Вы тут

Што будзе з пенсіямі працоўных мігрантаў?


Мінпрацы і сацабароны расказала аб пенсійным забеспячэнні работнікаў дзяржаў — членаў ЕАЭС.

Пасля стварэння ЕАЭС беларусам стала прасцей уладкавацца на працу ў дзяржавах, якія з'яўляюцца членамі Еўразійскага эканамічнага саюза. А паколькі чалавек заўсёды шукае, дзе лепш, тут жа актывізавалася працоўная міграцыя. Колькасць беларусаў, якія выехалі на работу ў Расію па афіцыйных заключаных дагаворах і кантрактах, у 2014—2017 гадах склала крыху больш за 21 тысячу чалавек. Гэта звесткі МУС. Але спецыялісты кажуць, што насамрэч працоўных мігрантаў нашмат больш. Пры гэтым расіяне таксама прыязджаюць да нас і ўладкоўваюцца тут на работу. А што ў такім выпадку будзе з пенсіямі працоўных мігрантаў — якая дзяржава павінна іх плаціць?


Каб зняць гэтыя пытанні, зараз ідзе работа над падрыхтоўкай Дагавора аб пенсійным забеспячэнні работнікаў дзяржаў — членаў ЕАЭС. Між тым спецыялісты ўжо пачынаюць спрэчкі вакол яго. У прыватнасці, ёсць меркаванне, што беларусы, якія працуюць у Расіі, адлічваюць узносы і робяць уклад у фарміраванне расійскага пенсійнага фонду. Пры гэтым у большасці выпадкаў дажываць свой век нашы суайчыннікі вяртаюцца на радзіму. Некаторыя эксперты робяць выснову, што ў выніку гэта прывядзе да ўзрастання нагрузкі на наш Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва.

У сувязі з гэтым Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Беларусі выступіла з тлумачэннем будучых падыходаў да пенсійнага забеспячэння работнікаў дзяржаў — членаў ЕАЭС.

Базавы прынцып, пакладзены ў аснову праекта Дагавора, — прынцып прапарцыянальнасці, тлумачаць у Міністэрстве працы і сацабароны. Гэта азначае, што ў перыяд работы ўзносы выплачваюцца ў пенсійны фонд дзяржавы, на тэрыторыі якой яна выконваецца. А дзяржавы — члены ЕАЭС прымаюць на сябе адказнасць па фінансаванні будучых пенсій работнікам-мігрантам за перыяды працы на сваёй тэрыторыі (як было б, калі б гэтыя грамадзяне пражывалі ў краіне працаўладкавання). Гэта значыць, Беларусь будзе выплачваць пенсію за перыяды работы на сваёй тэрыторыі, а пенсіі за перыяд працы ў іншых дзяржавах — членах ЕАЭС будуць выплачвацца з пенсійных фондаў гэтых дзяржаў.

Спецыялісты міністэрства адзначаюць, што на сучасным этапе прымяненне прапарцыянальнага прынцыпу апраўдана з пункту гледжання інтарэсаў дзяржавы ў цэлым: пры вяртанні мігрантаў на радзіму выдаткі на пенсіі за «замежны» стаж застаюцца за краінамі, у якіх вялася працоўная дзейнасць (калі пры гэтым выплачваліся пенсійныя ўзносы), і не ўскладаюцца на краіну пражывання пенсіянера. У той жа час работнікам даецца права на атрыманне пенсійных выплат ад кожнай з дзяржаў, на эканоміку якіх яны працавалі. Такі прынцып апрабаваны міжнароднай практыкай і выкарыстоўваецца многімі краінамі пры заключэнні міжнародных пенсійных пагадненняў.

Калі ж пералічваць («пераводзіць») унёскі за перыяды працы на тэрыторыі дзяржаў — членаў ЕАЭС у пенсійны фонд краіны па ранейшым месцы жыхарства работніка, як прапануюць некаторыя эксперты, гэта можа прывесці да нарошчвання пенсійных абавязацельстваў краіны месца пражывання. Да таго ж забяспечыць і пракантраляваць выкананне заканадаўства аб выплаце ўнёскаў работнікамі — нерэзідэнтамі Рэспублікі Беларусь немагчыма, дадаюць спецыялісты Мінпрацы.

Таксама немагчыма ў перыяд працы чалавека адназначна вызначыць, якую з дзяржаў ён абярэ для пастаяннага пражывання пасля выхаду на пенсію. І тады можа атрымацца так, што грамадзянін, які пераводзіў унёскі ў Беларусь, а пасля вырашыў туды не вяртацца, наогул акажацца без пенсіі.

* * *

Такім чынам, калі дакумент будзе прыняты і ратыфікаваны краінамі — удзельнікамі ЕАЭС, Беларусь будзе несці адказнасць (выплачваць пенсію) за перыяды працы грамадзян гэтых краін на сваёй тэрыторыі. Пенсіі за стаж працы ў дзяржавах — членах ЕАЭС будуць выплачвацца з пенсійных фондаў гэтых дзяржаў. Як падкрэсліваюць у Мінпрацы, гэта значыць, што ў нашай краіне нагрузка на фонд сацыяльнай абароны насельніцтва па фінансаванні пенсій мігрантам будзе не ўзрастаць, а абмяжоўвацца.

Пры гэтым кожная краіна — удзельніца Дагавора ЕАЭС павінна будзе забяспечыць улік працоўнага стажу на сваёй тэрыторыі і выплату заробленай часткі пенсіі (у памеры, прадугледжаным нацыянальным заканадаўствам дзяржавы, дзе працякала работа).

У Мінпрацы адзначаюць, што ўсе базавыя пазіцыі праекта (у тым ліку аб выплаце ўнёскаў у пенсійны фонд дзяржавы працаўладкавання) у цяперашні час ужо дзейнічаюць у рамках Дагавора паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй аб супрацоўніцтве ў галіне сацыяльнага забеспячэння (які быў заключаны 24 студзеня 2006 года і ўступіў у сілу 29 сакавіка 2007 года). Гэта значыць, яны ўжо вывераныя больш чым дзесяцігадовай практыкай беларуска-расійскіх узаемаадносін у галіне забеспячэння права на атрыманне пенсій грамадзянамі.

У Еўразійскім эканамічным саюзе пастаўлены мэты актывізаваць інтэграцыйныя працэсы і легальную міграцыю, павысіць адкрытасць нацыянальных рынкаў і стварыць агульны рынак працы. І нормы, што заключаюцца ў Дагаворы аб пенсійным забеспячэнні, павінны спрыяць, а не перашкаджаць вырашэнню гэтых задач. У цэлым, як адзначаюць у Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны Беларусі, галоўнае прызначэнне Дагавора — сфарміраваць механізм, які забяспечваў бы работнікам магчымасць рэалізаваць у поўным аб'ёме пенсійныя правы, заробленыя на тэрыторыі дзяржаў — членаў ЕАЭС, незалежна ад таго, у якой з гэтых дзяржаў яны будуць пражываць, калі выйдуць на пенсію.

Святлана БУСЬКО

Загаловак у газеце: Калі рынак працы — агульны

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…

Эканоміка

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

У бiзнес-колах Гродзеншчыны лiчаць, што меры па падтрымцы эканомiкi з'явiлiся своечасова.