Вы тут

«Байцоўскі клуб» можна пабачыць на вялікім экране


І хаос надыходзіць пад заліхвацкую рок-песню «Where іs my mіnd?» — фінальная сцэна фільма «Байцоўскі клуб» стала культавай, як і сама карціна, як і яе рэжысёр Дэвід Фінчар, як і пісьменнік Чак Паланік, чыя аднайменная кніга лягла ў аснову сюжэта. Упэўнена, што большасць аматараў глядзела найвядомейшы фільм канца мінулага тысячагоддзя на касетах або дысках, але з нагоды дваццацігоддзя стужкі кінатэатры прапануюць убачыць «Байцоўскі клуб» на вялікім экране. Сонны позірк Эдварда Нортана, ліхія павароты Брэда Піта і адно з самых трапных выказванняў аб крызісе капіталістычнага ўладкавання — у сталічным пракаце да 7 жніўня.


Усё агортваецца цемрай — і больш за дзве гадзіны хронаметражу (амаль што цалкам), і канец тысячагоддзя (сімвалічна). Чак Паланік і, адпаведна, Дэвід Фінчар адгукаюцца на сытасць грамадства спажывання, якая аказваецца не такім безумоўным шчасцем, як можа здавацца. Хоць сытасць тут, канешне, — надта абагульненае і спрошчанае слова, Жан Бадрыяр пакруціў бы галавой. Характарыстыка соцыуму з'яўляецца куды больш мудрагелістай, і ў соцыума праблемы.

«Белы каўнерык» становіцца галоўным героем — не толькі фільма, але і сучаснасці; карпарацыі набываюць такую вагу, што іх імёнамі час запаўняць адкрыты космас — галактыка Майкрасофт і планета Старбакс; замест захопленасці эротыкай людзі сталі зачытвацца каталогамі тавараў. У гэтым упарадкаваным, чыстым, задаволеным свеце ўзнікае дэфіцыт эмоцый, таму яго трэба «падарваць» і вярнуцца да нуля — свет мусіць прыйсці да быццам лагічнага самаразбурэння.

Увогуле, «Байцоўскі клуб» — той выпадак, калі, што называецца, і вашым і нашым, то-бок і масам, і патрабавальнаму гледачу: надзвычайная эстэтыка, жартаўлівыя сцэны, інтрыга неразумення, кантраст паміж персанажамі, крытычны погляд на сучаснасць заграбаюць у сваю «секту» ўсіх. Фільм пераглядаюць, разбіраюць на цытаты, адкладваюць незабыўныя эпізоды — праўда, гэта адна з самых кінагенічных карцін 1990-х (чаго вартая фінальная сцэна) і адна з самых сэнсава насычаных.

Нагадаю, галоўны герой — Расказчык — пакутуе ад бяссонніцы і знаходзіць выратаванне толькі ў сходах хворых, дзе людзі дзеляцца сваімі перажываннямі і праяўляюць моцныя эмоцыі, але ў рэшце рэшт гэта перастае дапамагаць. У адной са сваіх рабочых паездак — яго работа таксама становіцца знакам часу, бо адлюстроўвае цынізм буйных арганізацый і абыякавасць да жыццяў сваіх кліентаў, зрэшты, фільм шмат што абясцэньвае — Расказчык сустракае неардынарнага Тайлера Дзёрдана.

З ірацыянальнага жадання зрабіць балюча самому сабе яны разам засноўваюць Байцоўскі клуб, той самы, першае правіла якога «нікому не казаць пра Байцоўскі клуб», а другое — «увогуле не казаць пра Байцоўскі клуб». Гледзячы па тым, якіх памераў дасягнула гэта арганізацыя, свет і праўда стаў гатовы да самаразбурэння.

Тое, што адбываецца ў фільме, паказвае жаданне абвергнуць сталую цывілізацыю і стварыць іранічныя жарты на яе прыкметах. Усё насуперак, з адмаўленнем, згодна з уласнай філасофіяй. Новы спосаб жыць па Тайлеру Дзёрдану прадугледжвае татальнае перафарміраванне свядомасці: чалавек адсоўвае ўвагу ад даброт жыцця, больш не гоніцца за спажываннем, не іграе ў гульні вялікіх карпарацый і атрымлівае... свабоду. Расказчык пераязджае ў закінуты дом, перастае глядзець тэлебачанне, забывае пра былыя каштоўнасці, прадае жанчынам іх уласны тлушч і ў рэшце рэшт удзельнічае ў нечым такім, што мае мэтай даць свабоду мільярдам іншых.

Самы дзёрзкі акт чалавечай, але з замашкамі божай, волі здзяйсняецца ў паўсне і з уласцівымі снам нестыкоўкамі і незразумеласцямі — цяпер вы ўяўляеце, да чаго можа давесці нуда і «страшэннае разрастанне бескарысных тканак». Спажыванне, офісы, кашулі ад Calvіn Kleіn, буйныя карпарацыі, новая мэбля — усё ідзе да чорта, калі на першае месца выходзяць адсутнасць надзей, клопату пра тое, што адбываецца ці адбудзецца, і поўнае вызваленне ад прагі росквіту. Не росквіт мае значэнне, а разбурэнне. І гэты культавы, расцягнуты на любімыя эпізоды маніфест аб грамадстве спажывання, між іншым, створаны буйной кінакампаніяй за 63 мільёны долараў.

Паказы «Байцоўскага клуба» ўжо прайшлі ў кінатэатрах «Мір», «Цэнтральны», «Піянер», «Ракета» і працягваюцца ў «Беларусі» і Falcon Club Буцік Кіно.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.

Спорт

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Мама Бена — беларуска, тата — ураджэнец Ганы.

Эканоміка

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Адказ на гэта і іншыя пытанні — у гутарцы з Дзмітрыем Шаўчуком.