01 снежня, аўторак

Вы тут

Мазырскі варыянт «каралевы палёў»


Та­кую пры­га­жосць пры­ро­ды, як у на­ва­кол­лях ку­ку­ру­зака­ліб­ро­вач­на­га за­во­да, рэд­ка дзе па­ба­чыць мож­на. Ля­сы ды пе­ра­лес­кі, ку­ды ле­там дзі­кі за­гляд­ва­юць, і якія ка­гось­ці з за­вад­чан у час абе­дзен­ных пе­ра­пын­каў гры­ба­мі-яга­да­мі адо­рва­юць, зда­ец­ца нам, быц­цам на­вы­пе­рад­кі бя­гуць: то шпар­ка з па­гор­каў уніз, то, на­ад­ва­рот, па­воль­на зні­зу ўго­ру.

IMG_3703

А якая пра­сто­ра ды пры­вол­ле ўзім­ку! Ка­лі па зе­ля­ні­не дрэў снеж­ныя шап­кі — ка­рун­кі раз­ве­ша­ны, ні­бы шкля­ная, ціш ста­іць, а паў­сюд­на пуль­хны­мі коў­дра­мі бя­лют­кі-бя­лют­кі снег раз­лёг­ся, пра­ця­ты ба­дзё­рым ма­роз­цам. Ад­ным сло­вам — лю­ба­та: ёсць на што па­гля­дзець, ёсць чым за­хап­ляц­ца. Так па­да­ло­ся нам, твор­чай бры­га­дзе га­зе­ты, ка­лі па служ­бо­вых спра­вах на­ве­да­лі­ся ня­даў­на на за­вод, і на­па­чат­ку бы­лі ў не­даў­мен­ні, ка­лі ад двух ра­бот­ні­каў яго па­чу­лі та­кую фра­зу: «Ха­ця б гэ­та хут­чэй скон­чы­ла­ся». На пы­тан­не «ча­му?» ад­каз быў на­ступ­ны: «Пра­цы ня­ма на поў­ную ка­туш­ку». Што праў­да, то праў­да. Але аб усім па па­рад­ку.

Ку­ку­ру­зака­ліб­ро­вач­ны за­вод з'яў­ля­ец­ца струк­тур­ным пад­раз­дзя­лен­нем рэс­пуб­лі­кан­ска­га сель­ска­гас­па­дар­ча­га ўні­тар­на­га прад­пры­ем­ства «Экс­пе­ры­мен­таль­ная ба­за «Кры­ніч­ная». Ён быў па­бу­да­ва­ны згод­на з ад­па­вед­ным ука­зам кі­раў­ні­ка дзяр­жа­вы ў 2004 го­дзе і з'яў­ля­ец­ца дру­гім па лі­ку ў Рэс­пуб­лі­цы Бе­ла­русь па сва­ім про­фі­лі (яшчэ ад­на та­кая гас­па­дар­ка ёсць на Брэст­чы­не). Прад­пры­ем­ства за­куп­ляе на­сен­не ку­ку­ру­зы так зва­най «баць­коў­скай лі­ніі» ў Фран­цыі, ва Укра­і­не, у Мал­до­ве, раз­во­дзіць яе з усі­мі не­аб­ход­ны­мі «ат­ры­бу­та­мі» і пра­дае ін­шым гас­па­дар­кам кра­і­ны. Яго сы­ра­він­най зо­най з'яў­ля­юц­ца не­каль­кі гас­па­да­рак Ма­зыр­ска­га, Ло­еў­ска­га, Ка­лін­ка­віц­ка­га, Хой­ніц­ка­га, Рэ­чыц­ка­га і Ель­ска­га ра­ё­наў, якія вы­рошч­ва­юць ку­ку­ру­зу ў па­чат­ках на на­сен­не, па­стаў­ля­юць іх на за­вод, дзе яна да­пра­цоў­ва­ец­ца (вы­суш­ва­ец­ца, аб­ма­лоч­ва­ец­ца), атры­ма­нае зер­не пра­траў­лі­ва­ец­ца і за­тым рэа­лі­зу­ец­ца. На­бы­ва­юць гэ­тае на­сен­не ўсе воб­лас­ці рэс­пуб­лі­кі, акра­мя хі­ба што Брэсц­кай.

IMG_3732

Як рас­каз­вае на­мес­нік ды­рэк­та­ра па ідэа­ла­гіч­най ра­бо­це эксперыментальнай ­ба­зы «Кры­ніч­ная» Ва­сіль Ко­хан, пад «ка­ра­ле­ву па­лёў» гас­па­дар­ка ад­во­дзіць да 60 пра­цэн­таў во­ры­ва, за­ся­ва­ю­чы больш ты­ся­чы гек­та­раў зям­лі ку­ку­ру­зай, пры­зна­ча­най на атры­ман­не на­сен­на­га ма­тэ­ры­я­лу.

Да гу­тар­кі да­лу­чыў­ся на­чаль­нік вы­твор­час­ці за­во­да Ула­дзі­мір Га­ран­скі, які па­ве­да­міў, што пер­шая чар­га но­ва­бу­доў­лі (а гэ­та ад­мі­ніст­ра­цый­ны бу­ды­нак, ад­дзя­лен­ні су­шыль­нае, пры­ём­нае, аб­ма­ло­ту і лі­ніі ка­ліб­роў­кі і пра­труч­ван­ня) ус­ту­пі­ла ў строй у вы­шэй­на­зва­ным го­дзе, і прад­пры­ем­ства атры­ма­ла та­ды ку­ку­руз­ных па­чат­каў уся­го 400 тон. У на­ступ­ныя га­ды за­вод па­шы­рыў свае вы­твор­чыя ма­гут­нас­ці, і сён­ня яны раз­лі­ча­ны на вы­пуск дзе­ся­ці ты­сяч тон на­сен­ня, а з пус­кам апош­няй чар­гі гэ­тая ліч­ба па­вя­лі­чыц­ца яшчэ на дзве ты­ся­чы.

IMG_3783a

Коль­кі на­сен­ня вы­да­ва­ла «на-га­ра» прад­пры­ем­ства ў мі­ну­лыя га­ды? Бы­ло па-роз­на­му: і па 11,5 ты­ся­чы тон і па 6 ты­сяч. Бо ў мно­гім усё за­ле­жа­ла ад «ня­бес­най кан­цы­ля­рыі». Ад ура­джаю мі­ну­ла­га го­да бу­дзе рэа­лі­за­ва­на 10 ты­сяч тон на­сен­ня ку­ку­ру­зы, част­ка яко­га бу­дзе за­се­я­на для атры­ман­ня на­сен­ня, а част­ка — для атры­ман­ня зя­лё­най ма­сы на корм жы­вё­ле.

— Па сва­іх якас­цях на­ша на­сен­не, якое з'яў­ля­ец­ца эліт­ным, — пра­цяг­вае свой апо­вед Ула­дзі­мір Пят­ро­віч, — са­сту­пае хі­ба што толь­кі фран­цуз­ска­му. Бо і тэх­ніч­ная асна­шча­насць прад­пры­ем­ства ня­дрэн­ная (апош­няя чар­га яго за­дзей­ні­ча­на ў вы­твор­час­ці па ня­мец­кай тэх­на­ло­гіі), і ка­лек­ты­ву за­во­да пра­фе­сі­я­на­ліз­му не па­зы­чаць. Усё ро­біц­ца згод­на з нар­ма­тыў­ны­мі ак­та­мі, свое­ча­со­ва і якас­на.

IMG_3799

Перш за ўсё — тэх­на­ло­гія

Ка­лі гэ­та так, дык ча­му та­ды пэў­ная не­за­да­во­ле­насць на тое, што, маў­ляў, пры­ро­да не дае пра­цы «на поў­ную ка­туш­ку»? А спра­ва вось у чым. Як па­ве­да­міў нам на­мес­нік ды­рэк­та­ра эксперыментальнай ­ба­зы Мі­ка­лай Да­пі­ра, не­ка­то­рыя па­мяш­кан­ні пер­шай чар­гі за­во­да бы­лі па­бу­да­ва­ны па так зва­ным лет­нім ва­ры­ян­це, без на­леж­на­га ацяп­лен­ня. На той час на прад­пры­ем­стве ку­ку­ру­за да­пра­цоў­ва­ла­ся да на­сен­най га­тоў­нас­ці і за­хоў­ва­ла­ся ў коль­кас­ці 2,5 ты­ся­чы тон. З гэ­тай ра­бо­тай праб­лем не бы­ло, бо ў мі­ні­маль­на ад­ве­дзе­ныя тэр­мі­ны з ра­бо­тай спраў­ля­лі­ся да на­ступ­лен­ня моц­ных ма­ра­зоў. Ін­шая спра­ва ця­пер. Вось уда­ры­лі яны так, што тэм­пе­ра­ту­ра пе­ра­сяг­ну­ла дзе­ся­ці­гра­дус­ную мі­ну­са­вую ад­зна­ку, і ка­ліб­ра­ваць ку­ку­ру­зу ў тых па­мяш­кан­нях, якія доб­ра не ўцеп­ле­ны, ка­тэ­га­рыч­на за­ба­ро­не­на згод­на з тэх­на­ло­гі­яй. Бо зер­не асты­вае і пры ка­ліб­роў­цы трэс­ка­ец­ца, што пры­вя­дзе по­тым да акіс­лен­ня і гі­бе­лі за­род­ка. Пра­труч­ваць яго так­са­ма за­ба­ро­не­на ў такіх умовах.

IMG_3830

— Вы­твор­чыя пра­цэ­сы, — га­во­рыць Мі­ка­лай Іва­на­віч, — у нас іш­лі як на­ле­жыць, згод­на з гра­фі­кам і ўсі­мі тэх­на­ла­гіч­ны­мі па­тра­ба­ван­ня­мі, па­куль ся­рэд­няя тэм­пе­ра­ту­ра ў сі­ла­сах ча­со­ва­га за­хоў­ван­ня на­сен­ня ад­па­вя­да­ла нор­ме: плюс-мі­нус два гра­ду­сы. Ка­лі ж слу­пок тэр­мо­мет­ра апус­ціў­ся да ад­зна­кі мі­нус тры гра­ду­сы, мы спы­ні­лі пэў­ныя ві­ды ра­бот. У тым лі­ку і ка­ліб­роў­ку на­сен­ня. Бо якая ж ус­хо­джасць яго бу­дзе на па­лях?

— Зна­чыць, са­мыя стро­гія ад­но­сі­ны да за­ха­ван­ня тэх­на­ло­гіі?

— А як жа! Яна — перш за ўсё, ад ча­го за­ле­жыць ас­тат­няе. У нас кант­роль і па­ра­дак па­він­ны быць усю­ды.

IMG_3776

Не на поў­ную «ка­туш­ку»?

Што гэ­та так, мы ўпэў­ні­лі­ся, ка­лі па­бы­ва­лі на не­ка­то­рых участ­ках за­во­да. Адзін з са­мых важ­ных — ла­ба­ра­то­рыя, дзе яе ра­бот­ні­кі Ва­лян­ці­на Па­на­ма­рэн­ка, Лю­боў Ба­ры­сен­ка, Іры­на Ля­меш­ка, Тац­ця­на Май­стрэ­віч, Ве­ра­ні­ка Якуш зай­ма­лі­ся пра­вер­кай на­сен­ня на глы­бі­ню пра­труч­ван­ня і ўсхо­джасць. Ла­ба­ра­то­рыя акрэ­ды­та­ва­на, доб­ра асна­шча­на не­аб­ход­ным аб­ста­ля­ван­нем і пры­бо­ра­мі, і вы­ні­кі яе ра­бо­ты пра­вя­ра­юц­ца пас­ля па мно­гіх ад­па­вед­ных па­зі­цы­ях у на­сен­ных ін­спек­цы­ях і ла­ба­ра­то­ры­ях Го­ме­ля, Го­рак і фі­лі­яла Па­лес­ка­га ін­сты­ту­та рас­лі­на­вод­ства, ку­ды па­сту­па­юць до­след­ныя ўзо­ры ад­ка­ліб­ра­ва­на­га на­сен­ня з кож­най пар­тыі ад­праў­кі іх спа­жыў­цам.

Дзе іш­ла пра­ца яшчэ? Там, дзе мож­на бы­ло яе вы­кон­ваць. Тэ­ры­то­рыя ачы­шча­ла­ся ад сне­гу, які вы­паў за дзве апош­нія но­чы, пе­ра­во­зі­ла­ся га­то­вая пра­дук­цыя на скла­ды, сар­та­ва­лі­ся пар­тыі на­сен­ня, у вы­шэй­зга­да­ныя ла­ба­ра­то­рыі ад­праў­ля­лі­ся ўзо­ры на­сен­ня для пра­вер­кі на гіб­рыд­насць, чыс­ці­ню і ўсхо­джасць, вы­кон­ва­лі­ся склад­скія ра­бо­ты. За­зір­ну­лі на ўчас­так пра­труч­ван­ня на­сен­ня: і там за­ві­ха­лі­ся ра­бо­чыя. А вось і цэх ка­ліб­роў­кі, дзе на­сен­не фар­мі­ру­ец­ца на фрак­цыі дыя­мет­рам 4х6, 6х8, 8х10 мі­лі­мет­раў — і круг­лыя, і плос­кія. Апе­ра­тар пуль­та кі­ра­ван­ня Эль­ві­ра Да­шке­віч па­тлу­ма­чы­ла, што тут пра­цу­юць уся­го тры ча­ла­ве­кі (ра­зам з ёй) і пра­цэс цал­кам аў­та­ма­ты­за­ва­ны. Шка­да толь­кі, што цэх (па на­зва­ных пры­чы­нах) не мо­жа раз­гар­нуц­ца ў поў­ную сі­лу. Ка­ліб­роў­ка ідзе толь­кі та­го зер­ня, якое за­хоў­ва­ла­ся ва ўцеп­ле­ным па­мяш­кан­ні.

IMG_3741a

— З пус­кам дру­гой і трэ­цяй чар­гі прад­пры­ем­ства, — пра­яс­ніў сі­ту­а­цыю на­чаль­нік вы­твор­час­ці за­во­да Ула­дзі­мір Га­ран­скі, — не­ка­то­рыя ўчаст­кі ўжо бы­лі за­бяс­пе­ча­ны цяп­лом. Мы за­хоў­ва­ем тэм­пе­ра­ту­ру ўнут­ры іх так­са­ма з да­па­мо­гай ка­ла­ры­фе­раў.

Пас­ля ад­бы­ла­ся на­ша су­стрэ­ча з на­мес­ні­кам ды­рэк­та­ра па рас­лі­на­вод­стве Ула­дзі­мі­рам Су­хоц­кім, і ён пра­доў­жыў ку­ку­руз­ную тэ­му, ска­заў­шы, што ле­тась у гас­па­дар­цы пад ку­ку­ру­зу на зя­лё­ную ма­су і на­сен­не бы­ло ад­ве­дзе­на тры ты­ся­чы гек­та­раў, што па­чат­каў бы­ло са­бра­на па 90 цэнт­не­раў з гек­та­ра, а ў пе­ра­вод­зе на на­сен­не гэ­тая ліч­ба пе­ра­тва­ры­ла­ся ў 45 цэнт­не­раў, што з'яў­ля­ец­ца для прад­пры­ем­ства доб­рым па­каз­чы­кам.

IMG_3862

А на па­лях ды фер­мах...

 На­ша прад­пры­ем­ства, якое ўзна­чаль­вае Мі­ка­лай Ру­ба­ха (які падчас гутаркі знаходзіўся ў вод­пус­ку), — пад­агуль­няе гу­тар­ку яго на­мес­нік па ідэа­ла­гіч­най ра­бо­це Ва­сіль Ко­хан, — з'яўля­ец­ца шмат­га­лі­но­вым. Асноў­ны кі­ру­нак — мя­са-ма­лоч­ны. Дзей­ні­ча­юць тры ма­лоч­ныя комп­лек­сы, у двух з якіх утрым­лі­ва­юц­ца дой­ныя стат­кі чор­на-пя­рэс­тай і ў ад­ным — сі­мен­таль­скай па­ро­ды. Агуль­ная коль­касць ка­роў — 1750. Да­рэ­чы, мы — адзі­ная ў краіне гас­па­дар­ка, дзе вы­рошч­ва­юц­ца «сі­мен­тал­кі», і нам бы­ло пры­ем­на, што ле­тась Мі­ніс­тэр­ства за­ах­во­ці­ла нас прэ­мі­яй у 600 міль­ё­наў руб­лёў за за­ха­ван­не гэ­та­га ге­на­фон­ду.

Ёсць і фер­ма, дзе жы­вё­ла зна­хо­дзіц­ца на ад­кор­ме. Ва­ла­выя пры­ва­гі яе за мі­ну­лы год скла­лі 960 тон, што на 9 пра­цэн­таў вы­шэй за па­каз­чык го­да па­пя­рэд­ня­га, ся­рэд­ня­су­тач­ныя пры­ва­гі ад­ной жы­вё­лі­ны — 808 гра­маў (тэмп рос­ту — 104,7 пра­цэн­та). Ва­ла­вая вы­твор­часць ма­ла­ка за ўка­за­ны пе­ры­яд — 8540 тон, а ся­рэд­нія на­доі на ад­ну ка­ро­ву — 5027 кі­ла­гра­маў (тэмп рос­ту і там і там — 109,3 пра­цэн­та).

Кож­ны дзень прад­пры­ем­ства здае дзяр­жа­ве 20 тон ма­ла­ка і кож­ны ме­сяц — на адзін міль­ярд руб­лёў мя­са. У цэ­лым з улі­кам про­да­жу ку­ку­ру­зы гас­па­дар­ка за мі­ну­лы год атры­ма­ла вы­руч­ку ў су­ме 160 міль­яр­даў руб­лёў. Пры­чым яна на ад­на­го пра­цаў­ні­ка скла­ла амаль 347 міль­ё­наў руб­лёў су­праць 217 міль­ё­наў у 2012 го­дзе.

IMG_3697

Эксперыментальная ­ба­за па пра­ве лі­чыц­ца на­сен­ня­вод­чай гас­па­дар­кай, та­му ў ёй аж­но пяць аг­ра­но­маў. Яна куль­ты­вуе эліт­нае на­сен­не буль­бы, збож­жа­вых і зер­не­ба­бо­вых куль­тур (пра ку­ку­ру­зу мы ўжо га­ва­ры­лі), тэх­на­ло­гія вы­рошч­ван­ня якіх ад­пра­ца­ва­на. Пос­пе­хі ёсць і ў га­лі­не рас­лі­на­вод­ства.

Цяпер ка­лек­тыў гас­па­дар­кі за­ня­ты пад­рых­тоў­кай да вес­на­вой сяў­бы. Ужо цал­кам за­вер­ша­на апра­цоў­ка на­сен­ных ма­тэ­ры­я­лаў яра­вых куль­тур, ідзе на­кап­лен­не мі­не­раль­ных угна­ен­няў, на па­лі ўжо вы­ве­зе­на 35 ты­сяч тон ар­га­ні­кі пры пла­не 59 ты­сяч. Ідзе ак­тыў­ная ра­бо­та па пад­рых­тоў­цы тэх­ні­кі: на­бы­ва­юц­ца зап­част­кі да яе, ад­ра­ман­та­ва­ны па­сяў­ныя агрэ­га­ты і ма­шы­ны для ўня­сен­ня мі­не­раль­ных угна­ен­няў. Ка­лек­тыў мае на­мер да­сяг­нуць і сё­ле­та ў сва­ёй ра­бо­це но­вых вы­шынь.

Матэрыялы спецвыпуску падрыхтавалі Віктар БОЙКА, Алена ДАЎЖАНОК.
Фота Любові БЯЛЯЕВАЙ, Аляксандра ЗАЗУЛІ і з архіваў арганізацый.

 

РСУП «Экс­пе­ры­мен­таль­ная ба­за «Кры­ніч­ная»

247781, Ма­зыр­скі ра­ён Го­мель­скай воб­лас­ці, п. Кры­ніч­ны

Тэл./факс: (8 0236) 39 84 24, 39 84 10

e-maіl: krіnіchnaya@tut.by

 

УНП 400064760

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Што мяняецца з 1 снежня

Што мяняецца з 1 снежня

Вырасце памер пенсiй: па ўзросце, за выслугу гадоў, па iнвалiднасцi, з прычыны страты кармiцеля. 

Грамадства

​Што павiнны зрабiць на прадпрыемствах, каб папярэдзiць распаўсюджванне COVID-19

​Што павiнны зрабiць на прадпрыемствах, каб папярэдзiць распаўсюджванне COVID-19

Мiнiстэрства аховы здароўя распрацавала рэкамендацыi па прафiлактыцы каранавiруснай iнфекцыi ў арганiзацыях.

Грамадства

Бонусы для альтруiстаў могуць быць прадугледжаны законам аб валанцёрскай дзейнасцi

Бонусы для альтруiстаў могуць быць прадугледжаны законам аб валанцёрскай дзейнасцi

Пра гэтыя i iншыя прапановы ў законапраект аб валанцёрскай дзейнасцi разважалi эксперты падчас круглага стала.

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава.