22 Верасень, субота

Вы тут

Знаёмыя незнаёмцы, або Суседзі ў вялікім горадзе


Сустракаю сёння ў ліфце суседку, а яна мне на поўным сур'ёзе: «З Новым годам!» Я вачыма лыпаю: не выспалася, думаю, мая цёзка, ці што? А яна мне з усмешкай тлумачыць: «Мы ж з табой сёлета яшчэ не бачыліся»... Яно і праўда: жывём дзверы ў дзверы, падтрымліваем нармальныя суседскія адносіны — вітаемся, цікавімся, як справы, ведаем, як імёны, а вось з Новым годам так і не павіншаваліся, дый сапраўды за гэтыя два з паловай месяцы нідзе не перасякаліся. А каб зайсці адна да адной, хоць у навагоднюю ноч павіншаваць, хоць проста так, — пра гэта нават і думкі няма. Мы і так для суседзяў у шматкватэрным доме праграму максімум выконваем.


Дарэчы, пра тое, што суседка — мая цёзка, мы даведаліся гадоў праз пяць пасля таго, як у новы дом засяліліся. Ішлі мы неяк разам з прыпынку, гаварылі пра надвор'е, і раптам яна мне: «Слухай, а як цябе завуць?» — «Алена. А цябе?» — «І мяне». Дзякуючы гэтаму нечаканаму дыялогу ў мяне была нагода спытаць, як завуць яе мужа і сына, а так бы і заставаліся яны дагэтуль «бацькам і сынам з 41-й». Бо чым больш часу праходзіць з пачатку сумеснага пражывання на адным паверсе, тым больш няёмка такія рэчы, пра якія звычайна на першых хвілінах знаёмства дазнаешся, пытаць...

Вось, напрыклад, у 36-й жывуць бацька, маці, сын і дачка. І кошка. З усімі (акрамя, канешне, кошкі) вітаемся, але, паколькі жывуць яны ў самым дальнім кутку нашай кругавой пляцоўкі, далей гэтага наш камунікат не ідзе. Праўда, аднойчы каля смеццеправода я злавіла іх кошку (адкуль, уласна, пра яе і ведаю). Пухнатае стварэнне, пэўна, неўпрыкмет выскачыла ў адчыненыя дзверы, а гаспадары ляглі спаць, не заўважыўшы, што гадаванка не дома. Карацей кажучы, разбудзіла я іх у палове першай ночы, прычым званіла доўга і настойліва. Здзіўленне на заспаным твары сына было яшчэ тое. Вось тады б, скарыстаўшыся момантам, і спытацца, як уцякачку завуць, а заадно так нязмушана працягнуць: «А вас?» Але момант быў упушчаны, і гэты сімпатычны хлопец так і застанецца назаўсёды «сынам з 36-й», як герой Ігара Касталеўскага ў вядомай камедыі — «сынам Міласердава».

Суседа з 37-й завуць Іван. Ведаю гэта, бо нам з ім давялося быць панятымі, калі ў безымянных чарговых кватарантаў у 38-й шукалі наркотыкі. Тады, падпісваючы пратакол, я згледзела не толькі яго імя, але і тое, што ён на два гады маладзейшы. Як завуць мяне, Іван, я думаю, не ведае: аднойчы, вяртаючыся з нейкай гулянкі, званіў мне ў чатыры раніцы ў дамафон і пяшчотна так прасіў: «Малыш, упусці мяне, я ключ згубіў»... Яшчэ ён зрэдку можа зайсці папрасіць солі або зараднае для тэлефона. Карацей, з Іванам мы амаль сябры.

У 38-й цяпер новыя гаспадары, зрабілі рамонт, паставілі даражэнныя ўваходныя дзверы. Іх я ніяк не запомню ў твар: сустракаеш на пляцоўцы і не ведаеш, ці то гэта хтосьці з гаспадароў, ці то іх госць. На ўсякі выпадак вітаюся з усімі. Часцей за ўсё не адказваюць. Пэўна, усё-такі госці...

Суседка з 39-й, чые дзверы бліжэй за іншыя, — дама асабліва занятая, вітаецца на хаду. Пагаварыць з ёй так ніколі і не ўдалося. З ёй жыве цыбаты хлопец (дворнічыха Паліна сказала, што пляменнік, але як завуць яго, як і тую імклівую суседку, яна таксама не ведае). Гэты не вітаецца ніколі, нават калі адначасова адмыкаем дзверы ў кватэры, амаль судакранаючыся спінамі. Пэўна, лічыць сябе часовым кватарантам.

Яшчэ я суседзям з восьмага паверха, чыя кватэра прама над маёй, пішу пісьмы, хоць іх саміх ніколі не бачыла. І вешаю іх на дзвярах у тамбуры, бо ў сам тамбур патрапіць немагчыма. Караоке дурнымі галасамі ў чатыры раніцы або рагі бруднай вады ў кухні на шпалерах не могуць заставацца незаўважанымі. Некалькі разоў (пасля пісьмовых папярэджанняў) я нават выклікала міліцыю... Цяпер у ліфце, як хтосьці націскае кнопку восьмага паверха, насцярожана гляджу яму ў твар: можа, менавіта ён (ці яна) не давалі ноччу спаць. Гэтаксама, як і яны, напэўна, глядзяць на ўсіх, хто едзе на сёмы. Мы застаёмся адно для аднаго інкогніта, і так, можа, яно і лепш.

Усіх астатніх жыхароў нашага 113-кватэрнага дома (насельніцтва адной вялікай вёскі) я выбарачна пазнаю ў твар. Ды яшчэ... па сабаках: сустрэўшы далекавата ад дома мопса ў чырвонай камізэльцы або самотнага вялізнага дварняка, у вачах якога чытаецца мара аб будцы або вальеры, нават не ўзіраючыся ў іх гаспадароў, ведаеш: гэта нашы. З некаторымі з «землякоў» ветліва вітаемся: тут ужо справа суб'ектыўнай сімпатыі. І гэта максімум, чаго варта чакаць ад зносін з людзьмі, з якімі жывеш у адным доме ўжо, дзякуй богу, чатырнаццаты год...

«Дзверы ў дзверы са мной жыве Адам Пятровіч Хілінскі, які часам запрашае мяне згуляць у шахматы і ўзяць чарку каньяку... На чацвёртым паверсе жыве ўдавец Кяневіч з падлеткам-сынам, не дужа цікавы чалавек, а насупраць яго, з мамаю, Росцік Грыбок, чалавек дваццаці аднаго годзіка... Другі паверх. На ягонай пляцоўцы жыве лекар, да якога я, дзякуй богу, яшчэ ніколі не хадзіў і хадзіць не хачу і вам ніколі не раю, і няхай ён увогуле застанецца без працы і гладыёлусы разводзіць. Бо ён псіхіятр і, здаецца, працуе ў доме вар'ятаў. Імейка ягонае, да вашага ведама, Вітаўт Шапо-Калавур-Лыганоўскі. Аднойчы ішлі разам да тралейбуса, і неяк размова перайшла на тое, хто адкуль, на імёны і г. д...»

Шчыра: я зайздрошчу герою «Чорнага замка...» Як і яго аўтару, які ўсяго нейкіх сорак гадоў назад, не сумняваюся, пісаў гэтыя радкі з асабістага досведу.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.