Вы тут

Не арыгіналы, але шлях да арыгіналаў


Гэтым разам праект «Мастак і горад» стане «Мастачкамі і горадам». Ужо восьмы раз сталіца рыхтуецца ўпрыгожыць сябе адкрытай выстаўкай на плошчы Якуба Коласа, якая таксама будзе паказана ў Брэсце ў гонар яго тысячагоддзя. Калі дагэтуль плошча паказвала скрозь мужчынскае мастацтва — Марка Шагала, Казіміра Малевіча, Мікалая Селяшчука, Валянціна Губарава, Георгія Скрыпнічэнку, то нарэшце запрасіла нашых надзвычайных творцаў-жанчын — Зою Літвінаву і Зою Луцэвіч. «Зоі» маюць святочна адкрыцца ў Мінску 16 мая.


«Вяртанне з храма» Зоі ЛІТВІНАВАЙ

Я нават памятаю, як гэта пачыналася восем гадоў таму: як нестандартная цікавінка, хоць мастацтва на вуліцы для беларускай культуры — дзякуючы Віцебску 20-х гадоў мінулага стагоддзя — ледзь не натуральнае. Тым не менш праз пэўную паўзу ў перадавым развіцці айчыннага мастацтва ў рэшце рэшт мы аказаліся паслядоўнікамі еўрапейскіх трэндаў, дзе вуліца даўно стала звычайнай выставачнай прасторай і канцэртнай пляцоўкай.

Але і ў нас яно верціцца: штогадовае музычнае ажыўленне Верхняга горада аркестрамі і калектывамі, якія выконваюць класічную і джазавую музыку, вулічныя тэатры на пешаходнай вуліцы стрыт-арт фестываль Vulіса Brаsіl (чакаецца ў ліпені) і нарэшце ўжо традыцыйная выстаўка «Мастак і горад» (і яна такая не адзіная) ажыўляюць культуру, надаюць ёй новыя рысы і, канешне, змяншаюць дыстанцыю паміж мастацтвам і заклапочаным парадкам дня чалавекам.

Таму і арганізатары такога кшталту мерапрыемстваў часта з надзеяй кажуць, што іх івэнты могуць стаць не проста кароткай паўзай у штодзённай мітусні, але і імпульсам пайсці па мастацтва ў іншыя месцы — праз неарыгіналы на плошчы Якуба Коласа да арыгіналаў на выстаўках у закрытых музейных прасторах.

Усё яшчэ апроч асветніцкай функцыі выстаўка «Мастак і горад» робіць добрую службу ўласна гораду, крыху падымаючы яго над «зямнымі» намерамі. Арганізатары падзяліліся, што рэдка здараецца, каб выстаўка пуставала, а некаторыя турагенцтвы ў свае экскурсіі па Мінску ўключаюць наведванне «Мастака і горада». Дарэчы, і акты вандалізму больш амаль не здараюцца — летась невядомыя толькі адзін раз перакулілі куб з рэпрадукцыямі.

Паказальна, што адпаведна таксама пэўным трэндам, хоць рэакцыя і запозненая, экспазіцыя гэтым разам прадставіць мастачак-жанчын. Выстаўка будзе складацца з дзвюх частак і мяняцца літаральна на вачах. 16 мая на плошчы адкрыецца экспазіцыя «Зоя Літвінава. Выбранае», а 11 ліпеня — «Перавернутая рэальнасць» Зоі Луцэвіч. У Брэсце з 7 верасня запрацуе выстаўка зноў жа Зоі Луцэвіч.

«Я з вялікім захапленнем успрыняла запрашэнне да ўдзелу, якое атрымала абсалютна нечакана. Для мяне гэта гонар, адказнасць і вялікая падзея ў жыцці, нягледзячы на тое, што я дастаткова шмат выстаўляюся і ў Беларусі, і на Захадзе. Гэты праект на плошчы — надзвычайны, нейкая асаблівая камунікацыя з усёй Беларуссю, а таксама гасцямі краіны, выпадковымі мінакамі альбо людзьмі, якія сапраўды зацікаўлены ў мастацтве. Я гатовая да ўсяго — як да разумення, так і да неразумення, і магу толькі сказаць дзякуй за далучэнне народа да культуры, якое музей здзейсніць, можа быць, і не ў стане. Калі гэта будзе цікава, я з задавальненнем раскажу, чаму я такая і які шлях прайшла», — кажа Зоя Літвінава, адсылаючы да сваёй адкрытай экскурсіі па экспазіцыі.

Сёлета «Мастак і горад» крыху змяніў сваю начынку і апроч самой выстаўкі падрыхтаваў шэраг мерапрыемстваў. 18 мая на плошчы ў так званай Адкрытай майстэрні пройдзе аўтарская экскурсія Зоі Літвінавай, а Зоя Луцэвіч правядзе майстар-клас «Свабодны мальберт». 21 чэрвеня, у Міжнародны дзень музыкі, у творчай акцыі «Саўнд Мінск» пад адкрытым небам зайграе калектыў Fіvе-stоrеу еnsеmblе, а кожны слухач будзе забяспечаны навушнікамі, то-бок сваім персанальным гукам. У дзень пераэкспазіцыі і адкрыцця выстаўкі Зоі Луцэвіч 11 ліпеня тут будзе паказана кінапраграма «Мастак і горад» ад праекта Сіnеmаsсоре.

«Мне падабаецца, калі мастацтва выходзіць за межы музеяў, таму што некаторыя людзі ніколі ў іх не бывалі і не адчуваюць патрэбы там бываць, — дзеліцца Зоя Луцэвіч. — А пасля такой выстаўкі, як на плошчы Якуба Коласа, магчыма, больш людзей захоча наведваць музей, будзе па-іншаму ставіцца да мастакоў і зразумее, што мастак — гэта вельмі важна. На плошчы і без таго даволі прыгожа, але калі яна прыхарошана яшчэ і карцінамі, мне падаецца, павінна быць асабліва прыемна і каштоўна, у некага падымецца настрой, а нехта нават палепшыцца душэўна. Я вельмі рада, што такое існуе».

Зоя Літвінава і Зоя Луцэвіч вядомыя не толькі ў Беларусі, але і за мяжой, іх творы перыядычна выстаўляюцца, а таксама набываюцца для прыватных калекцый у розныя краіны. Зоя Літвінава з'яўляецца ўладальніцай французскага ордэна «За заслугі ў галіне літаратуры і мастацтва» і айчыннага Ордэна Францыска Скарыны. Зоя Луцэвіч сярод іншых замежных гарадоў выстаўлялася, напрыклад, у штаб-кватэры ААН у Нью-Ёрку. Мастачак звязваюць стасункі настаўніцы і вучаніцы, а таксама хроснай маці і хросніцы.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…

Эканоміка

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

У бiзнес-колах Гродзеншчыны лiчаць, што меры па падтрымцы эканомiкi з'явiлiся своечасова.