Вы тут

Імгненні дзяцінства, дзіўныя і чароўныя


Многія бацькі імкнуцца стварыць для дзяцей казку, асабліва пад Новы год. Можа прайсці шмат гадоў, а вера ў цуд так і застанецца ў душы: успамінам, які грэе; адчуваннем светлага і цёплага, якое дапамагае кожны дзень; надзеяй, што вядзе ўсё жыццё…


Вячаслаў ПАЎЛАВЕЦ, мастак, ілюстратар, мастацкі рэдактар часопіса «Мастацтва»:

— На гэтым здымку час, калі мы жылі ў ГДР (бо мой бацька быў вайскоўцам), а я тады — дарослы хлапчук гадоў дзесяці. Гэта той узрост, калі складваліся яскравыя ўражанні. Адно з такіх — навагоднія ўпрыгожванні вітрын, у кожнай з якіх рухаліся фігуркі, стаялі ёлачкі, усё вельмі адметнае і незвычайнае. Менавіта такія вітрыны стваралі незабыўнае адчуванне цуду, у які хацелася верыць. У нямецкіх сем’ях існавала традыцыя: пад святочнай ёлкай ставілі боцік, у які клалі падарункі. Немцы — люд практычны, таму наборы падарункаў прадаваліся не ў пакунках, як у нас, а адразу ў такім боціку, а ўжо ў ім — усе дзіцячыя радасці. Крыху пазней Новы год я сустракаў з сям’ёй у вёсцы Пліса Смалявіцкага раёна, дзе жылі бабуля і дзядуля. Зімовая ноч у вёсцы з халодным небам, поўняй і цеплынёй хаты стала першым сюжэтам у маёй творчасці. Час ідзе, навагоднія святы бягуць, пераганяючы адно аднаго, а той сюжэт не адпускае, ператвараючыся ў новыя творы, дзе адчуванне бязмернага, сапраўднага, існага свету.

Алена СТЭЛЬМАХ, пісьменніца, першы намеснік старшыні Саюза пісьменнікаў Беларусі:

— Калі я нарадзілася, бацькі былі студэнтамі і не мелі свайго кутка, таму мяне адправілі да бабулі. Але на Новы год мы звычайна ездзілі ў горад: надакучвалі доўгія вечары і снег, які замятаў усю вёску. На здымку мне 5 гадоў. На той час мама загадвала дзіцячым садам і вадзіла мяне на ранішнік. Ва ўспамінах Новы год — плошча з ёлкай у цэнтры Дзяржынска, куды мы ідзём усёй сям’ёй. Тады я разумела, што гэта нейкая незвычайнасць не толькі для мяне, але і для бацькоў: было сапраўднае адчуванне свята і таямнічасці. А таямнічасць у тым, каб загадаць жаданне, якое абавязкова спраўдзіцца. Для мяне яно адно: каб усе былі разам. На шчасце, вельмі працяглы час так і было. Гэта свята ніколі не зробіць цябе дарослым. Нават цяпер радуешся ўспамінамі той пары дзяцінства. Помню, вельмі хацелася цукерак. Нашы з сястрой падарункі з’ядаліся вельмі хутка, а брат свой прыхоўваў. І мы прыдумалі: узяць вялікую міску і ссыпаць усе падарункі. Адтуль мы іх ціхенька цягалі. З ёлкі яны таксама знікалі, заставаліся муляжы. Калі высвятлялася, што мы паелі цукеркі, якія ўсе любілі — «Чыпаліна», — якой вялікай была роспач брата! Як нас ушчувалі!

Алесь БАДАК, празаік, публіцыст, крытык, паэт, дырэктар выдавецтва «Мастацкая літаратура»:

— Аднойчы сустракалі Новы год у вёсцы ў бабулі Фядоры і яе дачкі. Ёлку ў хаце яны і не думалі ставіць. За дзень да свята зайшла суседка і жартам, звяртаючыся да бабулі, а больш да мяне, спытала, які падарунак мне прынясе Дзед Мароз. У Дзеда Мароза тады я ўжо не дужа верыў, але пытанне пра падарунак спадабалася, таму засынаў з нейкімі няпэўнымі думкамі. Раніцай бабуля сказала:

— Вось пакуль ты спаў, Дзед Мароз прыходзіў.

— Ага, канешне, — сонна і без аніякай веры ў бабуліны словы адказаў я. Маўляў, ён прыходзіў тады, калі я спаў, каб не змог яго ўбачыць: знайшлі маленькага.

— А ты выйдзі на двор, паглядзі, — не адчаплялася яна.

Я неахвотна адзеўся, расчыніў дзверы — і мяне асляпіла яркая бель. Ляжалі снежныя гурбы, якіх увечары не было, з неба падалі вялікія шматкі снегу. Усё было як у казцы, нібы тут начараваў якінебудзь Дзед Мароз. Але самае нечаканае і дзівоснае — у наступным імгненні, калі я павярнуў галаву: маладзенькая яблынька ўся была ўвешана цукеркамі. Па сёння памятаю той душэўны стан радасці і ўзрушанасці.

Уладзімір КАНДРУСЕВІЧ, кампазітар:

— Як і любое дзіця, я быў схільны да хітрыкаў з боку бацькоў. У той час у нас быў маленькі лялечны Дзед Мароз з мяшочкам, які клалі пад ёлку. Бацькі казалі, пакуль я сплю, ён прынясе ў мяшочку падарунак. І я не верыў, як такі маленькі Дзед Мароз з такім маленькім мяшочкам гэта зробіць. Позна ноччу я забраўся пад ёлачку і раскрыў гэты няшчасны мяшочак. Вядома, там нічога не аказалася, і было такое расчараванне! Але бацькі выкруціліся, маўляў, рана: Дзед Мароз яшчэ толькі збіраецца. Усю незвычайнасць навагодняга святкавання я неяк увабраў у сябе, таму для сваіх дзяцей імкнуўся стварыць падобную атмасферу і падтрымаць веру ў цуд. Так, зімой мы часта каталіся на лыжах. Я браў з сабою цукеркі, пернікі, заязджаў па лыжні наперад, пакідаў іх на снезе і вяртаўся назад. І здзіўляўся: «Вунь зайчык пабег, бачылі? Не? А ён нешта на лыжні пакінуў». Яны вельмі радаваліся. Здарылася, што аднойчы, як я падкінуў цукеркі, з-за кустоў выбег сапраўдны заяц і панёсся па лыжні. Вядома, дзеці закрычалі: «Гэта наш зайка!»

Навум ГАЛЬПЯРОВІЧ, паэт, публіцыст, журналіст, галоўны дырэктар міжнароднага радыё «Беларусь»:

— Для мяне з дзяцінства навагоднія святы былі самай галоўнай падзеяй, бо нарадзіўся я якраз на стары Новы год — 14 студзеня. Ужо з навагодняй ночы доўжылася маё салодкае чаканне, калі будуць віншаваць і пакладуць падарункі пад ёлку, якая стаяла акурат да 14-га. У гэты дзень я запрашаў сяброў-аднакласнікаў да нас у госці. Звычайна мама гатавала, а я адгадваў, якія кніжкі мне падораць: іх у нас было не так багата, марылася займець цікавы экзэмпляр. Тады вельмі спадабалася кніга Прыляжаевай «Хлопчык з Уржума», якую прынёс сябрук Толя. Калі мы папілі чай з тортам, Толя раптам сказаў: «Слухай, дай мне пачытаць гэтую кнігу, я табе потым аддам!» Так сталася, што яна да мяне не вярнулася. Праз некалькі гадоў на вакзале ў Гродне я чытаў часопіс «Юность». Да мяне падсела пажылая жанчына і сказала, што ёй прыемна бачыць, як малады чалавек чытае часопіс і назвала сябе: «Марыя Прыляжаева». Гэта было першае знаёмства з сапраўдным пісьменнікам. І я ўспомніў даўні дзень і кнігу, якую потым усё ж прачытаў, узяўшы ў бібліятэцы.

Віктар МАНАЕЎ, народны артыст Беларусі:

— Раней Новы год мы адзначалі сціпла. Нас у мамы было трое: старэйшыя сястра і брат ды я. Мама працавала прадаўцом. Акрамя яе белага халата для святкавання больш нічога не знаходзілася. Таму брат рабіў бараду з ваты і апранаў гэты белы халат. У нас заўсёды на Новы год была натуральная ёлачка — вялікая, да столі, пад якую клалі падарункі. І так выходзіла, што, калі я знаходзіў свой, фортка была адкрытая, нібыта гэта Дзед Мароз толькі-толькі вылецеў, даставіўшы мне навагодні падарунак. І я ў гэта верыў гадоў да дзесяці. Дарэчы, на ёлцы заўжды былі цукеркі разам з прыгожымі цацкамі, якія засталіся ў мяне па сёння, але, па шчырасці, я імі не карыстаюся. Брат быў старэйшы, смялейшы, таму з кожнай гадзінай цукерак станавілася ўсё менш.

Алена МАСЛА, пісьменніца-казачніца:

— У дзяцінстве да нас прыходзіў прафсаюзны Дзед Мароз, настаўніцкі, бо мама і тата працавалі настаўнікамі. Падчас ранішнікаў нам з сястрой і братам перападала ажно па два падарункі: адзін — ад школы, другі — ад прафсаюза. Былі і шчасліўчыкі, у якіх маці настаўнічалі, а бацькі былі шафёрамі: яны атрымлівалі падарунак і ад школы, і ад двух прафсаюзаў! Ім усе зайздросцілі, бо навагоднія падарункі мелі асаблівыя смак і пах! Аднаго разу бацькі павялі мяне, пяцігадовую, на «ёлку» ў клуб. Перад паходам быў праведзены суровы інструктаж: «Свой падарунак ты ўжо атрымала, там табе нічога не будзе». А мне абы на ёлку пайсці! І ўсё было сапраўды добра, пакуль вадзілі карагоды і спявалі песні. Трагедыя пачалася, калі Дзед Мароз узяўся раздаваць падарункі. Я памятала ўсе наказы, але ж які адчай апанаваў, калі ў чаргу па падарунак мне стаць не дазволілі. Я зашылася ў груду паліто і куртак, накіданых на крэслы, і адчайна галасіла. Угавораў бацькоў папросту не чула. Вось ужо і клуб апусцеў, пакрысе расцягалі накіданыя паліто... а я ад знямогі адно хліпала. І раптам пачула:

— А чаму гэтая слаўная дзяўчынка плача? Так добра вершы чытала!

Нада мной стаяў Дзед Мароз!

— Свой падарунак у школе атрымала, а тут яшчэ хацелася, ды нельга!

— Ну, Дзеду Марозу можна ўсё! Таму не плач, трымай!

Ён запусціў руку ў кішэню і дастаў жменю цукерак. Як памяняўся адразу свет! Памятаю, я ішла дамоў і дужа цешылася, што Дзед Мароз аказаўся мацнейшы, чым прафсаюз.

Яўгенія ШЫЦЬКА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Аўтар «Звязды» расказвае на прыкладзе сваёй сям'і.

Культура

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

Графік у артысткі вельмі насычаны.

Грамадства

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Даследаванне «Пакаленне «Z» у пытаннях і адказах» было прадстаўлена падчас навуковага стэндапа, арганізаванага для навучэнцаў профільных педагагічных класаў у БДПУ.

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».