Вы тут

Чаму інтэр'ерны дызайн у Беларусі па-за прававым полем?


Гульня слоў у назве вядомай кнігі псіхолага Джона Грэя як мага лепш падыходзіць для апісання адносін дызайнераў інтэр'ера і іх кліентаў. Па ўсім свеце яны спрабуюць знайсці агульную мову ў стварэнні ўнутранага камфорту ў кватэры, доме, офісе. Часам у іх гэта атрымліваецца, часам не — што цалкам нармальна. Адзін хоча сёе, другі — тое... Наша краіна тут не выключэнне. Вылучаецца яна пакуль што ў юрыдычным аспекце ўзаемаадносін двух бакоў. Так склалася, што сёння інтэр'ерны дызайн у Беларусі па-за прававым полем. Няма рэгламенту, няма тэрміналогіі, няма нарматыўных дакументаў. У выніку атрымліваецца, што спрэчку паміж дызайнерам і кліентам вырашыць будзе цяжка ці нават немагчыма. Што рабіць?


Спецыялісты ёсць, а паняцця няма

Дызайнеры кажуць: «спытай у пяці кліентаў, што такое дызайн-праект і атрымаеш пяць розных адказаў». Дырэктар студыі архітэктуры і інтэр'ера «Нота Бэнэ» Таццяна Анціпава лічыць, што праблема заключаецца ў тым, што сёння ў заканадаўстве краіны адсутнічаюць паняцці «дызайн-праект», «дызайн інтэр'ера», а значыць, і разуменне зместу і прызначэння гэтага віду дзейнасці і яго вынікаў. Атрымліваецца, што першапачаткова кліент і дызайнер, аперыруюць рознымі паняццямі і не ведаюць, чаго хочуць адзін ад аднаго. Часта гэта прыводзіць да канфліктных сітуацый. «А калі ўзаемаадносіны выходзяць за рамкі дызайнер—заказчык, абодва бакі сутыкаюцца з праблемай неабароненасці сваіх інтарэсаў, таму што ў прававым полі зноў жа няма разумення тэрміна, які датычыцца дызайну», — тлумачыць Таццяна Анціпава і адзначае, што практычна кожны трэці заказчык, які прыходзіць у яе студыю архітэктуры, ужо мае негатыўны досвед работы з дызайнерамі інтэр'ера ў мінулым.

«Без літары закона дагавор на дызайн-праектаванне афармляецца як дагавор на прадастаўленне паслуг. Гэта адбываецца па аналогіі з тым, як афармляюцца бухгалтарскія, аўдытарскія паслугі або рэпетытарства. У Грамадзянскім кодэксе ўсяго адна глава рэгулюе адносіны ў працэсе аказання паслуг, якая ўжываецца ва ўсіх выпадках без уліку спецыфікі», — адзначыў юрыст у галіне дызайн-праектавання Сяргей Зікрацкі.

Пры гэтым сёння толькі ў сталіцы каля 2000 дызайнераў інтэр'ера. Навучальныя ўстановы выпускаюць на рынак сотні спецыялістаў штогод, а выканкамы працягваюць рэгістраваць гэты від дзейнасці. Дзяржаўная праграма «Будаўніцтва жылля» на 2016—2020 гады, якую зацвердзілі ў Савеце Міністраў, паказвае ўстойлівую тэндэнцыю росту цікавасці грамадзян да будаўніцтва індывідуальнага жылля. Да 2020 года плануецца пабудаваць яшчэ 18 мільёнаў квадратных метраў жылля па дзяржпраграме. Спецыялісты канстатуюць, што паслуга ў галіне дызайну інтэр'ераў запатрабаваная, рынак развіваецца, а з пункту гледжання закона — сферы проста няма. Пры гэтым, калі няма паняцця дызайн заканадаўча, то гэта азначае, што і мэты дызайну размытыя. Правяраць кваліфікацыю дызайнераў таксама складана, бо ніхто не атэстуе іх. Акрамя таго, кантроль кошту паслуг недасканалы і цалкам не можа рэгулявацца.

У напрамку выйсця

Для вырашэння актуальных пытанняў, барацьбы з непрафесіяналамі, практыкуючыя спецыялісты сферы выступаюць за стварэнне Асацыяцыі дызайнераў інтэр'ера прадметна-прасторавага асяроддзя. Асацыяцыя возьме на сябе ролю рэгулятара дзейнасці дызайнераў, асаблівасцяў арганізацыі бізнес-працэсаў і пабудовы ўзаемаадносін з заказчыкам. Прафесійная супольнасць зможа сістэматызаваць прафесію, сфарміраваць адзіныя правілы, погляды. Актыўнымі ініцыятарамі і заснавальнікамі Асацыяцыі выступілі студыя архітэктуры і інтэр'ера «Нота Бэнэ» і студыя архітэктуры і дызайну «Чацвёрты квартал», якія займаюць ключавыя пазіцыі на рынку інтэр'ернага дызайну краіны.

«На ўзроўні Асацыяцыі спецыялісты змогуць прапанаваць шаблон дагавора на паслугу дызайн-праектавання, які стане залогам прадуктыўнага і празрыстага супрацоўніцтва ўсіх бакоў. Таксама з'явіцца магчымасць аказваць кансультацыйныя паслугі, юрыдычную падтрымку, выпрацаваць рэкамендаваныя цэны», — адзначыў дызайнер, архітэктар Аляксандр Трусаў. На яго думку, сёння ёсць неабходнасць сістэматызаваць саму прафесію, пазначыць функцыі дызайнера інтэр'ера. «Станаўленне прафесіянала не павінна спыняцца пасля атрымання профільнай адукацыі. Акрамя ведаў у творчай вобласці, дызайнер павінен мець уяўленне аб этапах будаўніцтва, аддзелачных матэрыялах, ведаць заканадаўства ў праектаванні. Бесперапыннае навучанне таксама ўвойдзе ў задачы Асацыяцыі», — дадаў Аляксандр Трусаў.

У сярэдзіне жніўня зацікаўленыя бакі падпісалі мемарандум аб стварэнні Асацыяцыі. Гэта першы крок на шляху надання гэтаму кірунку прававых паўнамоцтваў і рэгулявання.

Ілья КРЫЖЭВІЧ

krуzhеvісh@zvіаzdа.bу

Загаловак у газеце: Дызайнеры з Венеры, а заказчыкі з Марса

Выбар рэдакцыі

Культура

Адэльск: турыстычная Мекка на прыграніччы

Адэльск: турыстычная Мекка на прыграніччы

Адэльск — унікальнае месца. Ціхая вёска на самым ускрайку заходняй мяжы становіцца з кожным годам усё больш знакамітай.

Грамадства

Як хутка людзі змогуць стаць менш агрэсіўнымі?

Як хутка людзі змогуць стаць менш агрэсіўнымі?

 Псіхолаг Раман Кручкоў упэўнены, што на самай справе агрэсія ўласціва ўсім людзям.  

Грамадства

Археалагічны комплекс «Бярэсце» стане першай пляцоўкай святкавання тысячагоддзя

Археалагічны комплекс «Бярэсце» стане першай пляцоўкай святкавання тысячагоддзя

Археалагічны музей «Бярэсце» і навакольная тэрыторыя перажываюць вялікае абнаўленне. 

Культура

Існавала павер'е, што на Русальны тыдзень нельга хадзіць у лес

Існавала павер'е, што на Русальны тыдзень нельга хадзіць у лес

«Прыйшло лета, спякота, і мы ўсё часцей і часцей ідзём на рэчку».