Вы тут

З рэдакцыйнай пошты


«Вера ў бога, любоў да людзей — вось i ўвесь сакрэт даўгалецця»

...У свеце многа вёсак, пра якiя людзi нават не чулi. Але ж часам менавiта ў iх нараджаюцца i жывуць сапраўдныя героi. Мне з такiм пашчасцiла пазнаёмiцца.

Iван Iг­на­та­вiч Ко­мар — чацвёрты зле­ва, брат Мак­сiм — першы зле­ва, 2014 год.

Упершыню Iвана Iгнатавiча Камара я ўбачыла ў 2014 годзе, калi ён, ветэран Вялiкай Айчыннай вайны, на святкаваннi дня Перамогi павязваў пiянерскiя гальштукi, у тым лiку i майму брату. А праз некалькi гадоў — ужо мне.

Мы, валанцёры, не раз наведвалi Iвана Iгнатавiча дома, i я бачыла, што чалавек гэты моцны духам i ў той жа час вельмi добры. Ён заўсёды з радасцю сустракаў гасцей, з задавальненнем расказваў пра сваё жыццё, паказваў школьныя сшыткi i розныя фотаздымкi, здзiўляў нас валоданнем камп'ютарам i тым, што побач з Iванам Iгнатавiчам, мусiць, любы з нас адчуваў сябе досыць значным чалавекам, бо ветэран казаў, што кожнае дзiця — каштоўнасць свету. Не верыць яму нам не выпадала, хоць бы таму, што нарадзiўся Iван Iгнатавiч сто гадоў таму 1 лiпеня.

Сям'я ў яго была самая звычайная, як i большасць iншых. Спачатку хлопчык скончыў толькi чатыры класы сельскай школы i пайшоў вучыцца на краўца ў суседнюю вёску Ракевiчы. Магчымасць вярнуцца ў школу, праўда, ужо ў польскую, у яго з'явiлася пазней. У ветэрана з часоў той вучобы захавалiся фотаздымкi, а таксама яго сшыткi i дзённiк. У iх — адны пяцёркi (найвышэйшыя тады адзнакi!). А якi цудоўны почырк!

...Да пачатку вайны Iван Iгнатавiч паспеў папрацаваць краўцом. Казаў, што яго першай спробай былi мужчынскiя порткi. Больш складаныя рэчы, нават жаночыя сукенкi, кравец навучыўся прыдумваць i шыць пазней. Аднак кар'еру ў гэтай справе зрабiць не паспеў. Грымнула вайна, i ён стаў маладым радавым, якi ваяваў на ўкраiнскай зямлi,потым — на венгерскай. У 1945-м Iвана Iгнатавiча паранiла, асколак трапiў у калена, i пранасiў яго ветэран аж да 2009 года. «Бог ахоўваў мяне!» — кажа ён.

...Сваю будучую жонку Iван Iгнатавiч сустрэў пасля вайны, у любовi i вернасцi пражыў з ёй амаль паўстагоддзя. Потым Вольга памерла. Дзяцей, на жаль, не было, а вось спраў ды клопатаў — ва ўсе поры года i хоць адбаўляй: агарод, гаспадарка, шыццё... Iван Iгнатавiч заўсёды чым мог дапамагаў аднавяскоўцам, меў любiмыя захапленнi.

З дзяцiнства, напрыклад, ён марыў навучыцца фатаграфаваць i пасля вайны стаў гэтым займацца — здымаць на плёнку свае родныя мясцiны, сваiх аднавяскоўцаў.

Адначасова з гэтым ён вёў летапiс роднага Нянькава — пiсаў пра ўсё, што ў вёсцы адбывалася: хто калi пераехаў, хто з'ехаў, хто тут нарадзiўся, чым займаўся i чым вылучаўся... Такiм чынам, дзякуючы Iвану Iгнатавiчу захавалiся дакументальныя звесткi аб тым, як праходзiла жыццё ў гэтай мясцовасцi. Праўда, з гадамi нейкiх адметных падзей тут станавiлася ўсё менш i менш, бо старыя людзi памiралi, а маладыя з'язджалi ў гарады.

На здымках i ў летапiсе Iвана Iгнатавiча згадваецца, напрыклад, царква святых апосталаў Пятра i Паўла, якая некалi стаяла ў Нянькаве.

Адлюстраваны там i часы багаборнiцтва, калi царквы не стала...

А сам Iван Iгнатавiч у Бога верыў i пранёс гэтую веру праз усё жыццё. У сям'i ягоных бацькоў i ў яго ўласнай заўсёды выконвалiся царкоўныя звычаi, адзначалiся рэлiгiйныя святы.

«Вера ў Бога, у людзей i любоў да iх — вось i ўвесь сакрэт даўгалецця, — казаў ветэран. — Ну хiба гены яшчэ: мацi пражыла 102 гады».

Пад­час ак­цыi МНС, май 2019 г., На­стас­ся Бер­ды­гу­ла­ва — першая зле­ва.

...Самому ветэрану пакуль 100, i зроблена за гэты час вельмi шмат. Але ж узрост бярэ сваё. Iван Iгнатавiч жыве цяпер у Навагрудку ў доме кругласутачнага знаходжання для пажылых грамадзян i як быццам не маркоцiцца: радуецца людзям i дзякуе богу за кожную новую ранiцу, дагэтуль не прапускае магчымасцi некага падтрымаць добрым словам, некаму расказаць штось цiкавае i карыснае са свайго жыцця. А самае галоўнае — падае прыклад мужнасцi i сiлы духу, кажучы, што старасць — не падстава сумаваць, хiба... падсумоўваць.

Некалi, напрыклад, пра яго родную вёску Нянькава мала хто ведаў. Але ж Iвану Iгнатавiчу ўдалося, здавалася б, немагчымае: яе, так званую неперспектыўную, вярнуць да жыцця, зрабiць вядомай дзякуючы выдатнай выстаўцы фотаздымкаў, арганiзаванай Нацыянальным гiстарычным музеем да 100-гадовага юбiлею iх аўтара.

Размовы з Iванам Iгнатавiчам, яго жыццё i работы далi мне магчымасць зразумець, што не месца ўпрыгожвае чалавека, а чалавек месца. Нават самы, здавалася б, просты i сцiплы!

Так, вiдаць, бывае, калi ён жыве не толькi для сябе, але i для iншых.

Настасся Бердыгулава, вучанiца 7 класа ДУА «Вераб'евiцкi дзiцячы сад — базавая школа», Навагрудскi раён


На добры ўспамiн

Памяць пра школьныя гады ў сэрцы кожнага і на ўсё жыццё. Мы памятаем сваiх аднакласнiкаў i сваiх настаўнiкаў, якiя, нiбы скульптары, ляпiлi з нас асоб; памятаем першае каханне, выпускны…

Мне давялося вучыцца ў розных школах, але атэстат я атрымаў у Дакольскай сярэдняй.

Да 1908 года яна iснавала як земская, потым — як чатырохкласнае вучылiшча, як сямiгодка. Дарэчы, у гэтай школе да вайны вучыўся мой бацька, яго настаўнiкам быў Мiхась Iосiфавiч Юрцэвiч, якi потым вучыў мяне ў Карнiцкай пачатковай школе i часта заходзiў у нашу хату. Iм — былому настаўнiку i вучню — заўжды было пра што пагаварыць, аб чым параiцца…

Падчас маёй вучобы дырэктарам Дакольскай, ужо сярэдняй школы працаваў Баляслаў Валяр'янавiч Рынейскi — былы партызан, сакратар Глускага падпольнага райкама камсамола. У класах тады вучылася не менш чым па 30 вучняў, i прыходзiлi яны з добрага дзясятка вёсак: з Сяльца, Старыны, Бярозак, Новаандрэеўкi, Веснава... Тады ж, у школе, я дакрануўся да подзвiгу Сцяпана Антонавiча Калiнкоўскага, якi вучыўся ў ёй да вайны. Мне, дзевяцiкласнiку, як школьнаму мастаку даручылi аформiць стэнд, прысвечаны Вялiкай Айчыннай вайне, i для нагляднасцi дырэктар паказаў Указ Прэзiдыума Вярхоўнага Савета СССР аб прысваеннi старшаму сяржанту Калiнкоўскаму звання Героя Савецкага Саюза...

Iншымi словамi, школа наша была з гiсторыяй, i мы, выпускнiкi, вядома ж, помнiм яе, у тым лiку — дзякуючы здымкам.

В. А. Васiлеўскi, г/п Глуск


Бландзін... Ён такі адзін

Не ўяўляю свайго жыцця без чароўных спеваў салаўя, без гудзення пчол, нават без шчымлівага «ку-ку». Пустым мне бачыцца любы падворак, дзе няма сабачай будкі і лаўкі для ката. А дачнікаў, якія, з'язджаючы ў цёплыя кватэры, на пагібель кідаюць сваіх гадаванцаў, і наогул зразумець не магу.

Аднаму з такіх гаротнікаў, праўда, пашчасціла: ён сустрэў на сваім шляху нашу ўнучку, і тая, прынёсшы ў хату малое згаладалае кацяня, так прасіла яго пакінуць, што мы не вытрымалі.

Так у нас з'явілася Дымка. І ўсё б з ёй добра, калі б...

У той добры дзень кошка, тоўстая, як гарбуз, уляглася на старым мяккім крэсле, побач — на маё здзіўленне — прыладкаваўся наш кот Пушок. Ён нават не падумаў адысці ад парадзіхі, а, наадварот, стаў... «прымаць» роды.

Так у нашай хаце з'явіўся «бландзін». Яго жыццё пачыналася як быццам шчасліва. А вось працягу магло і не быць.

Справа ў тым, што недзе праз тыдзень, калі кацяня толькі-толькі адкрыла вочкі, кошка раптам знікла (можа, загінула, можа, украў хто?), і ў малога (а следам і ў нас) пачаліся сапраўдныя пакуты: як абагрэць, чым пакарміць? А што, калі?..

З чайнай лыжачкі на кожнае «мяў» я стала ўліваць гэтай маляўцы па кропельцы свежага казінага малака. І ў нас атрымалася — каток глытаў.

Потым я навучыла яго самастойна хлябтаць малако і тады ўжо сказала: «Ну ўсё, мы будзем жыць».

Так яно і выйшла. Цяпер той Сіротка — усеагульны любімец. Ён акуратны, не назойлівы. Зімой, калі начуе на дварэ, цікуе, пакуль гаспадар выйдзе курыць на веранду, і тады, убачыўшы святло, лапкай стукае ў акно, каб адчыніў... Ну як тут не паслухаеш?! Нават тады, калі ён ноччу (і зноў жа лапкай) ціхенька пабудзіць — папросіць есці.

Вось такі ў нас разумны кот, да таго ж — прыгажун, якіх ні ў кога няма: з доўгай светлай поўсцю, з чарнявай, нібы трохі мурзатай пыскай, з вялікімі блакітнымі вачыма і шырокім, на ўсю спіну, хвастом. Ён лечыць мяне, калі нешта баліць, ён, здараецца, «рэгулюе» ціск, закалыхвае нанач, чакае з дарог... Ён упрыгожвае наша жыццё.

На нейкай паштоўцы аднойчы прачытала: «Без кота жизнь не та». І гэта — чыстая праўда.

Дык як жа данесці яе да ўсіх, хто цяпер вось жыве на лецішчах з гадаванцамі, а назад у свае кватэры хоча вяртаецца без іх?

Ніна Бурко, Бярэзінскі раён

Пошту чытала Валянціна ДОЎНАР

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.