Вы тут

Пра­фе­сі­я­нал у пя­тым ка­ле­не


Што аб'­яд­ноў­вае да­яр­ку і элект­ра­ме­ха­ні­ка, сле­са­ра і на­стаў­ні­ка, ін­жы­не­ра-кан­струк­та­ра, ура­ча і то­ка­ра?

Дня­мі ў Мін­ску ад­бы­ла­ся пер­шая су­стрэ­ча пра­цоў­ных ды­нас­тый кра­і­ны. Пры­мер­ка­ва­на гэ­та па­дзея да 110-год­дзя праф­са­юз­на­га ру­ху — і ад­бы­ла­ся, улас­на, па іні­цы­я­ты­ве Фе­дэ­ра­цыі праф­са­юзаў Бе­ла­ру­сі.

«Гэ­та толь­кі ад­на з час­так вя­лі­ка­га пра­ек­та, які мы рас­пра­ца­ва­лі для пры­цяг­нен­ня і за­ма­ца­ван­ня мо­ла­дзі на вы­твор­час­ці, — ад­зна­чае на­мес­нік стар­шы­ні ФПБ Аляк­сандр МІК­ША. — Пер­шы яго этап, на­прык­лад, быў скі­ра­ва­ны на ад­наў­лен­не ін­сты­ту­та на­стаў­ніц­тва, рас­паў­сю­джа­на­га ў СССР і не­спра­вяд­лі­ва за­бы­та­га по­тым. Да­рэ­чы, у пра­цоў­ных ка­лек­ты­вах на прад­пры­ем­ствах кра­і­ны гэ­тую ідэю, ка­лі во­пыт­ны спе­цы­я­ліст пе­рад­ае мо­ла­дзі сак­рэ­ты пра­фе­сіі і да­па­ма­гае ляг­чэй адап­та­вац­ца на пер­шым пра­цоў­ным мес­цы, ві­та­лі, што на­зы­ва­ец­ца, абедз­вю­ма ру­ка­мі».

Ця­пер жа прад­стаў­ні­кі 14 пра­фе­сій­ных ды­нас­тый з усіх рэ­гі­ё­наў Бе­ла­ру­сі са­бра­лі­ся на двух­дзён­ны фо­рум, каб аб­мер­ка­ваць, як мож­на ад­ра­дзіць па­няц­це «ад­да­насць і вер­насць пра­фе­сіі», вяр­нуць гра­мад­скую па­ва­гу і па­ша­ну да пра­фе­сій на­стаў­ні­ка, ура­ча, уз­няць прэ­стыж ра­бо­чых пра­фе­сій і пра­фе­сій­на-тэх­ніч­най аду­ка­цыі.

Стаж

даў­жы­нёй у ста­год­дзі

Для кож­най пра­фе­сій­най ды­нас­тыі гэ­тыя сло­вы — не прос­та рад­кі з бія­гра­фіі, а не­ад'­ем­ная част­ка жыц­ця не­каль­кіх па­ка­лен­няў. На­прык­лад, ды­нас­тыя Ры­ней­скіх з Баб­руй­ска пра­цуе на род­ным прад­пры­ем­стве — ма­шы­на­бу­даў­ні­чым за­вод­зе — уво­гу­ле 512 га­доў! З 1930 го­да 16 прад­стаў­ні­коў гэ­тай сям'і, пе­рай­ма­ю­чы адзін у ад­на­го пра­цоў­ную эс­та­фе­ту, уклад­ва­юць свае ве­ды і ўмен­ні ў раз­віц­цё прад­пры­ем­ства. А ды­нас­тыя ме­ды­каў Шаў­цо­вых-Хо­ра­вых з Гро­дзен­шчы­ны на­ліч­вае ўжо 5 па­ка­лен­няў ура­чоў: ад на­род­най ле­кар­кі да ця­пе­раш­ніх спе­цы­я­ліс­таў — дак­та­роў ме­ды­цын­скіх на­вук, пра­фе­са­раў і да­цэн­таў. У су­куп­нас­ці амаль 300 га­доў пра­цоў­на­га ста­жу ма­юць прад­стаў­ні­кі ды­нас­тыі чы­гу­нач­ні­каў Шыр­чан­кі: ужо для не­каль­кіх па­ка­лен­няў сям'і бу­дзіль­ні­кам слу­жаць гуд­кі цяг­ні­коў...

Як пе­ра­даць лю­боў да пра­цы спад­чын­ні­кам, ка­лі сён­ня менш як пя­тая част­ка ма­ла­дых лю­дзей жа­дае пра­цяг­нуць спра­ву баць­коў, і што ўтрым­лі­вае гэ­тых лю­дзей у пра­фе­сі­ях, мно­гія з якіх па сён­няш­нім ча­се лі­чац­ца «не­прэ­стыж­ны­мі»? Прад­стаў­ні­ца ды­нас­тыі на­стаў­ні­каў, вы­клад­чы­ца рус­кай мо­вы і лі­та­ра­ту­ры Жгун­скай ся­рэд­няй шко­лы (Доб­руш­скі ра­ён) Люд­мі­ла Атро­шчан­ка рас­па­вя­ла на гэ­ты конт сваю гіс­то­рыю:

— Мая ма­ма, Ма­рыя Хра­пуц­кая, вы­ка­на­ла за­па­вет свай­го баць­кі: сы­хо­дзя­чы на фронт, той пра­сіў стаць на­стаў­ні­цай. І хоць трэ­ба бы­ло шмат ву­чыц­ца і пра­ца­ваць, і час­та да­во­дзі­ла­ся на­ват на­ча­ваць у сто­зе се­на, ка­лі ма­ча­ха за­мы­ка­ла дзве­ры, яна атры­ма­ла за­па­вет­ны дып­лом на­стаў­ні­цы бе­ла­рус­кай мо­вы... А по­тым ужо мы са ста­рэй­шай сяст­рой, яшчэ не хо­дзя­чы ў шко­лу, ся­дзе­лі на апош­няй пар­це, па­куль ма­ма вя­ла ўро­кі, а нас не бы­ло ку­ды па­дзець. Мы за­сы­на­лі пад скрып чар­ніль­най руч­кі, да­па­ма­га­лі пра­вя­раць сшыт­кі, чы­та­лі кні­гі з вя­ліз­най да­маш­няй біб­лі­я­тэ­кі і ўвесь час чу­лі раз­мо­вы аб на­стаў­ніц­кай пра­цы. Пры­чым раз­мо­вы гэ­тыя бы­лі па­зі­тыў­ны­мі: на­стаў­ні­ка па­ва­жа­лі, час­та іш­лі па­ра­іц­ца да яго. А яшчэ ў на­шай сям'і на пер­шым мес­цы ні­ко­лі не ста­я­ла ма­тэ­ры­яль­нае, га­лоў­ным лі­чы­ла­ся ду­хоў­нае. Ма­быць, усе гэ­тыя фак­та­ры ў су­куп­нас­ці і аб­умо­ві­лі свя­до­мы вы­бар пра­фе­сіі пе­да­го­га. Ця­пер па тым жа шля­ху пай­шлі дзве пля­мен­ні­цы. А што нас усіх тры­мае? Як бы ба­наль­на гэ­та ні гу­ча­ла, ма­раль­нае за­да­валь­нен­не ад зроб­ле­най пра­цы. Ад­чу­ван­не, што ты ка­мусь­ці ад­крыў штось­ці но­вае, да­па­мог зра­зу­мець скла­да­ныя пра­ві­лы, на­ву­чыў са­мо­га спраў­ляц­ца з за­да­ча­мі. Я люб­лю тое, чым зай­ма­ю­ся — і ма­ма, і сяст­ра лю­бяць.

Згод­ны з гэ­тым і Ге­рой Са­цы­я­ліс­тыч­най Пра­цы Аляк­сандр Ка­ва­леў­скі, які не адзін дзя­ся­так га­доў ад­пра­ца­ваў на прад­пры­ем­стве «БелАЗ» і сва­ім пры­кла­дам за­ах­во­ціў сы­на, дач­ку, а так­са­ма ўнуч­ку:

— Лю­боў да пра­цы, ах­во­ту ву­чыц­ца ўся­му, што ўме­юць ін­шыя, мне пе­рад­ала ма­ма яшчэ ў дзя­цін­стве. Та­му паз­ней, ужо пра­цу­ю­чы на прад­пры­ем­стве то­ка­рам, я ста­ра­ўся да­па­маг­чы ма­ла­дым, каб яны па­лю­бі­лі на­шу пра­фе­сію, зра­зу­ме­лі яе ду­шой. — Інакш як пра­ца­ваць, ка­лі не лю­біш тое, што ро­біш?

Спра­ва вы­бра­ла нас

Ула­дзі­мір Па­шке­віч пра­цуе ў аб'­яд­нан­ні «Бе­ла­русь­ка­лій» 40 га­доў. Не­ка­лі тут ра­біў шах­цё­рам баць­ка, ця­пер на ад­ным прад­пры­ем­стве шчы­ру­юць сам Ула­дзі­мір Аляк­санд­ра­віч, яго брат, дач­ка, зяць, пля­мен­нік... «У 1980-я га­ды, ка­лі на­ша вы­твор­часць пе­ра­жы­ва­ла не леп­шыя ча­сы, мне на­ват пра­па­ноў­ва­лі па­ехаць га­лоў­ным ін­жы­не­рам у Сі­бір, — пры­гад­вае Ула­дзі­мір Па­шке­віч, — але я ад­мо­віў­ся. Бо па­ра­іў­ся з баць­кам і зра­зу­меў, што не ма­гу так узяць і кі­нуць спра­ву, якую па­чы­наў яшчэ ён. І ве­да­е­це, мы га­на­рым­ся, што ра­зам пе­ра­жы­лі ўсе цяж­кас­ці, якія вы­па­лі на до­лю прад­пры­ем­ства».

— Ду­маю, што іні­цы­я­ты­ва праф­са­юзаў сён­ня, як ні­ко­лі, да­рэ­чы, бо скі­ра­ва­на най­перш на мо­ладзь, — мяр­куе прад­стаў­нік вя­ліз­най ме­ды­цын­скай ды­нас­тыі, за­гад­чык ка­фед­ры ата­ры­на­ла­рын­га­ло­гіі Гро­дзен­ска­га ме­ду­ні­вер­сі­тэ­та Алег Хо­раў. — Трэ­ба даць зра­зу­мець су­час­ным ма­ла­дым лю­дзям, што ў іх ёсць маг­чы­мас­ці да­ся­гаць пос­пе­ху, у тым лі­ку і ма­тэ­ры­яль­на­га даб­ра­бы­ту, ка­лі яны, па-пер­шае, зай­ма­юц­ца са­праў­ды лю­бі­май спра­вай, а па-дру­гое, не ча­ка­юць ад­ра­зу ман­ны ня­бес­най, а раз­ві­ва­юц­ца і ўдас­ка­наль­ва­юц­ца ў пра­фе­сіі. Да­па­маг­чы ў гэ­тым, ду­маю, змо­гуць і рас­по­ве­ды пра ды­нас­тыі, якія ня­стом­на пра­цу­юць і атрым­лі­ва­юць плён. І яшчэ, без­умоў­на, у фар­мі­ра­ван­ні ды­нас­тыі важ­ны дух сям'і, вы­со­ка­ма­раль­нае вы­ха­ван­не і прык­лад па­пя­рэд­ня­га па­ка­лен­ня, гле­дзя­чы на якое, нех­та без су­мне­ваў возь­ме ін­стру­мен­ты ў ру­кі, нех­та апра­не бе­лы ха­лат...

Аг­ра­рыі, пе­да­го­гі, транс­парт­ні­кі, су­вя­зіс­ты, прад­стаў­ні­кі наф­та­хі­міч­най га­лі­ны, пра­мыс­ло­вас­ці, ме­ды­цы­ны... Коль­кі ўся­го ў кра­і­не пра­фе­сій­ных ды­нас­тый, па­куль што дак­лад­на ска­заць не­маг­чы­ма. Кі­раў­ніц­тва Фе­дэ­ра­цыі праф­са­юзаў Бе­ла­ру­сі спа­дзя­ец­ца, што гэ­та ўдас­ца зра­біць на­ле­та, ка­лі ця­пе­раш­няя іні­цы­я­ты­ва бу­дзе пад­хоп­ле­на ў рэ­гі­ё­нах і вый­дзе на больш вы­со­кі ўзро­вень, — не прос­та са­браць та­кія ды­нас­тыі ра­зам, а ўша­на­ваць, шы­ро­ка рас­па­вес­ці пра іх у мяс­цо­вых і рэс­пуб­лі­кан­скіх СМІ. Маг­чы­ма, ме­на­ві­та гэ­тыя пры­кла­ды вер­нас­ці спра­ве сва­іх баць­коў і дзя­доў да­па­мо­гуць сён­няш­нім школь­ні­кам па-са­праўд­на­му зра­зу­мець каш­тоў­насць пра­цы і не па­мы­ліц­ца ў вы­ба­ры бу­ду­чай пра­фе­сіі.

Вік­то­рыя ЦЕ­ЛЯ­ШУК.

Фо­та Над­зеі БУ­ЖАН.

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

На працягу стагоддзя «Звязда» застаецца зоркай беларускай перыёдыкі

Пра гэта ўчора казалі высокія госці на ўрачыстым мерапрыемстве, прымеркаваным да юбілею газеты.

Спорт

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Анастасія Марыніна: Баскетбол 3х3 — гэта заўсёды відовішча

Гэта адзін з нямногіх гульнявых відаў спорту, што былі ўключаны ў праграму ІІ Еўрапейскіх гульняў. 

Грамадства

«Захад-2017». Постфактум

«Захад-2017». Постфактум

Задачы сумеснага стратэгічнага вучэння выкананы на высокім узроўні.

Грамадства

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

На Гродзеншчыне ўшанавалі хлеб, лён, бульбу, памідор і дуб

Самабытныя, смачныя і пазнавальна-творчыя святы адбыліся сёлета ў розных раёнах Гродзеншчыны.