Вы тут

Сэлфі: мода або дыягназ?


У наш час складана сустрэць дзяўчат (хлопцы тут у меншасці), якія б не «завісалі» ў інтэрнэце гадзінамі, разглядаючы чужыя фатаграфіі, любуючыся сваімі. Без сумнення, жаданне атрымліваць зваротную рэакцыю ў сацыяльных сетках, быць папулярным — глабальны феномен апошніх гадоў. Псіхіятры многіх краін бачаць у гэтым небяспеку. Сістэма працуе так: вы выкладваеце фатаграфію ў адкрыты доступ, атрымліваеце пэўную колькасць лайкаў. Мозг вылучае гармон радасці — дафамін, але на невялікі перыяд часу. Каб падоўжыць задавальненне, трэба яшчэ больш «сэрцайкаў». Рэальныя радасці адыходзяць на другі план: трэніроўкі ў спартзале ўжо здаюцца не такімі эфектыўнымі, ежа не такой смачнай, адносіны — не такімі рамантычнымі.


Псіхолагамі ўстаноўлена, што звычайна на «сэлфізм», або залежнасць ад фатаграфавання, пакутуюць людзі, якім не хапае пазітыву і стасункаў у асабістым жыцці. Кожны лайк, пастаўлены пад фатаграфіяй, успрымаецца яе аўтарам як адабрэнне. Страх быць адзінокім, непапулярным, непрызнаным спараджае імкненне рэкламаваць сябе. Такія людзі хочуць адчуваць сімпатыю, самасцвярджацца, часам — быць падобнымі на сваіх куміраў. Сэлфіманы марнуюць шмат часу на выбар месца, адзення, макіяж і прычоскі для фота, цяжка перажываюць крытыку, але адчуваюць эмацыянальны ўздым ад пахвалы і кампліментаў.

На што гатовыя пайсці карыстальнікі сеціва дзеля запаветных лайкаў? Па-першае, многія з іх рэтушуюць свае здымкі да непазнавальнасці: памяншаюць аб'ёмы таліі, адбельваюць зубы, павялічваюць вусны. Калі сустрэнеш такога чалавека на вуліцы, ёсць вялікая імавернасць яго не пазнаць. Па-другое, шмат часу і грошай яны выдаткоўваюць на апрацоўку кадраў: цяпер некаторыя праграмы для гэтага платныя. Да таго ж пакуль падбярэш «ідэальны» фільтр, наладзіш святло і колеракарэкцыю, пройдзе процьма часу.

Каб выйгрышней выглядаць у камеры мабільнага тэлефона, некаторыя дзяўчаты і хлопцы сядзяць на жорсткіх дыетах, пазбаўляючы сябе ежы і нават вады. Дзеля пацвярджэння ўласнай прывабнасці асабліва адважныя прыхільнікі сацсетак робяць пластычныя аперацыі (нават у юным узросце), апранаюцца не па надвор'і, а таксама выстаўляюць шматлікія фатаграфіі ў сподняй бялізне: найлепшы спосаб прыцягнуць увагу да сваёй персоны — раздзецца.

Часам для таго, каб дамагчыся ідэальнага ракурсу, карыстальнікі сацыяльных сетак літаральна прымушаюць сваіх блізкіх фатаграфаваць іх на кожным кроку. Ну а калі побач нікога няма, на дапамогу «фотаманам» можа прыйсці адна паслуга. Сутнасць простая: яны бяруць напракат велізарныя букеты руж і фірмовыя пакеты. Кур'ер дастаўляе кветкі і іншы неабходны «інвентар», чакае, пакуль кліент гэта сфатаграфуе, а пасля забірае і адвозіць да наступнага. Ёсць нават акаўнты, якія прапануюць здымкі з мужчынам у дарагой машыне! Усё — дзеля ўяўнай папулярнасці...

І не зусім добры прыклад тут часта паказваюць зоркі. Напрыклад, балерына Анастасія Валачкова для свайго фірмовага шпагату лунала над абрывам, Цімаці плаваў з акулай, Саці Казанава гайдалася над цяснінай у інданезійскіх джунглях на арэлях.

Але ёсць і больш сур'ёзныя выпадкі. Па ўсім свеце з-за жадання вылучыцца штогод атрымлівае траўмы і гіне шмат людзей, напрыклад, у 2015 годзе пры экстрэмальных здымках развіталася з жыццём больш чалавек, чым ад нападзення акул. Ёсць яшчэ і тыя, хто не супраць зрабіць фатаграфію за рулём. Каб абараніцца ад такіх гора-кіроўцаў і адначасова прыцягнуць да гэтай праблемы ўвагу масавай аўдыторыі, у розных краінах ствараюцца папераджальныя відэаролікі і сацыяльная рэклама.

Шмат такіх прыкладаў небяспечных паводзін можна прывесці і ў нашай краіне. Хлопец у Гомельскай вобласці хацеў зрабіць сэлфі на фоне трансфарматарнай падстанцыі. Яму дыягнаставалі паражэнне электратокам, апёкі галавы і кісцей рук. У Рэчыцкім раёне 17-гадовая дзяўчына выпала з акна закінутага завода: студэнтка выбрала ўдалы, на яе погляд, ракурс, але не ўтрымала раўнавагу. Прызямленне з шасціметровай вышыні скончылася пераломам галёнкі і траўмай пазваночніка...

З-за празмернага захаплення «Інстаграмам» можа пацярпець і асабістае жыццё. Да такой высновы ў 2016 годзе прыйшлі амерыканскія навукоўцы з універсітэта Фларыды. Даследаваўшы гісторыі 420 добраахвотнікаў, яны высветлілі, што чым больш асабістых кадраў з'яўляецца ў сацыяльных сетках, тым большая рызыка канфлікту ў рамантычных адносінах.

Дар'я ШЛАПАКОВА, студэнтка ІV курса факультэта журналістыкі БДУ

Выбар рэдакцыі

Культура

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

12 верасня 1893 года ў сям'і Вінцэнта і Францішкі Мядзёлкаў нарадзілася дачка, якой далі прыгожае імя Паўліна. 

Грамадства

Хто пашкоджвае дрэвы ў вашым садзе?

Хто пашкоджвае дрэвы ў вашым садзе?

Хто, як не вучоныя Інстытута пладаводства, ведае, як атрымаць добры ўраджай і засцерагчы сад ад хвароб.

Культура

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Гэта трэба, канешне, проста паслухаць — музыку аднаго з найдзіўнейшых сучасных беларускіх кампазітараў. 

Культура

Што паглядзець у брэсцкім музеі выратаваных каштоўнасцяў

Што паглядзець у брэсцкім музеі выратаваных каштоўнасцяў

Брэсцкі музей выратаваных каштоўнасцяў можна назваць мясцовым Луўрам — калі ўвогуле дарэчы параўноўваць адну культуру з іншай.