26 Верасень, серада

Вы тут

Ці здолее Беларусь стаць дзелавым цэнтрам кантынента?


На­спе­ла не­аб­ход­насць но­ва­га фар­ма­ту су­пра­цоў­ніц­тва па­між на­шай кра­і­най і ЕС

У Мін­ску ад­быў­ся «круг­лы стол» на тэ­му «Ак­ту­аль­ныя пы­тан­ні бе­ла­рус­ка-еў­ра­пей­скіх ад­но­сін», ар­га­ні­за­ва­ны ін­фар­ма­цый­ным пунк­там Са­ве­та Еў­ро­пы і ана­лі­тыч­ным цэнт­рам ЕСО­ОМ у су­пра­цоў­ніц­тве з Бе­ла­рус­кім дзяр­жаў­ным уні­вер­сі­тэ­там.

Ай­чын­ныя і за­меж­ныя ву­чо­ныя, дып­ла­ма­ты, экс­пер­ты, жур­на­ліс­ты зноў звяр­ну­лі­ся да ня­прос­тай тэ­мы ад­но­сін па­між Еў­ра­пей­скім са­юзам і Рэс­пуб­лі­кай Бе­ла­русь.

Укра­ін­скі кры­зіс, рас­па­ча­ты з сум­на­вя­до­ма­га са­мі­ту Ус­ход­ня­га парт­нёр­ства ў Віль­ню­се ды пра­ва­лу кур­су «еў­ра­ін­тэг­ра­цыі Укра­і­ны», па­ня­во­лі пры­му­сіў элі­ты Еў­ра­пей­ска­га са­ю­за шу­каць кроп­кі ста­біль­нас­ці ў рэ­гі­ё­не. Пры гэ­тым бе­ла­рус­кае кі­раў­ніц­тва, не­за­леж­на ад па­зі­цыі вя­лі­кіх гуль­цоў, пас­ля­доў­на пра­во­дзі­ла лі­нію на пры­мі­рэн­не ба­коў кан­флік­ту на тэ­ры­то­рыі паўд­нё­вай су­сед­кі.

Та­кі ста­лы нейт­ра­лі­тэт, імк­нен­не да дыя­ло­гу і ра­зу­мен­ня роз­ных па­зі­цый пры­вя­лі да та­го, што ме­на­ві­та Мінск атры­маў крэ­дыт да­ве­ру і стаў асноў­най пе­ра­га­вор­най пля­цоў­кай, пры­чым не толь­кі для ўдзель­ні­каў гра­ма­дзян­скай вай­ны на тэ­ры­то­рыі Укра­і­ны, але ад­на­ча­со­ва для кі­раў­ніц­тва ЕС і дзяр­жаў Мыт­на­га са­ю­за.

Кан­ку­рэн­цыя ін­тэ­гра­цый

Па­куль, на жаль, «ін­тэ­гра­цыя ін­тэ­гра­цый» — лі­нія на зблі­жэн­не Мыт­на­га са­ю­за і Еў­ра­пей­ска­га з па­бу­да­ван­нем вя­лі­кай кан­ты­нен­таль­най пра­сто­ры ад Ат­лан­ты­кі да Ці­ха­га акі­я­на, аб­ве­шча­ная прэ­зі­дэн­та­мі Пу­ці­ным, Лу­ка­шэн­кам, На­за­рба­е­вым у якас­ці перс­пек­тыў­най мэ­ты еў­ра­зій­скай ін­тэ­гра­цыі, не зна­хо­дзіць ра­зу­мен­ня еў­ра­пей­скіх парт­нё­раў і на прак­ты­цы пе­ра­тва­ра­ец­ца «ў кан­ку­рэн­цыю ін­тэ­гра­цый», арэ­най якой ужо ста­ла тэ­ры­то­рыя Укра­і­ны.

Пры гэ­тым аха­ла­джэн­не ад­но­сін, уза­ем­ны па­кет санк­цый па­між Еў­ра­пей­скім са­юзам і Ра­сі­яй ба­лю­ча б'е па эка­но­мі­цы абод­вух ба­коў, аслаб­ля­ю­чы іх па­зі­цыі ў па­раў­на­нні з ін­шы­мі по­лю­са­мі сі­лы.

Фак­тыч­на ў Еў­ро­пе паў­та­ра­ец­ца сі­ту­а­цыя пер­шай па­ло­вы ХХ ста­год­дзя, ка­лі ў вы­ні­ку дзвюх су­свет­ных вой­наў і су­праць­ста­ян­ня роз­ных бло­каў еў­ра­пей­скіх дзяр­жаў ума­ца­ваў­ся трэ­ці бок — ЗША, што заўж­ды ўклю­ча­лі­ся ў кан­флікт на яго за­вяр­шаль­най ста­дыі, а за­тым дык­та­ва­лі зня­сі­ле­най Еў­ро­пе пра­ві­лы но­ва­га су­свет­на­га па­рад­ку.

На два­рэ ХХІ ста­год­дзе, і ёсць на­дзея, што кі­роў­ныя элі­ты вя­ду­чых кра­ін све­ту ра­зу­ме­юць не­маг­чы­масць вы­ра­шэн­ня праб­лем ва­ен­ным шля­хам (асаб­лі­ва з улі­кам за­па­саў зброі ма­са­ва­га зні­шчэн­ня, што зна­хо­дзіц­ца ў ар­се­на­лах вай­скоў­цаў), ад­нак пе­ра­нос кан­флік­ту ў эка­на­міч­ную плос­касць хоць і не па­гра­жае стра­тай міль­ё­наў жыц­цяў, але так­са­ма мо­жа мець ка­та­стра­фіч­ныя на­ступ­ствы для раз­віц­ця пла­не­ты.

Бе­ла­рус­кі на­род, які, маг­чы­ма, най­больш за ўсе ін­шыя на­ро­ды Еў­ро­пы па­цяр­пеў ад мі­ну­лых су­тык­нен­няў, як ні­хто за­ці­каў­ле­ны ў за­ха­ван­ні мі­ру і ста­бі­лі­за­цыі сі­ту­а­цыі.

Улас­ная пра­гра­ма

З улі­кам бліз­ка­сці Бе­ла­ру­сі да Ра­сіі, утва­рэн­ня Еў­ра­зій­ска­га эка­на­міч­на­га са­ю­за Бе­ла­ру­сі над­звы­чай важ­на вы­пра­ца­ваць па­вест­ку як двух­ба­ко­ва­га су­пра­цоў­ніц­тва з ЕС, так і пра­па­на­ваць пра­ект пры­маль­най фор­мы ад­но­сін двух ін­тэ­гра­цый­ных бло­каў. Спра­ва па­він­на іс­ці як пра ўлас­на бе­ла­рус­кую дзяр­жаў­ную пра­гра­му ар­га­ні­за­цыі ста­сун­каў з Еў­ра­пей­скім са­юзам, так і пра рэа­лі­за­цыю маг­чы­мас­цяў Бе­ла­ру­сі як кроп­кі ўза­е­ма­дзе­ян­ня за­ход­няй і ўсход­няй час­так еў­ра­пей­скай цы­ві­лі­за­цыі.

У сі­ту­а­цыі кан­флік­ту ва Укра­і­не Бе­ла­русь за­ста­ец­ца без­аль­тэр­на­тыў­ным на­дзей­ным тран­зі­цё­рам ра­сій­скіх энер­га­нось­бі­таў у ЕС. Пры гэ­тым кра­і­ны Еў­ра­пей­ска­га са­ю­за ўжо ця­пер жа­да­юць ска­рыс­таць маг­чы­мас­ці бе­ла­рус­кай пра­мыс­ло­вас­ці і сель­скай гас­па­дар­кі для за­ха­ван­ня эка­на­міч­ных су­вя­зяў з Ра­сі­яй.

Перс­пек­тыў­най за­да­чай мо­жа стаць пе­ра­тва­рэн­не кра­і­ны ў свое­асаб­лі­вы «ган­конг» для ЕА­ЭС — ла­гіс­тыч­ны і тэх­на­ла­гіч­ны цэнтр, праз які еў­ра­пей­скія ін­вес­ты­цыі і най­ноў­шыя на­пра­цоў­кі бу­дуць трап­ляць на пра­сто­ру еў­ра­зій­скай ін­тэ­гра­цыі.

Гэ­та вель­мі па­зі­тыў­ная бу­ду­чы­ня мо­жа быць рэа­лі­за­ва­на толь­кі з улі­кам шмат­лі­кіх кро­каў, якія па­він­на зра­біць бе­ла­рус­кае кі­раў­ніц­тва. Па­куль на па­доб­ную ро­лю прэ­тэн­дуе наш са­юз­нік — Ка­зах­стан, які знач­на больш ад­да­ле­ны ад ЕС, ад­нак мае ўлас­ную дзяр­жаў­ную пра­гра­му «Шлях у Еў­ро­пу», больш пры­ваб­ны ін­вес­ты­цый­ны клі­мат і раз­гор­ну­тую сет­ку ла­біс­таў ся­род за­ход­ня­га іс­тэб­ліш­мен­ту.

Больш Фран­цыі

У ад­но­сі­нах ЕС і Бе­ла­ру­сі так­са­ма ад­бы­ва­ец­ца не­ка­то­ры пра­грэс, асаб­лі­ва ў кан­тэкс­це ар­га­ні­за­цыі су­пра­цоў­ніц­тва з асоб­ны­мі буй­ны­мі еў­ра­пей­скі­мі дзяр­жа­ва­мі. Най­перш трэ­ба ад­зна­чыць част­ко­вую нар­ма­лі­за­цыю ад­но­сін з Поль­шчай і асаб­лі­ва пе­ра­ход бе­ла­рус­ка-фран­цуз­скіх ста­сун­каў на якас­на но­вы ўзро­вень.

Ня­даў­нія кан­суль­та­цыі па­між МЗС Бе­ла­ру­сі і Фран­цыі, ві­зіт дэ­ле­га­цыі бе­ла­рус­ка­га ўра­да ў Па­рыж ма­юць кан­крэт­ныя вы­ні­кі як для дзе­ла­вых ко­лаў дзвюх кра­ін, так і для па­вы­шэн­ня ўзроў­ню па­лі­тыч­на­га дыя­ло­гу.

Вя­до­ма, што ў Бе­ла­ру­сі ар­га­ні­зуе вы­твор­часць сла­ву­тая фран­цуз­ская аў­та­ма­біль­ная кам­па­нія PSA Peugeot Cіtroen, а ай­чын­ны Банк раз­віц­ця да­мо­віў­ся з па­рыж­скім ад­дзя­лен­нем Commerzbank Aktіengesellschaft пра ад­крыц­цё крэ­дыт­най лі­ніі на 9,8 млн еў­ра з па­крыц­цём фран­цуз­скай стра­ха­вой кам­па­ніі для на­быц­ця та­нэ­леп­ра­ход­на­га комп­лек­су пад па­трэ­бы Мінск­ага мет­ра­па­лі­тэ­на.

Кі­раў­нік дэ­парт­амен­та кан­ты­нен­таль­най Еў­ро­пы МЗС Фран­цыі Эрык Фурнье ад­зна­чыў, што «фран­цуз­скае кі­раў­ніц­тва ві­тае вы­сіл­кі Бе­ла­ру­сі па нар­ма­лі­за­цыі сі­ту­а­цыі ва Укра­і­не і лі­чыць мэ­та­згод­ным ін­тэн­сі­фі­ка­ваць двух­ба­ко­выя кан­так­ты».

Для Бе­ла­ру­сі бы­ло б пра­віль­ным ума­цоў­ваць свае па­зі­цыі ў Фран­цыі, пра­да­стаў­ля­ю­чы фран­цуз­скім дзе­ла­вым ко­лам най­больш вы­гад­ныя ўмо­вы для ін­вес­ты­цый у на­шу кра­і­ну.

Апо­ра на та­ко­га ма­гут­на­га парт­нё­ра ў ЕС, якім з'яў­ля­ец­ца афі­цый­ны Па­рыж, да­зво­ліць пе­ра­адо­лець езу­іц­кую лі­нію асоб­ных еў­ра­пей­скіх чы­ноў­ні­каў, якія, з ад­на­го бо­ку, вы­каз­ва­юць ра­зу­мен­не ро­лі Бе­ла­ру­сі як ста­бі­лі­зу­ю­ча­га фак­та­ру рэ­гі­ё­на, а з ін­ша­га, кры­ты­ку­юць ай­чын­ны па­лі­тыч­ны лад ды са­лі­да­ры­зу­юц­ца з ра­ды­каль­ны­мі па­лі­тыч­ны­мі сі­ла­мі, што ўжо больш за два дзя­сят­кі га­доў па­тра­бу­юць у Бе­ла­ру­сі «пе­ра­мен» па ўкра­ін­скім пры­кла­дзе.

Інер­цыя санк­цый

Пра­цяг па­лі­ты­кі санк­цый Еў­ра­пей­ска­га са­ю­за ў да­чы­нен­ні да на­шай кра­і­ны — гэ­та не толь­кі сла­ву­тыя «двай­ныя стан­дар­ты», іс­на­ван­не якіх, ужо не ўтой­ва­ю­чы, па­цвяр­джа­юць не­ка­то­рыя еў­ра­пей­скія мі­ніст­ры, але і не­даль­на­бач­насць знеш­няй па­лі­ты­кі. У гэ­тым клю­чы ра­шэн­не Са­ве­та Еў­ро­пы аб пра­лан­га­цыі санк­цый­най па­лі­ты­кі да 31 каст­рыч­ні­ка
2015 го­да, ня­гле­дзя­чы на тое, што з га­неб­на­га спі­са вы­клю­ча­ны шэ­раг ай­чын­ных кам­па­ній і служ­бо­вых асоб, аб­са­лют­на ла­гіч­на раз­гля­да­ец­ца бе­ла­рус­кім МЗС як «бес­перс­пек­тыў­ны па­ды­ход» і «інер­цыя мі­ну­ла­га».

З афі­цый­на­га па­ве­дам­лен­ня МЗС зра­зу­ме­ла, што санк­цыі ані­як не паў­плы­ва­юць на ўнут­ран­ную па­лі­ты­ку бе­ла­рус­ка­га ўра­да, ад­нак бе­ла­рус­кі бок і на­да­лей бу­дзе пры­трым­лі­вац­ца прак­ты­кі дыя­ло­гу і ўза­е­ма­дзе­ян­ня з еў­ра­пей­скі­мі парт­нё­ра­мі, пры ўмо­ве, што гэ­ты дыя­лог бу­дзе бу­да­вац­ца на прын­цы­пах уза­е­ма­па­ва­гі і ра­зу­мен­ня.

У су­пра­цоў­ніц­тве з ЕС Бе­ла­русь па­він­на вы­трым­лі­ваць улас­ную стра­тэ­гію, зы­хо­дзя­чы з ін­та­рэ­саў су­ве­рэн­на­га раз­віц­ця. Кам­пра­міс пры­маль­ны та­ды, ка­лі ўступ­кі ма­юць уза­е­ма­вы­гад­ны ха­рак­тар, а су­час­ная геа­па­лі­тыч­ная рас­клад­ка яшчэ больш спры­яе та­му, каб вы­трым­лі­ваць цал­кам са­ма­стой­ную лі­нію афі­цый­на­га Мін­ска.

Аляк­сандр ШПА­КОЎ­СКІ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

 «Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам супрацьстаяць няпростым выклікам часу».

Грамадства

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

​Колішняя Беларуская ваенная акруга лічылася адной з самых магутных у СССР.

Грамадства

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

«Калі ў вас адкрыўся рот, каб накрычаць на дзіця, спыніцеся хоць на секунду…» 

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі.