Вы тут

Творцы беларускай спадчыны


У серыі «Асоба і час» выдавецтва «Чатыры чвэрці», што расказвае пра жыццё і творчасць выдатных культурных дзеячаў Беларусі, з’явіліся дзве новыя кнігі, прысвечаныя Янку Сіпакову і Міхасю Дрынеўскаму.


Выданне зборніка «Янка Сіпакоў: “Жыві, як хочацца…”» было прымеркавана да дня нараджэння пісьменніка і паэта, якому ў снежні 2016 года споўнілася б 80 гадоў. Кніга складаецца з пяці раздзелаў. У першым, «Заступнік чалавечай дабрыні», — асаблівыя, цёплыя ўспаміны калег, сяброў, прыхільнікаў творчасці аўтара. Тут гісторыя пра выдатную бібліятэку Янкі Сіпакова, якая лічылася адной з самых багатых у Мінску. Зіновій Прыгодзіч згадвае, што кнігі для гэтай бібліятэкі здабываліся рознымі шляхамі і ў кожнай — свая дэтэктыўная гісторыя.

А вось Ала Жур, якую Янка Сіпакоў ласкава называў «добрай феяй», дзеліцца ўспамінамі пра размовы з пісьменнікам — кароткія гутаркі пра самае простае ў жыцці, сапраўдная мудрасць якіх раскрывалася пакрысе.

У раздзелах «Адкрыцці» і «Лінія паэтычнага гарызонту» змешчаны рэцэнзіі і водгукі на творы Янкі Сіпакова. Асаблівая ўвага надаецца паэзіі і прозе. У творчасці Я. Сіпакова ёсць і вянок санетаў, і кніга «Жанчына сярод мужчын», і наогул шмат вершаў, прысвечаных жанчыне. Лідзія Савік адзначае любоў творцы да вёскі, вясковых людзей і чалавечых якасцяў. Гэта найбольш яскрава выявілася ў славутых аповесцях «Крыло цішыні», «Усе мы з хат», мастацкім нарысе «Даверлівая зямля», апавяданні «Бывайце, Вясёлыя Скакухі» і яшчэ ў шматлікіх вершах, баладах, прытчах, эсэ.

Вячаслаў Івашчанка прапануе параўнаць два пераклады паэтычнага зборніка амерыканскага паэта Уолта Уітмена «Лісце травы». Першы пераклад зрабіў Янка Сіпакоў, другі — Міхась Зянкевіч. В. Івашчанка робіць выснову, што пераклад Зянкевіча «належыць хутчэй урачыстаму слогу антычнасці, чым сучаснаму ўспрыманню...», а «Янка Сіпакоў больш экспрэсіўны, яго пераклад відавочна больш эмацыйны», — тлумачыць В. Івашчанка. У падраздзеле «Неспатольная прага крыла» Любоў Ламека нават параўноўвае Я. Сіпакова і У. Уітмена: «Здавалася б, такія розныя жыццёвыя з’явы, сітуацыі, лёсы, час, а тэмпература сэрца — адна, і захопленасць — тая ж, і тая ж засяроджанасць роздуму аб таямніцах Прасторы і Часу, і дыханне — ва ўнісон, і такая ж чароўная ўсмешка, і песня — вольная і нязмушаная, і прарочая радасць надзеі, і такая ж годнасць духу!».

У раздзеле «Літаратура — гэта будаўніцтва храма» змешчаныя два інтэрв’ю Янкі Сіпакова. Першае было дадзена ім Людміле Рублеўскай у 2007 годзе, другое — Вялянціне Паліканінай у 2010-м, якое таксама стала апошнім інтэрв’ю пісьменніка пры жыцці: 10 сакавіка 2011 года Янкі Сіпакова не стала. Безумоўна, адказы Сіпакова — бадай, самае цікавае ў кнізе, бо ў іх — яго думкі, разважанні, эмоцыі, аповеды пра незвычайныя гісторыі.

У «Слове на развітанне», апошняй частцы кнігі, Анатоль Бутэвіч падсумоўвае: «З нашай нацыястваральнай гісторыяй ён быў “вочы ў вочы”. А ў гэткім стане не схлусіш — ні сабе, ні людзям». У кнізе «Міхась Дрынеўскі: “Песня даўжынёю ў жыццё”» сабраныя матэрыялы, што друкаваліся ў перыядычных выданнях у розныя гады, а таксама выказванні калег, сяброў і прыхільнікаў таленту Міхася Дрынеўскага, мастацкага кіраўніка і галоўнага дырыжора Нацыянальнага акадэмічнага народнага хору Рэспублікі Беларусі імя Г. І. Цітовіча.

Адкрывае альманах раздзел «Ад родных вытокаў», у якім сабраныя выказванні дактароў мастацтвазнаўства, прафесараў і пісьменнікаў. Святлана Берасцень адчыняе дзверцы ў гісторыю жыцця Міхася Дрынеўскага ад нараджэння. Тут і пра яго родны куток — вёску Тонеж Лельчыцкага раёна, «самую спеўную вёску» на Палессі, і пра тое, як падчас вайны браты Дрынеўскага, уцякаючы ад немцаў, кінулі паўгадовага Міхася ў бульбяным полі і знайшлі на наступны дзень, пра тое, як ён паступіў у Гомельскае музычнае вучылішча і пачаў вучыцца «з нуля», паколькі музыцы быў абсалютна не навучаны. І, вядома, пра тое, як упершыню сустрэўся з Генадзем Цітовічам.

Галоўная справа жыцця Міхася Дрынеўскага — Нацыянальны акадэмічны народны хор Рэспублікі Беларусі імя Г. І. Цітовіча. Безумоўна, хору, заснаванаму народным артыстам СССР Генадзем Цітовічам у 1952 годзе, у кнізе надаецца вялікая ўвага. Міхась Дрынеўскі ўзначаліў калектыў у 1975. Доктар мастацтвазнаўства Таццяна Мдзівані адзначыла, што з прыходам Дрынеўскага «пеўчы стыль хору здабыў новыя рысы». Дырыжор узбагаціў традыцыйную манеру спявання прыёмамі акадэмічнага вакалізавання і царкоўнага аднатэмбравага артыкулявання. Міхась Дрынеўскі ўвёў у рэпертуар народнага хору праваслаўныя песнапенні.

Дарэчы, з-за прызначэння М. Дрынеўскага пераемнікам Г. Цітовіча і змены рэпертуару іх сяброўства не пагоршылася. У другім раздзеле альманаха, «З невычэрпных крыніц», які прысвечаны менавіта інтэрв’ю з Дрынеўскім, дырыжор распавёў, што яго адносіны з папярэднім кіраўніком хору былі самымі лепшымі да апошніх дзён Генадзя Цітовіча.

Апошні раздзел, «Волат беларускай культуры», цалкам прысвечаны выказванням пра асобу Міхася Дрынеўскага. У словах, працятых цеплынёй і шчырасцю, адчуваецца сапраўдная любоў і бязмежная павага калег і сяброў.

Ксенія ВЯДЗМЕДЗЬ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Хойніцкі, Брагінскі і Жлобінскі раёны афіцыйна адносяцца да тых, дзе адзначаецца самы высокі ўзровень беспрацоўя — 0,8 %.

Грамадства

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Што насамрэч адбываецца на мяжы Швейцарыі і Францыі, дзе на глыбіні каля ста метраў размяшчаецца Вялікі адронны калайдар?

Грамадства

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Не так даўно навукоўцы выявілі, што стрэс ад страты або змены месца працы ўваходзіць у топ-3 самых моцных негатыўных перажыванняў сучасных людзей. 

Грамадства

Як беларускія дзяўчаты частавалі ліванцаў стравамі з бульбы

Як беларускія дзяўчаты частавалі ліванцаў стравамі з бульбы

Ваенныя медыкі Вера Паўлянковіч і Вольга Яхнавец  былі ў Ліване з міратворчай місіяй.