Вы тут

Залатая пара... новых магчымасцяў


Па ін­фар­ма­цыі ААН, за апош­нія пяць­дзя­сят га­доў ся­рэд­няя пра­цяг­ласць жыц­ця ча­ла­ве­ка на на­шай пла­не­це па­вя­лі­чы­ла­ся на 20 га­доў, а да 2025 го­да пры агуль­най коль­кас­ці на­ро­да­на­сель­ніц­тва 8,5 млрд ча­ла­век — 1,2 млрд ча­ла­век бу­дуць ста­рэй­шыя за 60 га­доў. Ста­рэй­шая ўзрос­та­вая гру­па, гэ­та зна­чыць, асо­бы 80 га­доў і ста­рэй, з'яў­ля­ец­ца са­мой хут­ка­рос­лай гру­пай па­жы­ло­га на­сель­ніц­тва. Ка­лі ў 2000 го­дзе та­кіх лю­дзей бы­ло 70 млн ча­ла­век, то, па­вод­ле пра­гно­заў ААН, за блі­жэй­шыя 50 га­доў іх коль­касць па­вя­лі­чыц­ца больш чым у пяць ра­зоў.

18-22

— У Бе­ла­ру­сі пра­жы­ва­юць ка­ля 1,9 млн пен­сі­я­не­раў і ка­ля 19,6 тыс. ве­тэ­ра­наў Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны. 557 жы­ха­роў кра­і­ны да­сяг­ну­лі ўзрос­ту 100 і больш га­доў. У струк­ту­ры па­жы­ло­га на­сель­ніц­тва пе­ра­ва­жа­юць жан­чы­ны. На­ша гра­мад­ства, як і мно­гія ін­шыя, мае па­трэ­бу ў фар­мі­ра­ван­ні па­зі­тыў­на­га стаў­лен­ня да ста­рас­ці і пен­сі­я­не­раў. Не­вы­пад­ко­ва па­жы­лых лю­дзей пра­па­ну­юць сён­ня на­зы­ваць «людзь­мі, сва­бод­ны­мі ад пра­цоў­ных аба­вяз­каў» ці «людзь­мі ва ўзрос­це не­за­леж­нас­ці». Для ака­зан­ня да­па­мо­гі па­жы­лым лю­дзям у на­шай дзяр­жа­ве ство­ра­на сіс­тэ­ма са­цы­яль­най аба­ро­ны па­жы­лых лю­дзей. Але не вар­та за­бы­ваць, што па­трэ­бы па­жы­лых най­леп­шым чы­нам бу­дуць за­да­валь­няц­ца пры ад­на­ча­со­вай пад­трым­цы як з бо­ку дзяр­жаў­ных уста­ноў, так і сям'і. Бо пад­трым­ка і са­лі­дар­насць па­між па­ка­лен­ня­мі так­са­ма не­ма­ла­важ­ная.

  

Ме­ды­кі сцвяр­джа­юць, што сак­рэт даў­га­лец­ця ў тым, што ча­ла­век пра­цяг­вае ці­ка­віц­ца жыц­цём, быць фі­зіч­на ак­тыў­ным і не адзі­но­кім. Для та­го каб гэ­та­га да­сяг­нуць, не­аб­ход­на пад­аў­жэн­не пе­ры­я­ду пра­ца­здоль­нас­ці без дыс­кры­мі­на­цыі па ўзрос­це і пас­ля пен­сіі, пры­цяг­нен­не да дзей­нас­ці, якая пры­но­сіць ка­рысць гра­мад­ству.

Та­кую за­ня­тасць пра­па­ну­юць роз­ныя цэнт­ры і аб'­яд­нан­ні. На­прык­лад, ства­рэн­не іні­цы­я­тыў­ных груп, дзе пен­сі­я­не­ры ўклю­ча­юц­ца ў пра­цэс вы­свят­лен­ня па­трэб мяс­цо­вай су­поль­нас­ці, пла­на­ван­не і рэа­лі­за­цыю мер па па­ляп­шэн­ні жыц­ця. Клю­ча­вым псі­ха­ла­гіч­ным мо­ман­там тут з'яў­ля­ец­ца пры­знан­не зна­чэн­ня кож­на­га па­жы­ло­га ча­ла­ве­ка, ра­зу­мен­не та­го, што кож­ны го­лас пры­ня­ты да ўва­гі. Яр­кі прык­лад па­спя­хо­ва­га ажыц­цяў­лен­ня па­доб­на­га пра­ек­та ў Гер­ма­ніі пры­вёў да та­го, што ні адзін нар­ма­тыў­ны да­ку­мент, які ты­чыц­ца па­жы­лых лю­дзей, не пры­ма­ец­ца дэ­пу­та­та­мі без адаб­рэ­ння гра­мад­ска­га са­ве­та па пы­тан­нях па­жы­лых лю­дзей на ўзроў­ні мяс­цо­ва­га са­ма­кі­ра­ван­ня. Уя­ві­це, як па­шы­рыць ко­ла зно­сін па­жы­лых лю­дзей і як паў­плы­вае на іх ак­тыў­насць ства­рэн­не ана­ла­гіч­най гру­пы кі­раў­ні­коў з па­жы­лых лю­дзей у Бе­ла­ру­сі!

  

Сум­на, што больш за 60% рэ­спан­дэн­таў пад­час апы­тан­ня ся­род пен­сі­я­не­раў «Як вы ці­ка­ва пра­во­дзі­це воль­ны час?» ад­зна­чы­лі пра­гляд тэ­ле­ві­за­ра. Без­умоў­на, атры­ман­не но­вых на­вы­каў і за­бес­пя­чэн­не маг­чы­мас­цяў за­роб­ку — гэ­та сты­му­лы да ўдзе­лу ў гра­мад­скім жыц­ці. Па­спя­хо­выя і вя­до­мыя пра­ек­ты, дзе ўдзель­ні­ча­юць са­ста­рэ­лыя лю­дзі, бы­лі прэ­зен­та­ва­ны на фо­ру­ме «Маг­чы­мас­ці без ме­жаў» (ся­род ар­га­ні­за­та­раў — Бе­ла­рус­кае та­ва­рыст­ва Чыр­во­на­га Кры­жа).

Пра­ект Sееd, які скла­да­ец­ца сён­ня з 64 іні­цы­я­тыў­ных груп, да­па­ма­гае па­вы­сіць ін­фар­ма­ва­насць аб маг­чы­мас­цях бяс­плат­на­га ля­чэн­ня, атры­ман­ня бяс­плат­ных юры­дыч­ных кан­суль­та­цый, пе­ра­адо­лен­не бар'­е­ра не­да­ве­ру ў па­жы­лых лю­дзей пры зва­ро­це па да­па­мо­гу ў дзяр­жаў­ныя і гра­мад­скія струк­ту­ры. Да­ве­дац­ца больш пра дзей­насць пра­ек­та мож­на на сай­це www.sееd.rеdсrоss.bу.

У Брэс­це функ­цы­я­нуе Ін­сты­тут трэ­ця­га ўзрос­ту, ся­род ака­дэ­міч­най пра­гра­мы яко­га кур­сы па 8 кі­рун­ках, якія ты­чац­ца псі­ха­ло­гіі, рэ­лі­гіі, вы­ву­чэн­ня за­меж­ных моў, па­вы­шэн­ня кам­п'ю­тар­най гра­мат­нас­ці, фо­та­курс і мно­гае ін­шае. А ў Грод­не пра­цуе «Уні­вер­сі­тэт За­ла­то­га ве­ку», дзе ство­ра­ны ўсе ўмо­вы для па­шы­рэн­ня свай­го све­та­по­гля­ду і раз­віц­ця на­вы­каў. Па­вы­ша­най па­пу­ляр­нас­цю ка­рыс­та­юц­ца кур­сы ланд­шафт­на­га ды­зай­ну і эк­скур­са­во­даў.

Яшчэ ад­на гу­ма­ні­тар­ная пра­гра­ма «Мес­ца су­стрэ­чы: дыя­лог» на­кі­ра­ва­на на па­ляп­шэн­не якас­ці жыц­ця ін­шай са­цы­яль­на не­аба­ро­не­най част­кі на­сель­ніц­тва — бы­лых вяз­няў фа­шыз­му і ах­вяр на­цы­я­нал-са­цы­я­ліз­му. У рам­ках гэ­тай пра­гра­мы ар­га­ні­зу­юц­ца ме­ра­пры­ем­ствы па са­цы­я­лі­за­цыі та­кіх лю­дзей.

Ураж­ва­юць вы­ні­кі пра­цы ва­лан­цё­раў з па­жы­лы­мі людзь­мі, які­мі па­дзя­лі­ла­ся стар­шы­ня праў­лен­ня між­на­род­на­га гра­мад­ска­га аб'­яд­нан­ня «Уза­е­ма­ра­зу­мен­не» Ан­жа­лі­на Анош­ка. На­прык­лад, ад­на з жан­чын, якая на­вед­ва­ла ме­ра­пры­ем­ствы ар­га­ні­за­цыі, ва ўзрос­це 80 га­доў па­сту­пі­ла ў Мас­коў­скі ўні­вер­сі­тэт на юры­дыч­ны фа­куль­тэт. А муж­чы­на, які меў праб­ле­мы з маў­лен­чым апа­ра­там пас­ля пе­ра­не­се­на­га ін­суль­ту, за­га­ва­рыў праз 11 га­доў маў­чан­ня (!). Су­мес­ная пра­ца ва­лан­цё­раў і па­жы­лых лю­дзей спры­яе па­ра­зу­мен­ню па­між па­ка­лен­ня­мі, ума­цоў­вае ся­мей­ныя каш­тоў­нас­ці.

Лю­дзям «ва ўзрос­це не­за­леж­нас­ці» вар­та па­мя­таць: пен­сія — не пры­суд — і ра­зу­мець, што на­дыш­ла «за­ла­тая па­ра» рас­крыць свой па­тэн­цы­ял на ка­рысць бу­ду­чы­ні.

Але­ся Ва­раб'­ё­ва.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.