся з карыстальнікамі ў раздзеле «Сябры», заваёўвалі прыязнасць і давер, ну а потым значна лягчэй было выманіць рэквізіты карткі.

Фальшывыя вэб-старонкі

Але ў 2020 годзе колькасць такіх крадзяжоў пайшла на спад. Яно і зразумела, інфармацыйныя тэхналогіі ўвесь час удасканальваюцца, выходзяць на новы ўзровень, і кібермахляры не адстаюць. Цяпер яны сталі праяўляць актыўнасць з дапамогай фішынгавых вэб-старонак. Яны нярэдка ствараюць вэб-старонку, якая вельмі падобная на афіцыйны сайт вядомага сервісу альбо гандлёвай пляцоўкі. Апошнія ўтрымліваюць формы ўводу рэквізітаў, якія дазваляюць ажыццявіць доступ да банкаўскага рахунку. Новую фішынгавую веб-старонку размяшчаюць на спецыяльна створаным сайце, імя якога падобнае да імя афіцыйнага рэсурсу. Назва можа адрознівацца нават на адну літару. Пасля гэтага яны знаходзяць аб'яву, напрыклад, аб продажы якога-небудзь тавару на гандлёвых пляцоўках або ў інтэрнэце, і тэлефануюць аўтару аб'явы ці спісваюцца з ім. Чалавеку, які нічога не падазрае, прапануюць перайсці па гіперспасылцы на фішынгавую старонку і ўвесці даныя для атрымання грошай на картку, якія ўжо пералічаны за тавар. Ён дзейнічае па інструкцыі, называе даныя карткі, але замест атрымання грошай сам пазбаўляецца ўсяго, што мае на карт-рахунку. Афіцыйны прадстаўнік УСК па Брэсцкай вобласці Дзмітрый ІВАНЮК прыводзіць прыклады падобных крымінальных спраў. У канцы жніўня на падобную фішынгавую старонку заманілі 31-гадовую жыхарку Баранавічаў. Дзейнічалі па прыведзенай вышэй схеме. Як толькі жанчына ўказала рэквізіты сваёй карткі, з рахунка зніклі 450 рублёў. Праз месяц на «вудачку» зламыснікаў трапіла 36-гадовая жыхарка Камянца. У яе скралі 240 рублёў.

Метадам сацыяльнай інжынерыі

— А вось аферы ад імя супрацоўнікаў банка кібермахляры працягваюць ажыццяўляць даволі паспяхова, — адзначае начальнік аддзела па раскрыцці злачынстваў у сферы высокіх тэхналогій Брэсцкага абласнога УУС Аляксандр РЫНГЕВІЧ. — Актыўнічаць пад выглядам супрацоўнікаў банкаў яны пачалі яшчэ восенню мінулага года. І, нягледзячы на вялікія прафілактычныя меры, інфармаванне насельніцтва, метад дзейнічае. Спецыялісты называюць яго метадам сацыяльнай інжынерыі. Стары псіхалагічны прыём: чалавеку тэлефануюць, ставяць ва ўмовы, калі трэба адразу прымаць рашэнне. Чалавек нярэдка губляецца і трапляе ў пастку. Гэта няспешна чытаючы падобную інфармацыю, можна разважаць, як не трэба быць даверлівым, як варта думаць і супастаўляць. А там чалавека застаюць у любой сітуацыі, скажам, у яго праблемы ў сям'і, нешта са здароўем, яшчэ нейкія крытычныя абставіны. Раптам табе тэлефануюць і адразу ўводзяць у стан павышанага стрэсу: цвёрдым, упэўненым голасам паведамляюць, што з карткі спрабуюць скрасці грошы. Да таго ж маніпулятары не пакідаюць час на роздум: маўляў, аперацыю трэба правесці тут і цяпер, мы яе пакуль прыпынілі, але трэба прымаць рашэнне неадкладна. Фішка заключаецца ў тым, каб не даць чалавеку апомніцца, не адпусціць яго, не даць яму час падумаць альбо параіцца. А калі пры гэтым у прайдзісветаў ёсць хоць нейкая інфармацыя пра карыстальніка, гэта надае праўдападобнасці і спрацоўвае. Абанент, як той казаў, гатовы. Пасля гэтага ім застаецца ўдакладніць рэквізіты. Яны звычайна гавораць: дастаньце картку, зверым даныя, нумар карты, тэрмін дзеяння, CVV-код. Гэтых даных ім хапае, каб правесці спісанне сродкаў.

Аляксандр Рынгевіч раіць людзям, якія атрымалі падобны званок, не панікаваць. І самае разумнае ў падобным выпадку — націснуць на кнопку, скінуць званок. На кожнай плацежнай карце са зваротнага боку напісаны тэлефон кругласутачнай службы вашага банка, якая дапаможа ў такіх сітуацыях. Калі вы патэлефануеце, супрацоўнік банка ўдакладніць па камп'ютарнай базе, ці ёсць такі карыстальнік, папытае, як вас завуць. Потым скажа, што з вашым рахункам усё ў парадку, ніхто на яго не пасягае. Вас могуць папрасіць назваць прозвішча, імя, нумар карты. Але для здзяйснення аперацый гэтага недастаткова, і да таго ж вы будзеце ўпэўненыя, што дакладна размаўляеце з супрацоўнікам банка.

Але што гаварыць пра высокія тэхналогіі, псіхалагічныя прыёмы, калі нашы людзі часам праяўляюць дзіўную неабачлівасць у дачыненні да ўласных плацежных картак? Здаецца, ўсе ведаюць, што пін-код паведамляць нікому нельга. І што мы бачым на прыкладзе звычайных маладых брастаўчан, якія жывуць на адной вуліцы, у адным двары? Дык вось адзін з іх папрасіў другога пазычыць 30 рублёў. Нібыта звычайная справа, па-суседску можна і пазычыць. Але ў другога ў кішэні не аказалася патрэбнай сумы, і ён перадаў знаёмаму картку, паведаміўшы пін-код у спадзяванні, што той здыме ўказаную суму, а картку прынясе гаспадару. Але 37-гадовы мужчына, узяўшы чужую картку, адразу накіраваўся ў забаўляльныя ўстановы, дзе з размахам правёў вечар на 870 рублёў. Міжраённы СК зараз расследуе крымінальную справу з гэтай нагоды, а следчыя зноў паўтараюць нібыта і банальныя рэчы: не паведамляйце пін-коды ад картак! Кажучы словамі Астапа Бендэра, самі ж аддаяце ключы ад кватэры, дзе ляжаць грошы.

Святлана ЯСКЕВІЧ

Загаловак у газеце: Ловіцца рыбка вялікая і малая

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.