Вы тут

"Праваслаўную моладзь вылучае глыбокая вера"


Заслаўе — адзін са старэйшых гарадоў Беларусі. Калі верыць летапісам, горад у самым канцы дзясятага стагоддзя пабудаваў сам кіеўскі князь Уладзімір для свайго сына Ізяслава і жонкі Рагнеды. Неўзабаве Рагнеда стала адной з першых манашак на ўсходнеславянскіх землях і ўзяла імя Анастасія. А Заслаўе зрабілася адным з першых цэнтраў хрысціянства ў Беларусі. 13 і 14 ліпеня тут у гонар 1025-годдзя Хрышчэння Русі праходзіў фестываль праваслаўнай моладзі.

1374153210697_1

Заслаўскае гарадзішча — своеасаблівы канцэнтрат гістарычных помнікаў Беларусі. Акрамя самога гарадскога вала і рэштак крапасных сцен, на яго тэрыторыі знаходзіцца Спаса-Праабражэнская царква, пабудаваная ў канцы ХVІ стагоддзя як кальвініскі збор, а праз тры стагоддзі пераасвечаная ў праваслаўны храм. Дарэчы, за колішнімі сценамі дзядзінца можна знайсці і памятны камень, на месцы, дзе падчас Вялікай Айчыннай немцы расстралялі савецкіх ваеннапалонных.

...Каля трох соцень маладых людзей ішлі сюды хрэсным ходам з трох месцаў: ад Свята-Петра-Паўлаўскага сабора ў Мінску, Свята-Праабражэнскай царквы ў Ракаве і Свята-Ільінскага храма ў Радашковічах. Ночылі — у палатачным гарадку на тэрыторыі заслаўскага гарадзішча, а таксама ў мясцовай школе.

1374153210220_2

...А 9 гадзіне раніцы ля сцен старажытнай царквы пачынаецца літургія пад адкрытым небам, якую праводзіць епіскап Барысаўскі Веніямін. Да моладзі, што ішла хрэсным ходам, далучаюцца мясцовыя вернікі. Яны прыходзяць цэлымі сем'ямі, з маленькімі дзецьмі. Праз гадзіну пасля пачатку літургіі людзей становіцца так шмат, што ім даводзіцца падымацца на валы.

Апостал і Евангелле чытаюцца на беларускай і рускай мовах. Вернікі разам спяваюць і чытаюць малітвы.

У той жа час непадалёк ад царквы адкрываецца імправізаваны кірмаш. На гарадзішчы з'яўляецца з дзясятак шапікаў, у кожным з якіх можна набыць нешта на памяць: саламяныя вырабы, драўляныя фігуркі і многае іншае. Толькі некалькі шапікаў гандлююць царкоўнымі таварамі.

1374153211241_3

— Я прыехала сюды са сваёй сям'й, з адзінаццацігадовай дачушкай і яе сябрамі, — расказвае Вераніка, прыхаджанка мінскага Свята-Петра-Паўлаўскага сабора. — У хрэсным ходзе я не ўдзельнічала, а вось дзеці — з радасцю. Дождж — не праблема. Пасля заканчэння ходу ўсіх сагрэлі. Разумееце, праваслаўная вера гаворыць аб тым, што цела — другаснае. Галоўнае — дух. Калі дух моцны — цела вытрывае ўсё. Таму сваю дачку я са спакойным сумленнем давяраю Богу і адпускаю на любое мерапрыемства, што ладзіць царква. Як мне здаецца, мэта гэтага фестывалю — заявіць, што вера жыве ў маладых людзях таксама. А будучыня краіны павінна будавацца ў першую чаргу на духоўным выхаванні новага пакалення. Думаю, тое, што адбываецца зараз у Заслаўі, спрыяе гэтаму.

Пасля літургіі пачынаюцца споведзь і прычашчэнне. Ад будынка царквы аддзяляюцца тыя, хто прымае ўдзел у яшчэ адным хрэсным ходзе — да Чорнай Гары. Там раней знаходзіўся жаночы манастыр, які, па легендзе, заснавала сама Рагнеда-Анастасія. Удзельнікі хрэснага ходу ўсталёўваюць крыж на месцы будучай капліцы.

Непадалёку праходзіць выстава пад назвай "Вытокі духоўнасці". Выстаўляюцца абразы з фондаў музея-запаведніка "Заслаўе" і Мінскага абласнога краязнаўчага музея. Вялікая іх частка была ў апошні момант затрыманая на мяжы Беларусі пры спробе вывазу.

1374153211541_4

Пакуль наведнікі разглядаюць экспанаты, сваімі ўражаннямі з намі дзеліцца выканаўца абавязкаў сакратара Аб'яднання моладзі Беларускай Праваслаўнай Царквы Яўген Лабанаў:

— Хрэсны ход быў, скажам так, запамінальным. Хаця б таму, што ў Мінскім раёне выпала амаль палова месячнай нормы ападкаў. І пачынаючы ад "Мінск-Арэны" мы, у тым ліку і дзеці ва ўзросце 10-12 гадоў, з гадзіну ішлі пад сапраўднай залевай. Але адчуванні самыя пазітыўныя! Таму і самая важная частка фестывалю — літургія — прайшла проста цудоўна. Трохі пазней у нас плануецца канцэрт, выступіць на якім цікавы і вядомы гурт з Расіі "Комба БАКХ". Гэтыя хлопцы іграюць праваслаўны рэп. А чаму б і не? Цікавасці праваслаўнай моладзі не адрозніваюцца ад любой другой: яны таксама любяць свежае паветра і канцэрты. А вылучае толькі адно — глыбокая вера. На жаль, такой моладзі зараз не так шмат, як хацелася б, але з кожным годам яе становіцца ўсё болей і болей. Мэта ўсяго святкавання 1025-годдзя Хрышчэння Русі і нашага фестывалю ў прыватнасці — яшчэ раз нагадаць, як у 988 годзе адбылося тое, што сапраўды вызначыла лёсы трох дзяржаў: Беларусі, Расіі і Украіны. Духоўнае адзінства ў нашых народаў захавалася, нягледзячы на розныя, у тым ліку і палітычныя, праблемы.

1374153211299_5

Адразу па завяршэнні фестывалю многія пачынаюць сыходзіць. Але пляцоўка перад Спаса-Праабражэнскай царквой не пусцее — падцягваюцца ўсё новыя і новыя людзі. Адзін з іх, месціч Уладзімір — каталік.

— У некалькіх кроках ад гарадзішча знаходзіцца Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі, які быў у свае часы і праваслаўным храмам, — кажа ён. — Я ўпэўнены, што паміж каталіцкай і праваслаўнай канфесіямі няма істотнай розніцы, мы верым у аднаго Бога, я часта наведваю і касцёл, і царкву. Каталіком сябе лічу толькі таму, што мяне так хрысцілі. Не думаю, што беларусам зараз трэба дзяліцца... А фестываль мне вельмі спадабаўся, добра, што тут шмат моладзі і дзяцей.

Мы вяртаемся ў Мінск, а з галавы не выходзяць словы Уладзіміра. Цікава, а кім сябе лічылі Рагнеда і Ізяслаў? Сын перажыў сваю маці ўсяго на адзін год. Да Вялікага расколу хрысціянскай царквы тады заставалася трохі больш за паўвека. Магчыма, тое, што фестываль прайшоў менавіта ў Заслаўі, сімвалічна? Мінулае засталося далёка, а што будзе потым — вырашаць маладым. Магчыма, тым самым, што ў залеву і навальніцу пешшу ішлі ў старажытны горад, каб успомніць пра свае карані.

Яраслаў ЛЫСКАВЕЦ.

Фота Надзеі БУЖАН.

Мінскі раён, г. Заслаўе

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

«Сумныя» прадукты — прэч з халадзільніка!

Грамадства

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

Пасля смерці Сталіна «жалезная заслона», якая аддзяляла Савецкі Саюз ад навакольнага свету, прыадчынілася.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

АВЕН. Неабходна будзе сканцэнтраваць намаганні на рабоце.

Грамадства

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

«Ні разу не пашкадавала, што прыйшла працаваць у такую ўнікальную структуру, як спажыўкааперацыя»