Вы тут

Сядзелка для хворага


Гэты напрамак работы ў Савецкім раёне сталіцы параўнальна новы. Але аддзяленне, якому было даручана аказваць тэрміновыя сацыяльныя паслугі, адразу стала запатрабаваным. Пра яго, як і пра хуткую медыцынскую дапамогу, звычайна ўспамінаюць тады, калі са старым чалавекам здарылася бяда...


Са­цы­яль­ны ра­бот­нік Іры­на Кап­ля на­вед­вае дзе­вяць па­да­печ­ных жан­чын.

Гэта можа быць нечаканы цяжкі інфаркт, інсульт ці моцная траўма ў час аўтакатастрофы. У выніку яшчэ ўчора дзеяздольны чалавек аказваецца прыкаваным да ложка. І добра, калі побач чулыя і фізічна моцныя муж ці жонка, спагадлівыя дзеці, сваякі, здольныя забяспечыць належны догляд. А калі не? Вось тут і пачынаецца ліхаманкавы пошук сядзелкі. Натуральна, спачатку вывучаюцца прапановы ў інтэрнэце. Іх дастаткова, але і цэны для пенсіянера ці чалавека з прыкладна сярэдняй зарплатай вельмі куслівыя: у Мінску адна гадзіна працы сядзелкі абыдзецца ад 3 да 5 долараў. Потым людзі звяртаюцца ў тэрытарыяльныя Цэнтры сацыяльнага абслугоўвання — і нібы гара з плеч: тут цэны прымальныя — 20 тыс. рублёў за гадзіну.

Жыццё ўносіць карэктывы

— Паслугу сядзелкі аддзяленне аказвае не ўсім ахвотным. Для гэтага павінна быць адпаведнае медыцынскае заключэнне з паліклінікі аб тым, што пацыент страціў магчымасць самастойна рухацца і сябе абслугоўваць. Прасцей кажучы, гэта ляжачыя хворыя, — гаворыць загадчыца аддзялення тэрміновага сацыяльнага абслугоўвання цэнтра Марына Шаўцова.

Вось даволі распаўсюджаная сітуацыя. Дарослыя дзеці перавезлі да сябе з вёскі ў Мінск старую нямоглую маці ці бацьку.

Ці могуць яны разлічваць на падтрымку аддзялення?

— Мы гатовыя разглядзець і такі зварот, але пры наяўнасці мінскай рэгістрацыі. Дапамагаем у асноўным жыхарам з прапіскай у нашым раёне. Калі стваралася аддзяленне, то ўвогуле спачатку меркавалася прадастаўляць паслугу сядзелкі выключна адзінокім старым і нямоглым людзям (як правіла, інвалідам першай групы), у якіх няма ні блізкіх, ні нават сваякоў для догляду іх. І тое на пэўны і непрацяглы тэрмін, дастатковы для пераводу цяжка хворага ў інтэрнат ці афармлення яго на сацыяльны ложак. З часам узнікла неабходнасць пашырыць кола спажыўцоў паслуг аддзялення, зрабіць іх даступнымі для іншых старых людзей, не толькі адзінокіх, — расказвае Марына Мікалаеўна.

Спе­цы­я­ліст Тац­ця­на Акі­ма­ва зна­ё­міць на­вед­валь­ні­каў са срод­ка­мі рэ­абі­лі­та­цыі.

Вытрымліваюць не ўсе

Попыт на паслугі аддзялення тэрміновага сацыяльнага абслугоўвання пастаянна расце. Бадай, самае складанае ў дзейнасці цэнтра — гэта падабраць людзей для працы сядзелкай. У цэнтр іх прымаюць па працоўнай кніжцы пасля гутаркі і падпісання тэрміновага дагавора. Работа — пры ўсёй яе відавочнай прастаце — патрабуе псіхалагічнай устойлівасці і пэўных медыцынскіх навыкаў абыходжання з цалкам ці часткова паралізаваным хворым, нярэдка са стратай маўлення, а бывае, і зроку, і слыху, часам з неадэкватнымі паводзінамі, нечаканай рэакцыяй на звычайныя словы. Псіхалагічная нагрузка таксама мае месца ў рабоце сядзелкі. І ўсё гэта за даволі сціплае ўзнагароджанне. Праўда, вядомы ўказ (які ў народзе назвалі ўказам «супраць дармаедаў») трохі павялічыў колькасць ахвотных паспрабаваць сабе ў гэтай ролі.

Але па-ранейшаму ўмовы работы сядзелкі вытрымліваюць не ўсе.

Тыя, хто застаюцца, гэта людзі, па словах Марыны Шаўцовай, з добрай душой і вялікім сэрцам. Яна расказала пра адну новенькую, якая нядаўна прыйшла ў цэнтр. Быццам бы ўсё добра спачатку складвалася: і з ляжачай бабулькай знайшла агульную мову, і яе сваякі былі задаволеныя якасцю паслугі. Раптоўна новенькая заявіла аб намеры звольніцца. Сталі разбірацца. Аказваецца, ёй... хочацца часам не проста сядзець каля ложка хворай, чытаць, нешта расказваць, слухаць успаміны аб былым, а займацца больш актыўнай працай. Маладой жанчыне знайшлі дадатковую нагрузку.

Узнікаюць часам і пытанні з атрымальнікамі паслугі. Часцей за ўсё яны хочуць бачыць у сябе сядзелку па выгадным ім графіку: дзве гадзіны раніцай і дзве гадзіны ўвечары. Для жанчыны-сядзелкі такі графік нязручны. Звычайна ўдаецца прыходзіць да кампрамісу: чатыры гадзіны запар у дзень. Гэта той мінімум, які дае нешта зарабіць. Каб было менш непаразуменняў і недарэчнасцяў паміж бакамі (спажывец і цэнтр), таксама заключаецца адпаведны дагавор. У ім вызначаюцца абавязкі сядзелкі ў кватэры хворага. Але спачатку прадстаўнік цэнтра разам з сядзелкай наведваюць месца будучай працы, знаёмяцца з пацыентам, умовамі работы. Пасля супрацоўнікі аддзялення сочаць за якасцю выканання паслуг, наведваюць сваіх падапечных, тэлефануюць ім перыядычна.

Пры­ём гра­ма­дзян пра­во­дзіць спе­цы­я­ліст ад­дзя­лен­ня  тэр­мі­но­ва­га са­цы­яль­на­га аб­слу­гоў­ван­ня На­тал­ля Жда­но­віч.

«Мясцовая ўлада нас чуе»

Дырэктар цэнтра Фёдар Лучыц ужо 11 гадоў працуе ў сацыяльнай сферы. На яго вачах адбывалася развіццё гэтай структуры, яе паступовае напаўненне новымі формамі работы. У выніку цэнтр стаў эфектыўней працаваць з тымі, каму неабходна неадкладная рэальная сацыяльная дапамога. А такіх, на жаль, менш не становіцца. Насельніцтва няўхільна старэе, а многія цяжкія хваробы маладзеюць. Фёдар Фёдаравіч гаворыць, што ён і яго калегі адчуваюць пастаянную падтрымку з боку мясцовай улады горада і раёна. Дзякуючы гэтаму нават у няпростых эканамічных умовах удаецца многае рабіць. У верасні мінулага года на пасяджэнні адміністрацыі Савецкага раёна комплексна разглядалася пытанне пра выкананне праграмы развіцця сацыяльнай сферы сталіцы. Са справаздачай выступаў і Фёдар Лучыц. Ён застаўся задаволеным размовай: многія яго прапановы, заўвагі былі пачуты і ўспрыняты мясцовай уладай.

— Паслуга сядзелкі — толькі адна з многіх сацыяльных паслуг цэнтра. Сёння на яго ўліку 370 чалавек, якія маюць патрэбу ў сацыяльнай дапамозе. Сярод іх 48 ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. У полі зроку цэнтра і 28 маладых інвалідаў, якія таксама не могуць абыходзіцца без падтрымкі. Усе яны карыстаюцца паслугамі аддзялення дзённага знаходжання, дзе не толькі бавяць час, але па меры магчымасцяў займаюцца карыснай справай.

А для дзеяздольных і энергічных пенсіянераў пры цэнтры працуюць клубы па інтарэсах.

Усяго пад дахам установы працуе пяць аддзяленняў. Спектр іх паслуг даволі шырокі: гэта і маральная падтрымка, і персанальная канкрэтная матэрыяльная дапамога, і розныя разавыя сацыяльныя паслугі, у тым ліку і магчымасць заказаць сацыяльнае таксі; набыццё лекаў і медпрэпаратаў, прадуктаў харчавання і прадметаў гігіены, прыборка кватэры, мыццё вокнаў і г.д. Кожная паслуга і яе кошт папярэдне агаворваюцца ў адпаведным дагаворы. Летась было аказана больш за 800 разавых паслуг (грошы паступаюць на пазабюджэтны рахунак). У Мінску ёсць аддзяленне сястрынскага догляду, куды можна на пэўны тэрмін змясціць цяжка хворага сваяка, каб, напрыклад, зрабіць невялікі рамонт у кватэры ці засяродзіцца на іншай неадкладнай справе. Цяпер працаздольныя родныя часцей афармляюцца на працу для догляду цяжка хворых бацькоў. І гэта таксама выйсце са складанай сітуацыі.

Гарадскія гісторыі

Работнікі сацыяльнай сферы Мінска нярэдка сутыкаюцца з прыкладамі абыякавасці і чэрствасці з боку родных у дачыненні старога чалавека, які трапіў у бяду. Вось дзве даволі тыповыя гісторыі. Маці і яе 40-гадовы сын, які часова не працуе, жывуць разам у кватэры. Пенсіі, пакуль маці была на нагах, хапала на больш-менш сціплае існаванне для абаіх. Раптоўна яе зваліў інсульт. Сын звярнуўся па дапамогу ў цэнтр, але працаваць не пайшоў, па-ранейшаму сядзіць у суседнім пакоі і чакае візітаў сваякоў. Тыя звычайна прыносяць хворай нешта смачнае паесці. Маці ёсць маці: яна дзеліцца ежай з сынам. І вельмі хвалюецца за тое, каб і надалей хапала пенсіі абаім, радуецца кожнаму яе павышэнню.

Другая гісторыя. Адзінокая старая жанчына завяшчала сваю кватэру маладой пляменніцы, відаць, не без разліку, што тая дапаможа ёй у цяжкую хвіліну. Аднак жанчына так і не дачакалася ад пляменніцы ўвагі і падтрымкі. Замест яе жанчыну даглядае сядзелка з цэнтра. Розныя бываюць сітуацыі. Аднак сумна робіцца ад таго, што ў цяжкі час чужыя бываюць больш чулымі, чым родныя.

Фота Яўгена ПЯСЕЦКАГА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Глыбокапаважаныя святары, кансэкраваныя асобы, браты і сёстры!

Грамадства

Рэспубліканскі суботнік прайшоў у Беларусі

Рэспубліканскі суботнік прайшоў у Беларусі

Ён прымеркаваны да Года малой радзімы.

Культура

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

12 верасня 1893 года ў сям'і Вінцэнта і Францішкі Мядзёлкаў нарадзілася дачка, якой далі прыгожае імя Паўліна. 

Культура

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Гэта трэба, канешне, проста паслухаць — музыку аднаго з найдзіўнейшых сучасных беларускіх кампазітараў.