Вы тут

Дыстанцыйнае навучанне — даніна модзе ці будучыня?


На працягу апошніх дваццаці гадоў сродкі навучання моцна эвалюцыянавалі. Сёння для таго, каб навучацца, зусім не абавязкова наведваць лекцыі. Тая ж інтэрнэт-акадэмія Хана дае бясплатны доступ больш чым да чатырох тысяч мікралекцый па самых розных дысцыплінах. Слухачамі вядомага праекта ў сферы масавай анлайн-адукацыі Соursеrа з'яўляюцца больш за 10 мільёнаў чалавек, якія вывучаюць каля 1000 курсаў ад больш чым 100 універсітэтаў. Сярод іх Стэнфард, Прынстан, Мічыганскі і Пенсільванскі ўніверсітэты.


Ёсць меркаванне, што праз 10—15 гадоў анлайн-навучанне (як мінімум на ўзроўнях вышэйшай і дадатковай адукацыі) стане дамінаваць, а забяспечваць адукацыйны працэс ва ўмовах усеагульнай глабалізацыі будзе ўсяго некалькі сотняў (максімум — тысяч) універсітэтаў. Фактычна сёння ідзе барацьба за «месца пад сонцам». Хто праз дзясятак гадоў застанецца дзеючым гульцом на рынку адукацыйных паслуг, а хто будзе вымушаны саступіць сваё месца іншым?

У Беларусі піянерам анлайн-навучання з'яўляецца Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі, дзе дыстанцыйныя адукацыйныя тэхналогіі развіваюцца з 2002 года.

— Калі ў 2008 годзе выпускнікамі дыстанцыйнай формы былі ўсяго шэсць чалавек, якія навучаліся па трох спецыяльнасцях, то праз дзесяць гадоў — ужо 70 чалавек, якія асвойвалі сем спецыяльнасцяў, — расказвае дэкан факультэта інавацыйнай бесперапыннай адукацыі Яўген ШНЭЙДЗЕРАЎ. — Наш факультэт быў утвораны ў 2017 годзе шляхам аб'яднання факультэта завочнага навучання і факультэта бесперапыннага і дыстанцыйнага навучання. У верасні таго ж года мы пераехалі ў новы навучальны корпус, у сувязі з чым у нас з'явіліся і новыя тэхнічныя магчымасці: у будынку пракладзены сучасныя камп'ютарныя сеткі, абсталяваны цэнтр відэа-канферэнц-сувязі і цьютарскі бокс. Гэтыя новаўвядзенні дапамаглі зрабіць працэс атрымання ведаў больш эфектыўным. Мы адзіная ВНУ, якая ўключае ў план прыёму дыстанцыйную форму навучання. У гэтым навучальным годзе гэта было 170 месцаў. Цяпер на нашым факультэце па дыстанцыйнай форме атрымання адукацыі навучаецца амаль 500 студэнтаў. Такім чынам мы даём веды па найбольш запатрабаваных спецыяльнасцях ІT-профілю: «аўтаматызаваныя сістэмы апрацоўкі інфармацыі», «інжынерна-псіхалагічнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій», «інфарматыка і тэхналогіі праграмавання», «інфармацыйныя сістэмы і тэхналогіі (у бізнес-менеджменце), «праграмаваныя мабільныя сістэмы», «праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій», «эканоміка электроннага бізнесу» і «электронны маркетынг».

— А чым дыстанцыйная форма навучання адрозніваецца, напрыклад, ад завочнай?

— Выкарыстаннем інфармацыйных тэхналогій: студэнт працуе хоць і самастойна, але пры пастаянным узаемадзеянні з выкладчыкам. Абмен інфармацыяй паміж імі адбываецца з дапамогай інтэрнэту і анлайн-сэрвісаў. Студэнт можа атрымаць кансультацыю, неабходную літаратуру і праслухаць лекцыі аддалена. Кантроль ведаў таксама праводзіцца дыстанцыйна: па відэасувязі або з дапамогай інтэрактыўных праграм тэсціравання. Не трэба чакаць выкладчыка па раскладзе — можна задаць яму пытанне праз інтэрнэт, атрымаць аператыўны адказ і далей працаваць самастойна.

Гэта дазваляе дынамічна і паспяхова асвойваць прадметы з тым тэмпам, які зручны студэнту, а таксама з улікам яго індывідуальных асаблівасцяў і абставін. У працэсе навучання існуе магчымасць скласці індывідуальны графік вывучэння дысцыплін у рамках бягучага семестра, чаго пры завочнай форме навучання зрабіць нельга. У студэнтаў дыстанцыйнай формы практычна адсутнічаюць абавязковыя заняткі ў ВНУ, прыязджаць трэба толькі на здачу залікаў і экзаменаў.

— Ці можаце вы скласці партрэт вашага студэнта?

— Дыстанцыйнае навучанне часта выбіраюць тыя, хто хоча атрымаць якасную вышэйшую адукацыю без адрыву ад работы, другую вышэйшую адукацыю паралельна з першай, і людзі, якім з прычыны іх фізічных асаблівасцяў цяжка перамяшчацца па горадзе. Сярод нашых студэнтаў паспяхова навучаюцца 12 чалавек з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі. З дазволу Міністэрства адукацыі яны і атэстацыю могуць праходзіць дыстанцыйна. За апошнія чатыры гады вышэйшую адукацыю ў БДУІР на дыстанцыйнай форме атрымалі дзевяць чалавек з абмежаванымі магчымасцямі. Дыягназы ў іх розныя, пераважна гэта парушэнні апорна-рухальнага апарата. Сёлета на другі і старэйшыя курсы для атрымання другой вышэйшай адукацыі былі залічаны 34 чалавекі. Пачынаючы з 2004 года, на факультэт інавацыйнай бесперапыннай адукацыі прыходзяць студэнты, якія паралельна жадаюць атрымаць другую спецыяльнасць, хоць іх і няшмат, бо вучыцца адразу па некалькіх спецыяльнасцях складана.

Акрамя таго, камп'ютар і інтэрнэт прыходзяць на дапамогу студэнтам, якія хочуць вывучаць у індывідуальным парадку асобныя дысцыпліны. На працягу месяца пасля пачатку вучобы студэнт дзённай формы навучання можа напісаць заяву аб тым, што ў яго ёсць жаданне тую ці іншую дысцыпліну вывучаць дыстанцыйна. Ці, напрыклад, студэнт плануе перавесціся з адной спецыяльнасці на іншую. Як вывучыць той прадмет, які трэба здаць дадаткова? Адказ відавочны — асвоіць яго дыстанцыйна.

— А як анлайн-навучанне рэалізуецца на практыцы?

— З 2017 года мы перайшлі на выкарыстанне электронных адукацыйных рэсурсаў новага пакалення. Увесь тэарэтычны матэрыял разбіты на модулі. Кожны модуль змяшчае як мінімум адну мультымедыйную ўстаўку: відэалекцыю, прэзентацыю, вучэбны фільм. Пасля яго засваення прадугледжаны прамежкавы кантрольны тэст. Студэнты асвойваюць модулі пакрокава, доступ да наступнага атрымліваюць толькі пасля праходжання папярэдняга, гэта значыць, пасля вывучэння тэарэтычнага матэрыялу, відэакантэнту і паспяховага праходжання тэсту, а допуск да бягучай атэстацыі — пасля праходжання ўсіх модуляў. Такі пакрокавы сцэнарый засваення вучэбнай дысцыпліны дазваляе матываваць студэнтаў і павышаць якасць усяго адукацыйнага працэсу. А электронныя рэсурсы новага пакалення арганізоўваюць сеткавае навучанне, аўтаматызуюць прамежкавы і выніковы кантроль.

Фармат дыстанцыйнага навучання адпавядае сучасным сусветным тэндэнцыям. Пастаянна абнаўляецца кантэнт: лекцыі, індывідуальныя практычныя работы, кантрольныя работы, тэсты. Нашым студэнтам дадзены самыя шырокія магчымасці навучання з прымяненнем сучасных электронных сістэм, выкарыстання больш як 400 якасных электронных адукацыйных рэсурсаў па розных дысцыплінах.

На факультэце інавацыйнай бесперапыннай адукацыі чалавек атрымлівае паўнавартасную вышэйшую адукацыю, комплексныя веды і дыплом дзяржаўнага ўзору з прысваеннем адпаведнай кваліфікацыі. Тэрмін навучання складае пяць гадоў і тры гады — пры атрыманні другой вышэйшай адукацыі.

— Няўжо дыстанцыйнае навучанне можа цалкам выцесніць з вышэйшай школы прафесара з крэйдай? Магчымасць атрымаць вышэйшую адукацыю дома, не ўстаючы з-за камп'ютара, выглядае, канешне, прыцягальна, але ў дыстанцыйнай формы ёсць не толькі плюсы, але і мінусы...

— Да іх я аднёс бы дэфіцыт асабістых стасункаў: у вас не атрымаецца павесяліцца з аднагрупнікамі на пары, схадзіць разам у сталоўку. Калі вы любіце камунікаваць і ўжо ўяўляеце сабе студэнцкія тусоўкі, інтэрнэт-адукацыя вам наўрад ці спадабаецца. Яшчэ адна акалічнасць, якую абавязкова трэба мець на ўвазе, — для адукацыі на адлегласці патрабуецца самадысцыпліна. Трэба самастойна змагацца з лянотай, развіваць уседлівасць і самакантроль, каб своечасова прайсці тэорыю і атэстацыю. Дыстанцыйна немагчыма вывучыцца, напрыклад, на ўрача ці на пілота, але атрымаць прафесію ў ІТ цалкам магчыма.

Надзея НІКАЛАЕВА

Загаловак у газеце: Стаць спецыялістам... анлайн

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.