Вы тут

Як сапраўдныя мужыкі засвойваюць «жаночую» справу


У апошнія гады тэма раўнапраўя паміж мужчынамі і жанчынамі перажывае новую хвалю росквіту. Аднак яна мае быццам аднабаковую накіраванасць: на першы погляд здаецца, што прасачыцца на «чужую» тэрыторыю імкнуцца толькі дзяўчаты. Яны ўпарта даказваюць, што могуць кіраваць фурамі, ісці ў палітыку і ратаваць людзей на пажарах. Пры гэтым не забываюць расказаць грамадскасці пра свае дасягненні. У СМІ гісторыі жанчын, якія дабіліся поспеху ў мужчынскіх прафесіях, з'яўляюцца з зайздроснай рэгулярнасцю. У той час як аб прадстаўніках моцнага полу, што працуюць у традыцыйна жаночых сферах, амаль не чуваць. Але такія ёсць, і іх нямала. «Звязда» пазнаёмілася з мужчынамі, чые працоўныя абавязкі — гэта догляд за хворымі і інвалідамі.


«Пра такое не мараць у дзяцінстве»

Калі б вы сустрэлі барысаўчаніна Аляксандра Саковіча на вуліцы ў звычайны будны дзень, то ні за што б не здагадаліся, дзе ён працуе. Малады мужчына ўражвае ўменнем трымацца на публіцы і навыкамі камунікацыі. Такія ў наш час займаюць пасады менеджараў ці кіруюць крэатыўнымі групамі ў стартапах. Ніяк не чакаеш пачуць ад іх: «Я санітар у псіханеўралагічным інтэрнаце».

— Гэтую прафесію я абраў свядома, шлях да яе быў доўгі. Адукацыя ў мяне чыгуначная. Пэўны час працаваў па спецыяльнасці — кіраваў цягнікамі, удзельнічаў у пракладцы новых дарог, аб'ездзіў усю Беларусь. А калі накруціў больш за паўмільёна кіламетраў, зняў форму чыгуначніка і сышоў у камерцыйную сферу — прадаваў шклопакеты. Разам з камандай працавалі ў Мінску і абласных гарадах, у маім родным горадзе Барысаве. Даволі хутка атрымалася падняцца па кар'ернай лесвіцы са звычайнага кансультанта да кіраўніка філіяла кампаніі. На той момант я ўжо паспеў ажаніцца і меў сына, мне добра плацілі. Здавалася б — жыві ды радуйся. Што яшчэ трэба? Але аднойчы я трапіў за мяжу... — Аляксандр робіць паўзу. — За мяжу плота Барысаўскага псіханеўралагічнага інтэрната. У той дзень зразумеў, што жыццё значна шырэйшае, чым я дагэтуль уяўляў, і яно не ва ўсіх аднолькавае. Прыйшлі думкі аб уласнай бездапаможнасці ў дачыненні да людзей, якія жылі ў інтэрнаце. Захацелася змяніць сітуацыю. Я купіў футбольны мяч і пачаў на выхадных заязджаць туды. Гулялі з хлопцамі ў футбол, а пасля пілі чай з печывам.

Праз пэўны час Аляксандр звольніўся са сваёй работы і стаў наведвацца ў інтэрнат штодзень, але ўладкавацца туды афіцыйна баяўся — палохала адказнасць за людзей. Здавалася, што без спецыяльнай адукацыі не справіцца. Прыкладна паўгода сышло на роздум, а ў 2010-м мужчына ўсё ж стаў санітарам.

— У абавязках — догляд за жыхарамі інтэрната, а гэта фактычна арганізацыя ўсяго побыту — ад асабістай гігіены і навядзення парадку ў пакоях да яды і транспарціроўкі. Людзі там розныя — ад тых, хто амаль страціў рухомасць, да вельмі актыўных. Таму я не проста чалавек, які даглядае, але яшчэ і строгі настаўнік, старэйшы брат, надзейны сябра, артыст, трэнер... Так, актыўна займаемся спортам — гэта ж не толькі гульня, хутчэй давер і ўзаемадапамога, — упэўнены мужчына. — Ад фізічнага болю выратуюць лекі, ад душэўнага пазбавіцца нельга, але яго можна суцішыць яскравымі момантамі жыцця і ўсмешкамі. Таму не было аніводнага дня, калі б я пашкадаваў аб сваім выбары.

Гісторыя Аляксандра Саковіча не ўнікальная. Сёлета ў Беларусі прайшоў першы прафесійны конкурс «Добрых рук майстры» для супрацоўнікаў малодшага медыцынскага персаналу з устаноў сацыяльнага абслуговання. З 25 санітараў і медсясцёр з псіханеўралагічных дамоў-інтэрнатаў і аддзяленняў кругласутачнага знаходжання пры ТЦСАН шасцёра — мужчыны.

— Калі б сказаў, што ў школьныя гады марыў аб прафесіі санітара, то пакрывіў бы душой, — прызнаецца Сяргей Курпель, які шэсць гадоў працуе санітарам у Клецкім псіханеўралагічным доме-інтэрнаце. — Са школьнай лаўкі я ведаў: маё прызванне — дапамагаць, лячыць, выратоўваць. Таму ў сярэдзіне 80-х паступіў у Віцебскі ветэрынарны інстытут і паспяхова яго скончыў. Ужо на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў я лячу жывёл. Аднак у 2013-м лёс склаўся так, што я з сельскагаспадарчай сферы перайшоў у сацыяльную. Увогуле, урач, санітар, фельдшар, інструктар — няважна. Галоўнае — дапамагаць тым, хто адчувае патрэбу ў табе.

Па словах Сяргея, складанасцяў у рабоце санітара дастаткова, але іх трэба не абмяркоўваць, а перамагаць.

Адрозненні ёсць, і гэта натуральна

Меркаванне, што догляд — справа, з якой лепш спраўляюцца жанчыны, стэрэатыпнае. Адкуль узнікла? Калі не ведаць спецыфіку працы санітара, то можа здацца, што гэты чалавек у пэўным сэнсе выконвае функцыі клапатлівай маці. Але ўсё нашмат складаней. Возьмем тыя ж дамы-інтэрнаты і аддзяленні кругласутачнага знаходжання, дзе жывуць дарослыя людзі. Нават калі яны губляюць магчымасць самастойна хадзіць, то ўсё роўна не ператвараюцца ў дзяцей. Аднак многія жанчыны — наўмысна ці не — не бяруць гэта пад увагу, і ў іх аўтаматычна ўключаецца «рэжым матулі». Яны пачынаюць «сюсюкаць» са сваімі пацыентамі, не разумеючы, што тым самым робяць толькі горш.

Мужчыны ў гэтым плане больш стрыманыя і не нагружаюць жыхароў інтэрнатаў лішнім «гучным клопатам». Калі яны прыйшлі сюды на работу, то засяроджваюцца на канкрэтных патрабаваннях сваіх падапечных і значна радзей даюць волю такому пачуццю, як жаль. Аднак варта зазначыць, што далёка не ўсім мужчынам уласцівае цярпенне.

Цікавае назіранне: сярод прадстаўнікоў малодшага медперсаналу часта сустракаюцца шматдзетныя матулі і бацькі. Напрыклад, у Аляксандра Саковіча — пяцёра дзяцей. А сярэбраны прызёр конкурсу «Добрых рук майстры» Святлана Плакса, якая працуе у Нясвіжскім доме-інтэрнаце для састарэлых і інвалідаў, увогуле мае ордэн Маці. Яна выгадавала шасцёра дзяцей, ужо 30 гадоў працуе санітарам і ўпэўнена, што адно другому не перашкода.

«Ёсць рукі залатыя, а ёсць добрыя», — кажа між сабой малодшы медперсанал пра сваю прафесію. Прэстыж, кар'ерны рост і вялікія заробкі — гэта не пра санітараў.

— Сюды прыходзіш не для таго, каб браць, а для таго, каб аддаваць — час, сілы, душу, — кажа супрацоўнік Капыльскага дома-інтэрната Сяргей Чэмікаў. — Усе мы людзі, усім нам патрабуецца цяпло і падтрымка. І калі я магу іх даць — чаму б мне гэта не зрабіць?

Назіраннямі пра матывацыю мужчын, якія ідуць у санітары, падзялілася дырэктар Грозаўскага псіханеўра-лагічнага дома-інтэрната Ірына Давідоўская:

— Утойваць не буду: калектыў у нас у асноўным жаночы. Калі возьмем дзённую змену, то ў ёй працуе пяць санітарак і два санітары. Асноўная нагрузка ў доглядзе за жыхарамі інтэрната прыпадае на плечы жанчын. Мужчыны, як правіла, выконваюць абавязкі, дзе патрабуецца сіла. Хоць у залежнасці ад абставін могуць справіцца з усім. Не сакрэт, што зарплаты ў нас невялікія. Але расклад па зменах дазваляе працаваць па сумяшчальніцтве. Для некаторых мужчын такая работа становіцца дадатковай. І ўсё ж важна разумець, што далёка не кожны здольны даглядаць чужых людзей. Многія нават са сваімі роднымі не могуць справіцца. Тут альбо ляжыць да гэтага душа, альбо не. Выпадковых людзей у гэтай прафесіі няма.

Ганна КУРАК, Капыльскі раён.

Загаловак у газеце: Клопат моцных рук

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

Жыццёвы шлях Якава Крэйзера. Першы камдзiў, якi атрымаў Зорку Героя, заслужыў яе, абараняючы Барысаў

У пачатковы перыяд Вялiкай Айчыннай вайны зацятыя баi разгарнулiся пры абароне Барысава — старадаўняга беларускага горада на Бярэзiне. 

Грамадства

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

Схадзіць на «Куфар» і застацца без грошай. На папулярным сайце можна сустрэць махляра, замаскіраванага пад пакупніка

«Лічбавыя жулікі», якія здымаюць грошы з чужых банкаўскіх карт, звычайна маскіруюцца пад інтэрнэт-рэсурсы, вартыя даверу.