Вы тут

У Мінску адкрылася выстава сучаснага мастацтва. Ці не зусім сучаснага?


Трыенале чарговы раз сабрала творы, якія прайшлі адбор конкурса «Нацыянальная прэмія ў галіне выяўленчага мастацтва», — арганізатары звязалі выставу з юбілеем авангарднай суполкі УНОВИС, але крок гэты здаўся даволі недальнабачным. Усё ж сто гадоў таму ўнавісаўцы на чале з Казімірам Малевічам стваралі рэвалюцыйнае мастацтва, а сёлетняе Трыенале на гэтым фоне выглядае анахранічным зборам выпадковых работ.


Выстава адкрылася 22 ліпеня ў Палацы мастацтва — гісторыя конкурсу вядзецца з 2012 года, калі яго галоўнай мэтай называлася прадстаўленне сучаснага беларускага мастацтва ва ўсёй яго разнастайнасці. Зрэшты, задачы памяняліся: цяпер, кажуць, прэмія перш за ўсё адраджае і развівае традыцыі і дасягненні — пэўна, таму ў зале Палаца побач са, скажам, адпаведным часу арт-аб'ектам «Белы шум» Таццяны Маклецавай і Святланы Баранкоўскай, які таксама абыгрывае традыцыю, але робіць гэта належнымі метадамі, вісіць падобная на вялікае палатно рускага рэалізму карціна Мікалая Апіока «Усяслаў Чарадзей».

Нацыянальная скіраванасць становіцца лейтматывам экспазіцыі, а зварот да беларускай мінуўшчыны — здавалася б, па азначэнні прыгожы, хоць і бяззубы кірунак, да таго ж ён нейкім чынам аб'ядноўвае ўдзельнікаў. Тым не менш крытэрый сучаснасці — паводле якасці, а не часу стварэння — варта было б, калі ўжо «назваліся груздом», захаваць таксама, а ён тут яўна адыходзіць на другі план. Значыць, альбо беларускае сучаснае мастацтва такое сумнае, альбо арганізацыя выставы не дазваляе зрабіць экспазіцыю сапраўдным аглядам актуальных аўтараў.

У гэтым выпадку лепш мець на ўвазе механізм складання экспазіцыі: Трыенале ўсё ж фарміруецца з заявак, а з іх адборачная камісія паводле пэўных крытэрыяў вылучае будучых удзельнікаў, што змогуць пазмагацца за перамогу і ўрэшце атрымаць грашовую прэмію, дыплом лаўрэата і спецыяльны прыз. Такім чынам, невядома, на якім этапе названы лейтматыў пачаў выстройвацца: магчыма, нашы мастакі павальна пішуць Сапег, але хутчэй за ўсё камісія зрабіла сваім арыенцірам канкрэтную тэму, якая ў гэтым выпадку яўна цясніць мадэрновасць.

Сёлета на конкурс было пададзена 358 заявак, а з іх былі адабраны 92 работы. У час працы выставы як завяршальнага этапу «Нацыянальнай прэміі» — яна будзе адкрыта да 7 жніўня — адмысловае журы вызначыць пераможцаў у дзесяці намінацыях — «Жывапіс», «Графіка», «Скульптура», «Дызайн», «Актуальнае мастацтва», «Мастацкая фатаграфія», «Манументальнае і манументальна-дэкаратыўнае мастацтва», «Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва», «Мастацтвазнаўства і крытыка», «Творчы дэбют». Старшынёй журы стаў прадстаўнік Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Валерый Жук, а ў яго склад увайшлі, напрыклад, старшыня Саюза дызайнераў Зміцер Сурскі, супрацоўнік музея-майстэрні Заіра Азгура Уладзімір Парфянок, Святлана Строгіна з музея Бялыніцкага-Бірулі ў Магілёве, дырэктар Цэнтра сучасных мастацтваў Сяргей Крыштаповіч і дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Уладзімір Пракапцоў, Надзея Усава зноў жа з мастацкага музея, мастацтвазнавец Наталля Шаранговіч, прафесары Валерый Славук і Уладзімір Слабодчыкаў — большасць членаў журы несумненна з заслугамі, а вось вольнага абыходжання з паняццем contemporary ім не прыпішаш.

Не так даўно на гэтай жа пляцоўцы, якраз у неспрыяльны час пустых залаў праз каранавірус, прайшла выстава «Шляхі нямецкага мастацтва з 1949 года да сённяшняга дня» — параўнанне напрошваецца само сабой: нават гэтая экспазіцыя выглядае больш прагрэсіўнай за збор адборачнай камісіі конкурсу.

Тым не менш выстаўленыя творы — хоць і ў большасці нудныя, але ўсё яшчэ знакі беларускай сучаснасці, сярод якіх эстэтычным выратавальнікам служыць графіка, прадстаўлены вынаходлівыя работы кшталту «Спадчыны» Дар'і Сямчук, што бярэ за аснову даматканую сукенку з вышыўкай і паказвае закручаны на ёй трохчасткавы праект; прыгожа на фоне больш традыцыйных формаў глядзяцца некаторыя арт-аб'екты.

Залы Палаца ведаюць і больш актуальныя і ўдалыя, таксама ў сэнсе разнастайнасці, экспазіцыі кшталту Восеньскага салона: на Трыенале сталы наведвальнік айчынных выставачных прастор адчуе падвох, маўляў, сучаснае беларускае мастацтва насамрэч больш сучаснае, я бачыў. Тады становіцца цікава, наколькі журы здолее вылучыць сярод удзельнікаў тых, хто не толькі прафесійна наносіць мазкі на палотны, але і рухае арт-прастору наперад.

Трыенале і конкурс «Нацыянальная прэмія ў галіне выяўленчага мастацтва» арганізаваныя Міністэрствам культуры, Мінскім гарадскім і абласнымі выканаўчымі камітэтамі і Нацыянальным гістарычным музеем.

Сафія ПАЛЯНСКАЯ

Загаловак у газеце: Няновае новае

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.