Вы тут

На амаль 30 пытанняў расійскіх журналістаў Аляксандр Лукашэнка адказаў шчыра і адкрыта


Прэс-ту­ры прад­стаў­ні­коў ра­сій­скіх рэ­гі­я­наль­ных срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі ў на­шу кра­і­ну ста­лі ўжо доб­рай тра­ды­цы­яй. Жур­на­ліс­ты з ра­сій­скіх рэ­гі­ё­наў імк­нуц­ца тра­піць у гэ­ту па­езд­ку не толь­кі дзе­ля ўлас­ных ура­жан­няў аб Бе­ла­ру­сі: яны ве­да­юць, што іх ча­кае шчы­рая гу­тар­ка з Прэ­зі­дэн­там Аляк­санд­рам Лу­ка­шэн­кам. Прэс-кан­фе­рэн­цыя кі­раў­ні­ка бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы — не­ад'­ем­ная і га­лоў­ная част­ка гэ­тай на­ро­джа­най два­нац­цаць га­доў на­зад тра­ды­цыі.

18-37

Гэ­тым ра­зам у прэс-кан­фе­рэн­цыі ўзя­лі ўдзел больш за сто прад­стаў­ні­коў СМІ з 50 рэ­гі­ё­наў Ра­сіі. На­пя­рэ­дад­ні жур­на­ліс­ты зна­ё­мі­лі­ся з са­цы­яль­на-эка­на­міч­ным раз­віц­цём Ві­цеб­скай воб­лас­ці.

Раз­мо­ва Аляк­санд­ра Лу­ка­шэн­кі з прад­стаў­ні­ка­мі СМІ доў­жы­ла­ся больш за пяць з паловай га­дзі­н і бы­ла над­звы­чай вост­рай і ці­ка­вай. Гэ­та­му спры­я­ла і па­лі­тыч­ная сі­ту­а­цыя, якая скла­ла­ся ў су­сед­ніх, бліз­кіх нам кра­і­нах, і га­тоў­насць бе­ла­рус­ка­га лі­да­ра да ад­кры­та­га шчы­ра­га дыя­ло­гу.

На­па­чат­ку прэс-кан­фе­рэн­цыі Прэ­зі­дэнт па­пра­сіў ра­сій­скіх жур­на­ліс­таў па­ка­заць Бе­ла­русь аб'­ек­тыў­на: не пе­ра­боль­шва­ю­чы рэ­ча­іс­насць, але і не пры­мян­ша­ю­чы да­сяг­нен­няў. «Вас, да­ра­гія бра­ты-ра­сі­я­не, пра­шу толь­кі аб ад­ным: па­ка­жы­це на­шу кра­і­ну без уся­ля­кіх пры­крас, пры­ха­рош­ван­ня, але не так, як ча­сам гэ­та ро­бяць, на жаль, фе­дэ­раль­ныя срод­кі ма­са­вай ін­фар­ма­цыі. У леп­шым вы­пад­ку яны за­моўч­ва­юць, што ёсць та­кая брац­кая і са­мая бліз­кая для Ра­сіі кра­і­на, а ў гор­шым вы­пад­ку — вы ўсё ба­чы­це са­мі, — ска­заў кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы. — Та­му я ха­цеў бы, каб на­шы бра­ты-ра­сі­я­не да­ве­да­лі­ся праў­ду пра Бе­ла­русь без пры­ха­рош­ван­ня рэ­ча­іс­нас­ці, але і не пры­мян­ша­ю­чы та­го, што нам у гэ­тых скла­да­ных умо­вах уда­ло­ся да­сяг­нуць».

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка звяр­нуў ува­гу, што па­доб­ныя прэс-ту­ры жур­на­ліс­таў ра­сій­скіх СМІ па Бе­ла­ру­сі пра­во-
д­зяц­ца ўжо 12 га­доў. Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі ад­зна­чыў іх ста­ноў­чы эфект у зблі­жэн­ні на­ро­даў дзвюх дзяр­жаў, у раз­віц­ці ўсе­ба­ко­ва­га су­пра­цоў­ніц­тва, уза­е­ма­ра­зу­мен­ня і доб­ра­су­сед­ства. «Вы, вя­до­ма, пе­ра­ка­на­лі­ся, што ра­сі­я­не ні­ко­лі не бу­дуць і не па­він­ны ад­чу­ваць ся­бе ў Бе­ла­ру­сі чу­жы­мі людзь­мі», — пад­крэс­ліў Прэ­зі­дэнт. «Упэў­не­ны, што кож­ны раз Бе­ла­русь ад­кры­ва­ец­ца вам як бра­тэр­ская, бліз­кая па ду­ху кра­і­на, здоль­ная, мо­жа быць, ка­гось­ці і здзіў­ляць у доб­рым сэн­се сло­ва, — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар. — Ду­маю, што тыя з вас, хто час­та бы­вае ў нас, ужо са­мі ста­лі трош­кі бе­ла­ру­са­мі». Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка вы­ка­заў асаб­лі­вую ўдзяч­насць тым жур­на­ліс­там, якія пе­ра­адо­ле­лі ты­ся­чы кі­ла­мет­раў, каб пры­сут­ні­чаць на прэс-кан­фе­рэн­цыі.

Прэ­зі­дэнт пад­крэс­ліў, што заў­сё­ды ста­ра­ец­ца ад­каз­ваць на ўсе пы­тан­ні шчы­ра і ад­кры­та. «Гэ­та га­лоў­ны прын­цып на­шай прэс-кан­фе­рэн­цыі. Так бу­дзе і сён­ня», — за­пэў­ніў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Аб сі­ту­а­цыі ва Укра­і­не

«Нам трэ­ба спа­кай­ней ста­віц­ца сён­ня да та­го, што ад­бы­ва­ец­ца ва Укра­і­не ў пла­не па­лі­ты­кі. Вы ве­да­е­це, яны заў­сё­ды бур­лі­лі на­пя­рэ­дад­ні вы­ба­раў, тым больш пар­ла­менц­кіх. Тое, што яны сён­ня ка­жуць, гэ­та не зна­чыць, што заўт­ра яны бу­дуць пра­во­дзіць та­кую па­лі­ты­ку. Гэ­та на­ту­раль­на. У нас у Бе­ла­ру­сі гэ­та­га ня­ма, та­му што ў нас зу­сім ін­шае ста­но­ві­шча», — ска­заў Прэ­зі­дэнт.

Акра­мя та­го, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што заў­сё­ды зна­хо­дзіў агуль­ную мо­ву з укра­ін­скі­мі па­лі­ты­ка­мі, якія бы­лі ва ўла­дзе. Бе­ла­рус­ка­му лі­да­ру не да­вя­ло­ся пра­ца­ваць з Ле­а­ні­дам Краў­чу­ком. «Усіх ін­шых прэ­зі­дэн­таў я доб­ра ве­даў і вель­мі цес­на з імі су­пра­цоў­ні­чаў. І не толь­кі з Куч­мам і Яну­ко­ві­чам, але і з Юшчан­кам, з Тур­чы­на­вым». Так­са­ма Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка быў зна­ё­мы з Пят­ром Па­ра­шэн­кам яшчэ да та­го, як апош­ні стаў прэ­зі­дэн­там. «Я заў­сё­ды пад­трым­лі­ваў кан­так­ты з гэ­ты­мі кі­раў­ні­ка­мі, хоць вель­мі кры­тыч­на вы­каз­ваў­ся па іх па­зі­цыі, ка­лі яна не ад­па­вя­да­ла на­шай», — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка звяр­нуў ува­гу, што ў Ра­сіі не заў­сё­ды па­зі­тыў­на ўспры­ма­юць яго кан­так­ты з укра­ін­скім бо­кам. «Гэ­та што, на шко­ду Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі? Што тут дрэн­на­га? Апош­нія па­дзеі ва Укра­і­не па­ка­за­лі, што ні­чо­га дрэн­на­га ня­ма», — пад­крэс­ліў бе­ла­рус­кі лі­дар. Прэ­зі­дэнт на­га­даў, што па­між Ра­сі­яй і Укра­і­най у апош­ні час паў­ста­лі вель­мі сур'­ёз­ныя праб­ле­мы па су­пра­цоў­ніц­тве ва­ен­на-пра­мыс­ло­вых комп­лек­саў. «Мне прый­шло­ся пад­клю­чац­ца да гэ­тых пы­тан­няў», — ад­зна­чыў ён.

Да­ючы ацэн­ку та­му, што ад­бы­ло­ся ў су­се­дзяў, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка за­зна­чыў: «Ад­быў­ся ан­ты­кан­сты­ту­цый­ны пе­ра­ва­рот. Хто ві­на­ва­ты? Прэ­зі­дэнт Укра­і­ны Вік­тар Яну­ко­віч. Ён ві­на­ва­ты. Толь­кі ён». Пры гэ­тым бе­ла­рус­кі лі­дар пад­крэс­ліў, што ра­ней пра­ма ка­заў Аляк­санд­ру Тур­чы­на­ву, ка­лі той вы­кон­ваў аба­вяз­кі ўкра­ін­ска­га прэ­зі­дэн­та, што па­дзеі ва Укра­і­не бы­лі ме­на­ві­та ан­ты­кан­сты­ту­цый­ным пе­ра­ва­ро­там.

Га­во­ра­чы аб Май­да­не, кі­раў­нік дзяр­жа­вы за­ўва­жыў: «Па­мя­та­е­це гэ­тую страль­бу? У гэ­тай страль­бе цяж­ка ра­за­брац­ца. На­ват вам — уед­лі­вым жур­на­ліс­там. Ка­лі па­чы­на­ец­ца су­тык­нен­не, то цяж­ка ра­за­брац­ца, хто ў ка­го стра­ляе і з якой мэ­тай», — ска­заў ён. Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі да­даў, што на гэ­тым фо­не ідзе ін­фар­ма­цый­ная вай­на, ка­лі кож­ны вы­ка­рыс­тоў­вае па­дзеі ў сва­іх мэ­тах. Акра­мя гэ­та­га, бе­ла­рус­кі лі­дар звяр­нуў ува­гу, што ў цэ­лым укра­ін­скія па­дзеі пры­вя­лі да вя­лі­кіх ча­ла­ве­чых ах­вяр, маш­та­бы якіх да гэ­та­га ча­су дак­лад­на не вы­зна­ча­ны. «Прый­дзе час — лю­дзі да­веда­юц­ца пра гэ­та ўсю праў­ду», — лі­чыць ён.

«На­ша па­зі­цыя та­кая: ба­я­выя дзе­ян­ні і гі­бель лю­дзей на ўсхо­дзе Укра­і­ны па­він­ны быць спы­не­ны кан­чат­ко­ва і бес­па­ва­рот­на. Мы і так ужо ўсклад­ні­лі ад­но­сі­ны з Укра­і­най да не­маг­чы­ма­га! Ужо не прос­та элі­ты Укра­і­ны, а на­ват су­пер­элі­ты, якія вель­мі доб­ра ста­вяц­ца да Ра­сіі і да нас і за­леж­ныя ад Ра­сіі і ад нас, ка­жуць, што мы са­пса­ва­лі ад­но­сі­ны з укра­ін­скім на­ро­дам, з укра­ін­скай дзяр­жа­вай на­заў­сё­ды», — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

«Кан­флікт ва Укра­і­не мо­жа быць вы­ра­ша­ны толь­кі шля­хам пе­ра­моў. Пе­ра­мож­цаў у гэ­тай вай­не не бу­дзе», — пад­крэс­ліў бе­ла­рус­кі лі­дар. «Ме­на­ві­та та­му, а не дзе­ля лаў­раў ней­кіх мі­ра­твор­цаў, мы заў­сё­ды і ўсю­ды вы­сту­па­ем за дыя­лог і ро­бім усё, што ў на­шых сі­лах, каб спры­яць гэ­та­му скла­да­на­му пе­ра­моў­на­му пра­цэ­су», — ад­зна­чыў ён.

«Усе мы — бе­ла­ру­сы, рус­кія, укра­ін­цы — вый­шлі, па сут­нас­ці, з ад­на­го «гняз­да» — сла­вян­ска­га. Та­му прос­та па-ча­ла­ве­чы ба­лю­ча гля­дзець на тое, што ад­бы­ва­ец­ца сён­ня ва Укра­і­не», — за­ўва­жыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. «Ві­да­воч­на, што ўбіць клін у ад­но­сі­ны па­між на­шы­мі кра­і­на­мі спра­бу­юць звон­ку, каб па­ся­ліць ва­ро­жасць і ня­на­вісць у сэр­цах гіс­та­рыч­на бліз­кіх і род­нас­ных па ду­ху на­ро­даў. Але пры гэ­тым і мы доб­рыя: мы для гэ­та­га да­ём на­го­ду, а ча­сам, як ва Укра­і­не, ства­ра­ем для гэ­та­га гле­бу, для гэ­та­га ціс­ку звон­ку», — лі­чыць кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы.

«Не­аб­ход­на за­няц­ца ад­наў­лен­нем ва Укра­і­не га­ра­доў і вё­сак. Ка­лі гэ­та­га не зра­біць як ма­га хут­чэй, на­ступ­ствы мо­гуць стаць са­праў­ды ка­та­стра­фіч­ны­мі, — ад­зна­чыў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. — Ужо ты­ся­чы бе­жан­цаў з Укра­і­ны пры­еха­лі ў Ра­сію і Бе­ла­русь, ра­ту­ю­чы ўлас­нае жыц­цё і жыц­цё сва­іх дзя­цей. І мы не ма­ем пра­ва ад­мах­нуц­ца ад гэ­тых лю­дзей. Мы па­він­ны па-бра­тэр­ску, па-су­сед­ску ім да­па­маг­чы. Тым больш гэ­та на­шы лю­дзі, якія не чу­жыя нам».

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка на­га­даў, што ў Бе­ла­ру­сі бы­ло пры­ня­та ра­шэн­не аб рэа­лі­за­цыі да­рож­най кар­ты для са­цы­яль­най рэ­абі­лі­та­цыі бе­жан­цаў з су­сед­няй кра­і­ны. «І, на­коль­кі я ве­даю са срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі, у асноў­ным гэ­тыя бе­жан­цы вель­мі ста­ноў­ча ўспры­ня­лі на­шы су­стрэч­ныя дзе­ян­ні па іх пад­трым­цы», — за­ўва­жыў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі.

Га­во­ра­чы пра са­ма­аб'­яў­ле­ныя рэс­пуб­лі­кі на паў­днё­вым ус­хо­дзе Укра­і­ны, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ска­заў: «Да­вай­це не бу­дзем цям­ніць адзін пе­рад ад­ным: ка­лі б не Ра­сія, то дні ДНР і ЛНР бы­лі б злі­ча­ныя даў­но. Ра­сія прос­та вы­му­ша­на (ці не вы­му­ша­на, але я лі­чу, што вы­му­ша­на) аба­ра­няць і пад­трым­лі­ваць гэ­тыя тэ­ры­то­рыі. Па роз­ных пры­чы­нах. Па­чы­на­ю­чы ад улас­на­га імі­джу, рэй­тын­гу і за­кан­чва­ю­чы са­мым свя­тым — там жы­вуць бра­ты, і ў бя­дзе Ра­сія іх кі­нуць не мо­жа», — ска­заў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

18-38

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка на­га­даў, што ка­лі ўкра­ін­скі кан­флікт толь­кі па­чы­наў­ся і бу­да­ва­лі­ся ба­ры­ка­ды пры пе­ра­хо­дзе з Кры­ма ва Укра­і­ну, ён за­яў­ляў аб не­да­пу­шчаль­нас­ці па­чат­ку ва­ен­ных дзе­ян­няў і ма­ты­ва­ваў гэ­та тым, што ў ад­ва­рот­ным вы­пад­ку «мы пэў­ным гуль­цам на між­на­род­най арэ­не або пэў­ным дзяр­жа­вам так да­па­мо­жам і да­го­дзім, што да­лей ня­ма ку­ды». На дум­ку Прэ­зі­дэн­та, на ўкра­ін­скай тэ­ры­то­рыі пер­ша­па­чат­ко­ва не збі­ра­лі­ся ў ад­кры­тую ва­я­ваць гла­баль­ныя гуль­цы, якія маг­лі б су­праць­ста­яць Ра­сіі. «На­прык­лад, Аме­ры­ка ні­ко­лі не пой­дзе на су­тык­нен­не ў ад­кры­тую. Але не­ка­то­рыя дзяр­жа­вы і бло­кі вель­мі бу­дуць за­ці­каў­ле­ны ў тым, каб мы ўлас­ны­мі ру­ка­мі пе­ра­бі­лі адзін ад­на­го», — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар.

Акра­мя та­го, па яго сло­вах, ра­ней ужо вы­каз­ва­ла­ся дум­ка пра тое, што шля­хам кан­флік­ту ва Укра­і­не ства­ра­ец­ца гла­баль­ная ва­рон­ка ў цэнт­ры Еў­ро­пы, якая бу­дзе за­цяг­ваць дзяр­жа­вы і, у пры­ват­нас­ці, сла­вян у ва­ен­ныя дзе­ян­ні. «Не па­слу­ха­лі — вось і ад­бы­ла­ся гэ­тая бой­ня», — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Пры гэ­тым бе­ла­рус­кі лі­дар пад­крэс­ліў, што ка­лі ў кры­тыч­ны мо­мант у ад­рас Бе­ла­ру­сі ў су­вя­зі з па­зна­ча­най па­зі­цы­яй кра­і­ны па­сту­пі­лі пра­па­но­вы вы­сту­піць у якас­ці мі­ра­твор­чай пля­цоў­кі, ён ад­на­знач­на пад­тры­маў гэ­тую ідэю. «Я ска­заў: доб­ра. Толь­кі ска­жы­це, што зра­біць, і я зраб­лю. Не я вы­сту­піў мі­ра­твор­цам, не трэ­ба мне лаў­ры чу­жыя пры­піс­ваць, — пад­крэс­ліў кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы. — Я не пры­маю гэ­тай вай­ны, і не толь­кі та­му, што там гі­нуць ні ў чым не ві­на­ва­тыя дзе­ці і ста­рыя, а та­му, што гэ­та пры­чы­на гла­баль­на­га кан­флік­ту, ва­рон­ка, пра якую я ска­заў».

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што для ўрэ­гу­ля­ван­ня ўкра­ін­ска­га кры­зі­су ў Мін­ску не раз збі­ра­ла­ся кан­такт­ная гру­па, для ра­бо­ты якой бы­лі ство­ра­ны спры­яль­ныя ўмо­вы. «Мы да­лі маг­чы­масць для раз­мо­вы, — ска­заў ён. — І мы па­він­ны ў гэ­тых ад­но­сі­нах па­дзя­ка­ваць еў­ра­пей­цам, што яны па­га­дзі­лі­ся ў «апош­ня­га дык­та­та­ра Еў­ро­пы» ўсё ж та­кі са­брац­ца і па­га­ва­рыць».

Па­вод­ле слоў бе­ла­рус­ка­га лі­да­ра, на са­мым па­чат­ку кан­флік­ту ў яго быў свой план яго ўрэ­гу­ля­ван­ня. Прэ­зі­дэнт рас­ка­заў, што, ка­лі яму па­тэ­ле­фа­на­ва­лі пэў­ныя лю­дзі з пы­тан­нем, якім чы­нам маг­чы­ма ста­бі­лі­за­ваць сі­ту­а­цыю ва Укра­і­не, ён за­явіў, што ў Бе­ла­ру­сі ёсць улас­нае ба­чан­не і план вы­ра­шэн­ня ўкра­ін­ска­га кан­флік­ту. «Але я ска­заў, што па тэ­ле­фо­не га­ва­рыць пра гэ­та не бу­дзем, а пры­шлю свай­го ча­ла­ве­ка (гэ­та быў мі­ністр за­меж­ных спраў), ён вы­кла­дзе наш план. І За­хад гэ­ты план не пры­няў, хоць я за­пэў­ні­ваў, што мы ста­бі­лі­зу­ем там ста­но­ві­шча. Не ўда­ючы­ся ў пад­ра­бяз­нас­ці, я гэ­та пра­па­ноў­ваў і Ра­сіі, Ра­сія яго (план. — За­ўва­га БЕЛ­ТА) ад­хі­лі­ла», — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

«Я па­пя­рэдж­ваў, што ў хут­кім ча­се ад­бу­дзец­ца су­тык­нен­не ва Укра­і­не дзвюх ма­гут­ных сіл. Да­пус­каць зні­шчэн­ня кра­і­ны нель­га, але план Бе­ла­ру­сі пры­ня­ты не быў, зна­чыць, гэ­тая бой­ня ка­мусь­ці па­трэб­на», — ад­зна­чыў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Ка­жу­чы пра план Бе­ла­ру­сі па вы­ра­шэн­ні ўкра­ін­ска­га кан­флік­ту, які ў свой час не быў пры­ня­ты ні За­ха­дам, ні Ра­сі­яй, Прэ­зі­дэнт ад­зна­чыў: «Я га­то­вы быў вель­мі да­лё­ка пай­сці, аж да вы­ка­ры­стан­ня сва­іх Уз­бро­е­ных Сіл для та­го, каб раз­вес­ці кан­флік­ту­ю­чыя ба­кі», — ска­заў ён, да­даў­шы пры гэ­тым, што та­кая ме­ра маг­ла быць ска­ры­ста­ная ў са­мым па­чат­ку кан­флік­ту.

Ця­пер, па­вод­ле яго слоў, на паў­днё­вым ус­хо­дзе Укра­і­ны «та­кая мі­тус­ня, што ўво­гу­ле ня­ма з кім раз­маў­ляць». Прэ­зі­дэнт пад­крэс­ліў, што на гэ­тым эта­пе па­сы­лаць у гэ­тую кроп­ку свае вой­скі, на­ват у мір­ных мэ­тах, бы­ло б за­над­та ры­зы­коў­на, та­му што ў кан­флік­це за­дзей­ні­ча­ны сі­лы, якія на­огул ні­ко­му не пад­па­рад­коў­ва­юц­ца і кі­ра­ваць які­мі не­маг­чы­ма.

Пры гэ­тым Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што, ня­гле­дзя­чы на пе­ра­стрэл­кі, якія пра­цяг­ва­юц­ца, і ба­раць­бу за аэ­ра­порт у Да­не­цку, па­зі­тыў­ныя зру­хі па ўрэ­гу­ля­ван­ні ўкра­ін­ска­га кры­зі­су ўсё ж ёсць, і гэ­та­му ня­ма­ла спры­я­лі вы­ні­кі пра­цы кан­такт­най гру­пы, якая збі­ра­ла­ся ў Мін­ску ў скла­дзе Ра­сія — Укра­і­на — АБ­СЕ з удзе­лам прад­стаў­ні­коў са­ма­аб­ве­шча­ных рэс­пуб­лік. «Але ча­му, тым не менш, гэ­тыя пе­ра­стрэл­кі ідуць? Ка­лі б не бы­ло пар­ла­менц­кіх вы­ба­раў, пра­цэс (мір­ны. — За­ўва­га БЕЛ­ТА) ішоў бы хут­чэй. Па­лі­тыч­ны ас­пект вы­ба­раў ва Укра­і­не вель­мі ўплы­вае на ця­пе­раш­ні стан спраў», — лі­чыць ён.

Бе­ла­рус­кі лі­дар рас­тлу­ма­чыў, што ў свят­ле ўкра­ін­ска­га кан­флік­ту мно­гім па­лі­ты­кам хо­чац­ца за­ха­ваць свой твар і па­ка­заць, што яны га­то­выя ва­я­ваць да кан­ца, каб за­ха­ваць тую ці ін­шую част­ку тэ­ры­то­рыі кра­і­ны, хоць і ве­да­юць, што ў вы­ні­ку ва­ен­ных дзе­ян­няў гі­нуць ні ў чым не ві­на­ва­тыя лю­дзі. «Мо­жа, і трэ­ба твар за­ха­ваць, але толь­кі не ў гэ­тай сі­ту­а­цыі. Я гэ­та­га не ві­таю і не ра­зу­мею», — ска­заў Прэ­зі­дэнт.

Пры гэ­тым Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка чар­го­вы раз пад­крэс­ліў, што перс­пек­ты­вы вы­ра­шэн­ня кан­флік­ту ва Укра­і­не ва­ен­ным шля­хам ня­ма. Ён так­са­ма да­даў, што ні­ко­лі не па­дзя­ляў укра­ін­скі на­род на за­ход­ні і ўсход­ні. І ў абедз­вюх част­ках кра­і­ны, роў­на як і за яе ме­жа­мі, ёсць лю­дзі, якія за­мя­ша­ны ў кан­флік­це і ва­ю­юць на тэ­ры­то­рыі Укра­і­ны за гро­шы.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пры­знаў, што скла­да­на праг­на­за­ваць, што ён стаў бы ра­біць, бу­ду­чы кі­раў­ні­ком укра­ін­скай дзяр­жа­вы, па­коль­кі трэ­ба быць глы­бо­ка ўцяг­ну­тым у тыя пра­цэ­сы, якія там ад­бы­ва­юц­ца.

«Але я лаў­лю ся­бе на дум­цы, што на­ўрад ці мне ўда­ло­ся б рэа­лі­за­ваць жорст­кі курс, на які я быў бы на­стро­е­ны», — ад­зна­чыў бе­ла­рус­кі лі­дар.

На яго дум­ку, Укра­і­не вар­та пры­браць ад ула­ды алі­гар­хіч­ныя кла­ны. «Трэ­ба пе­ра­адо­лець усе алі­гар­хіч­ныя кла­ны, пры­браць іх ад ула­ды. Гэ­та перш за ўсё. Але трэ­ба на ка­гось­ці аба­пі­рац­ца. Але там без сі­ла­вых струк­тур не абы­дзеш­ся. А іх ня­ма. Дзе іх узяць? — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. — Бо ва Укра­і­не ня­ма­ла лю­дзей, здоль­ных на гэ­та, але па­трэ­бен час, каб іх са­браць ва­кол ся­бе і гля­дзець, каб ця­бе не пры­бра­лі і не пры­стрэ­лі­лі ра­ней, чым ты іх збя­рэш».

Са­мае га­лоў­нае, лі­чыць Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка, — за­ру­чыц­ца пад­трым­кай на­сель­ніц­тва. «Трэ­ба пад­няць на­род, каб ён ця­бе пад­тры­маў, — лі­чыць Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. — Як гэ­та зра­біць? Хоць для гэ­та­га ёсць вель­мі шмат пры­чын: лю­дзі на­па­ку­та­ва­лі­ся там. Але ці пой­дуць, не пой­дуць пас­ля гэ­тай кры­ві... Та­му вель­мі цяж­ка сён­ня ка­заць пра тое, што б ты зра­біў як прэ­зі­дэнт».

«І Па­ра­шэн­ка ж не дур­ны ча­ла­век, і ў яго лю­дзі ра­зум­ныя, і, на­пэў­на, яны ба­чаць гэ­тыя праб­ле­мы, але ча­му не ідуць гэ­тым шля­хам? Ці не хо­чуць, не мо­гуць, ці ра­зу­ме­юць, што гэ­та не­маг­чы­ма. Гэ­та зна­чыць, трэ­ба быць у гэ­тым кат­ле, каб на­ме­ціць шля­хі вы­ха­ду з яго. Та­му я не спя­шаў­ся б, да­пус­цім, сён­ня да­ваць ней­кія рэ­ка­мен­да­цыі», — да­даў бе­ла­рус­кі лі­дар.

Аб стратэгічным партнёрстве

Бе­ла­русь і Ра­сія пе­рад но­вы­мі па­гро­за­мі па­він­ны быць згур­та­ва­ны­мі як ні­ко­лі і па-парт­нёр­ску вы­ра­шаць усе роз­на­га­лос­сі, лі­чыць Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. «Ця­пер не час «шчы­паць» адзін ад­на­го па дро­бя­зях, ус­па­мі­наць ста­рыя крыў­ды ці ўно­сіць нер­во­васць у на­шы ад­но­сі­ны па на­ду­ма­ных пад­ста­вах», — ад­зна­чыў бе­ла­рус­кі лі­дар.

«Вы цу­доў­на ба­чы­це, што сён­ня ад­бы­ва­ец­ца на пла­не­це. Яе лі­та­раль­на тра­се ад між­усо­біц і ўзбро­е­ных кан­флік­таў. Гэ­та вы­ні­кі рэа­лі­за­цыі той «стра­тэ­гіі кі­ра­ва­на­га ха­о­су», якая на­но­сіць сур'­ёз­ны ўрон мно­гім дзяр­жа­вам роз­ных кан­ты­нен­таў, на жаль, уклю­ча­ю­чы сён­ня і Еў­ро­пу. Мы так­са­ма ве­да­ем, хто кі­руе гэ­тым ха­о­сам, хто ства­рае, хто вы­ра­шае та­кім чы­нам свае праб­ле­мы за кошт дэ­ста­бі­лі­за­цыі ве­лі­зар­ных рэ­гі­ё­наў і на­цкоў­ван­ня ад­ных на­ро­даў на дру­гія», — ска­заў кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы.

«У гэ­ты ня­прос­ты час, я ўпэў­не­ны, бе­ла­ру­сам і ра­сі­я­нам трэ­ба быць ра­зам. Пе­рад тва­рам но­вых па­гроз мы па­він­ны быць згур­та­ва­ны­мі як ні­ко­лі, мы па­він­ны быць га­то­вы пад­ста­віць адзін ад­на­му пля­чо, па-парт­нёр­ску вы­ра­шаць усе роз­на­га­лос­сі. Нам трэ­ба быць аба­вяз­ко­ва моц­ны­мі, не са­ро­мец­ца ад­стой­ваць свае ін­та­рэ­сы ра­зам — як эка­на­міч­ныя, так і па­лі­тыч­ныя. На­шы на­ро­ды па­він­ны жыць у зго­дзе», — пад­крэс­ліў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

На яго дум­ку, гэ­та­му ву­чаць і гіс­та­рыч­ныя ўро­кі Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны, 70‑год­дзе Пе­ра­мо­гі ў якой бу­дзе ўра­чыс­та ад­зна­чац­ца 9 мая 2015 го­да. «Нель­га за­бы­ваць, што толь­кі дзя­ку­ю­чы адзін­ству на­шых на­ро­даў мы вы­ста­я­лі пад уда­ра­мі фа­шысц­кіх пол­чы­шчаў, раз­гра­мі­лі во­ра­га ў яго ж ло­га­ве і вы­зва­лі­лі Еў­ро­пу, вы­ра­та­ва­лі ўвесь свет ад на­цыз­му, усё ча­ла­вец­тва ад пры­гнё­ту. Яшчэ раз пад­крэс­лю — на­ша сі­ла ў адзін­стве і згур­та­ва­нас­ці!» — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што Бе­ла­русь вы­кон­вае да­моў­ле­нас­ці з Ра­сі­яй у рам­ках Са­юз­най дзяр­жа­вы, Мыт­на­га са­ю­за, Адзі­най эка­на­міч­най пра­сто­ры і АДКБ. «І ра­зам адэ­кват­на рэ­агу­ем на ак­тыў­насць на­шых пра­ціў­ні­каў ля на­шых ме­жаў, якая рас­це», — ска­заў ён.

«Мы ад­стой­ва­ем эка­на­міч­ныя ін­та­рэ­сы Ра­сіі, пе­ра­пы­ня­ю­чы спро­бы ўво­зу за­ход­ніх та­ва­раў, якія тра­пі­лі пад эм­бар­га. Ідзём на­су­страч на­шым парт­нё­рам па пы­тан­ні за­мя­шчэн­ня та­кой пра­дук­цыі бе­ла­рус­кі­мі та­ва­ра­мі, што асаб­лі­ва ак­ту­аль­на, на­прык­лад, для Ка­лі­нінг­рад­скай воб­лас­ці, уліч­ва­ю­чы яе асаб­лі­вае геа­гра­фіч­нае ста­но­ві­шча», — ад­зна­чыў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі.

«Мы дзей­ні­ча­ем у ду­ху са­юз­ніц­кіх ад­но­сін і ста­ра­ем­ся ў сі­лу на­шых да­лё­ка не бяз­меж­ных маг­чы­мас­цяў за­бяс­пе­чыць вас якас­ны­мі бе­ла­рус­кі­мі пра­дук­та­мі хар­ча­ван­ня і сель­гас­пра­дук­цы­яй. У Ра­сіі на іх іс­нуе вы­со­кі по­пыт», — пад­крэс­ліў бе­ла­рус­кі лі­дар.

«Не ду­май­це, што я ба­ю­ся, як не­ка­то­рыя ў Ра­сіі ка­жуць (а асаб­лі­ва ў нас тут — на­ша апа­зі­цыя, на­шы на­цы­я­на­ліс­ты мя­не па­ло­ха­юць), што сён­ня — Укра­і­на, заўт­ра — Бе­ла­русь, пас­ля­заўт­ра — Ка­зах­стан ці на­ад­ва­рот. Лух­та поў­ная. У нас на­ват не раз­гля­да­юц­ца на па­лі­тыч­ным уз­роў­ні па­доб­ныя ва­ры­ян­ты. Я не да­пус­каю, каб Бе­ла­русь ста­ла чар­го­вай дзяр­жа­вай, у якой Ра­сія за­бя­рэ част­ку тэ­ры­то­рыі або ўсю. Та­ко­га ня­ма», — за­явіў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

18-39

Пры гэ­тым Прэ­зі­дэнт на­га­даў, што ў 1994 го­дзе ў Бу­да­пеш­це прай­шла кан­фе­рэн­цыя, на якой у тым лі­ку Бе­ла­ру­сі і Укра­і­не з бо­ку Вя­лі­ка­бры­та­ніі, Ра­сіі і ЗША бы­лі да­дзе­ны га­ран­тыі па за­ха­ван­ні тэ­ры­та­ры­яль­най цэ­лас­нас­ці ў аб­мен на вы­вад ядзер­най зброі. Гэ­та зна­чыць, фак­тыч­на бы­ла аб­ве­шча­на не­па­руш­насць ме­жаў Бе­ла­ру­сі, Ка­зах­ста­на і Укра­і­ны, якія бы­лі на той мо­мант. Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка на­га­даў, што час­та ў Ра­сіі га­во­раць аб ня­пра­віль­ным кро­ку Мі­кі­ты Хру­шчо­ва, які пе­ра­даў Крым УССР, а зна­чыць, трэ­ба за­браць паў­вост­раў на­зад. «Гэ­та не ма­тыў», — за­явіў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. Ён яшчэ раз на­га­даў, што ў 1994 го­дзе бы­лі да­дзе­ны га­ран­тыі тэ­ры­та­ры­яль­най цэ­лас­нас­ці.

Ад­нак, за­кра­на­ю­чы сі­ту­а­цыю з Кры­мам, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пра­па­на­ваў за­ду­мац­ца, ча­му Ра­сія пай­шла на та­кі крок. Ён на­га­даў, што ўжо ра­ней звяр­таў ува­гу жур­на­ліс­таў укра­ін­скіх СМІ на тое, што Крым быў зда­дзе­ны прак­тыч­на без бою. «Ча­му вы (укра­ін­цы. — За­ўва­га БЕЛ­ТА)
не ва­я­ва­лі за гэ­ты Крым? Ча­му вы яго ад­да­лі Ра­сіі без адзі­на­га стрэ­лу? Зна­чыць, вы не лі­чы­це, што гэ­та ва­ша тэ­ры­то­рыя», — ска­заў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка за­даў ры­та­рыч­ныя пы­тан­ні: «На­вош­та вы на­кі­ра­ва­лі васт­рыё сва­ёй рэ­ва­лю­цыі су­праць на­шых лю­дзей — рус­кіх і рус­ка­моў­ных бе­ла­ру­саў? На­вош­та вы па­ча­лі за­ба­ра­няць рус­кую мо­ву? Што, больш не бы­ло праб­лем? Вы па­ча­лі па­гра­жаць жыц­цю гэ­тых лю­дзей». Кі­раў­нік дзяр­жа­вы за­кра­нуў і ін­шы ас­пект крым­скай праб­ле­мы: «Вы што, ха­це­лі раз­мяс­ціць у Кры­ме пад­раз­дзя­лен­ні НА­ТА? Вы ве­да­е­це на­шу па­зі­цыю. Та­му шу­кай­це пры­чы­ну не ў Ра­сіі, а ў ся­бе. Вы як мі­ні­мум да­лі на­го­ду для та­го, каб Ра­сія да­лу­чы­ла Крым».

Акра­мя гэ­та­га, Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі ад­зна­чыў, што сі­ту­а­цыя ў Кры­ме мо­жа ўсклад­ніц­ца з‑за та­го, што пе­ра­рва­ны тра­ды­цый­ныя ка­му­ні­ка­цыі і ка­на­лы за­бес­пя­чэн­ня паў­вост­ра­ва. Гэ­тая праб­ле­ма па­гар­ша­ец­ца з на­блі­жэн­нем зі­мы. Хоць Ра­сія, ма­ю­чы вя­лі­кія рэ­сур­сы, бу­дзе ра­біць усё, каб за­бяс­пе­чыць Крым, але для Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі гэ­та бу­дзе цяж­кай но­шай. «І гэ­та трэ­ба мець на ўва­зе, ка­лі не­ка­то­рыя ро­бяць за­явы, што Ра­сія хо­ча ад­ха­піць яшчэ і Ус­ход­нюю Укра­і­ну», — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. Ён пад­крэс­ліў, што пы­тан­не на­ват не ў са­мім да­лу­чэн­ні чу­жой тэ­ры­то­рыі, а ў тым, што бу­дзе пас­ля.

Вяр­та­ю­чы­ся да тэ­мы вы­ва­ду ядзер­най зброі і кан­фе­рэн­цыі 1994 го­да, бе­ла­рус­кі лі­дар рас­тлу­ма­чыў: «Я ўжо дэ-фак­та вы­му­ша­ны быў вы­кон­ваць тыя аба­вя­за­цель­ствы па вы­ва­дзе ядзер­най зброі, якія мы ўзя­лі (да абран­ня Аляк­санд­ра Лу­ка­шэн­кі на прэ­зі­дэнц­кі пост. — За­ўва­га БЕЛ­ТА). Я быў ка­тэ­га­рыч­на су­праць гэ­та­га. Са­мы жорст­кі ціск, які я ад­чу­ваў, за­трым­лі­ва­ю­чы вы­вад ядзер­най зброі, ішоў з бо­ку ра­сій­ска­га кі­раў­ніц­тва». Ён да­даў, што га­вор­ка ідзе не толь­кі пра Ба­ры­са Ель­цы­на, але і пра яго акру­жэн­не. Ціск за­клю­чаў­ся, у пры­ват­нас­ці, у па­гро­зах пе­ра­крыць па­стаў­кі га­зу і наф­ты. Пры гэ­тым Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што ЗША бы­ло вы­гад­на са­браць ядзер­ную зброю з пост­са­вец­кіх рэс­пуб­лік у ад­ным мес­цы — на тэ­ры­то­рыі Ра­сіі. Аме­ры­кан­скае кі­раў­ніц­тва лі­чы­ла, што змо­жа лёг­ка да­маў­ляц­ца з Ель­цы­ным. «Гэ­та быў за­над­та пры­мі­тыў­ны по­гляд. Ель­цын быў не той ча­ла­век, які га­то­вы быў здаць ін­та­рэ­сы Ра­сіі. Па­вер­це, я вель­мі доб­ра гэ­та ве­даю. Але Ра­сія бы­ла та­ды сла­бая, та­му ёй дык­та­ва­лі ўмо­вы», — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

За­кра­на­ю­чы пы­тан­не вы­зна­чэн­ня ста­ту­су Кры­ма, Прэ­зі­дэнт ад­зна­чыў, што про­сіць не аказ­ваць на яго ціс­ку. «Не трэ­ба мя­не дзяўб­сці, як па Аб­ха­зіі», — ска­заў кі­раў­нік дзяр­жа­вы. «Вы толь­кі што ска­за­лі, што вам, ра­сі­я­нам, і кі­раў­ніц­тву Ра­сіі та­кі па­ся­рэд­нік па­трэ­бен. Та­му вы мя­не не вель­мі на­пруж­вай­це па Кры­ме — і бу­дзе па­ся­рэд­нік за­ха­ва­ны як ма­га даў­жэй», — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы не вы­клю­чыў, што «не­ка­лі ней­кае пы­тан­не па­ў-
ста­не». «Але ў пла­не вы­зна­чэн­ня — мы вы­зна­чы­лі­ся даў­но. На­шу па­зі­цыю я вам вы­ка­заў. За вы­клю­чэн­нем ню­ан­саў, гэ­та бы­ла за­кры­тая тэ­ма пе­ра­моў з Пу­ці­ным, та­ды я яму прос­та ска­заў мае па­зі­цыі па Кры­ме і як бы я там дзей­ні­чаў, і што трэ­ба бы­ло зра­біць, але сён­ня, пра­бач­це, я пра гэ­та ска­заць не ма­гу», — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі пад­ра­бяз­на рас­па­вёў аб сі­ту­а­цыі, якая склад­ва­ла­ся ў свой час у да­чы­нен­ні да пры­знан­ня Аб­ха­зіі, ад­зна­чыў­шы, што, маг­чы­ма, гэ­та пралье свят­ло і на пы­тан­не па Кры­ме. Па сло­вах кі­раў­ні­ка бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы, па­зі­цыя За­ха­ду ў да­чы­нен­ні да Бе­ла­ру­сі ў вы­пад­ку пры­знан­ня Аб­ха­зіі бы­ла яс­ная.

«Мы па­кла­лі та­га­час­на­му Прэ­зі­дэн­ту Мядз­ве­дзе­ву спіс на стол: мы заўт­ра пры­зна­ем Паў­днё­вую Асе­цію і Аб­ха­зію — вось што зда­рыц­ца. Амаль тое, што ця­пер ад­бы­ва­ец­ца з Ра­сі­яй пры санк­цы­ях, толь­кі ў квад­ра­це. Я ка­жу: «Вось, што бу­дзе: до­ла­ра не бу­дзе, нам за­кры­ва­юць усё, усю­ды. Ска­жы­це: як вы да­па­мо­жа­це мне? У адзі­ноч­ку — гэ­та ўсё, дзяр­жа­вы ня­ма!» — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. «Але ка­лі гэ­та для вас вель­мі важ­на (а гэ­та лёг­кае бы­ло пы­тан­не для Ра­сіі, як гэ­та по­тым і ака­за­ла­ся, не ве­даю, на­вош­та бы­ло нас на­пруж­ваць па гэ­тым пы­тан­ні) — я га­то­вы, вы на­шы са­юз­ні­кі. Але вы га­то­вы пад­ста­віць пля­чо? — пра­цяг­нуў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. — Не га­то­вы. На­ват аб­мяр­коў­ваць не га­то­вы».

«Ра­сі­я­не ака­за­лі­ся не здоль­ны­мі нас пад­тры­маць у гэ­тай сі­ту­а­цыі. Та­му што ві­да­воч­ны быў бы вы­пад су­праць За­ха­ду — пад­трым­ка Бе­ла­ру­сі. Ра­сія не ха­це­ла іс­ці на кан­флікт з За­ха­дам з‑за Бе­ла­ру­сі», — рас­тлу­ма­чыў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Бе­ла­русь бу­дзе свя­та вы­кон­ваць да­моў­ле­нас­ці з Ра­сі­яй, ма­ю­чы пры гэ­тым свой пункт гле­джан­ня, пад­крэс­ліў Прэ­зі­дэнт. Па­вод­ле слоў бе­ла­рус­ка­га лі­да­ра, ка­лі ў Ра­сіі па­ча­лі ка­заць, што Бе­ла­русь не пад­трым­лі­вае па­зі­цыю Ра­сіі па Укра­і­не, ён за­явіў: ка­лі Ра­сіі спат­рэ­біц­ца пад­трым­ка з бо­ку Бе­ла­ру­сі, яна яе ака­жа. «Мы з Ра­сі­яй са­юз­ні­кі і бу­дзем свя­та вы­кон­ваць на­шы да­моў­ле­нас­ці, гэ­та на­ша па­зі­цыя. Але ў нас ёсць і ўлас­ны пункт гле­джан­ня, ча­сам ён мо­жа быць ад­роз­ны ад Ра­сіі. Але мы стра­тэ­гіч­ныя парт­нё­ры і са­юз­ні­кі. І мы не мо­жам да­пус­ціць, каб нех­та па­ку­та­ваў, а мы збо­ку гля­дзе­лі. Гэ­та­га не бу­дзе», — за­явіў Прэ­зі­дэнт.

Ка­жу­чы аб уза­е­ма­дзе­ян­ні Бе­ла­ру­сі з ін­шы­мі кра­і­на­мі, кі­раў­нік дзяр­жа­вы ад­зна­чыў, што па­дзеі ва Укра­і­не ста­лі на­го­дай для та­го, каб За­хад па­чаў ра­біць кро­кі на­су­страч Бе­ла­ру­сі. «На­ша па­зі­цыя па Укра­і­не, ма­быць, ста­ла штурш­ком і маг­чы­мас­цю цвя­ро­за­га ро­зу­му на За­ха­дзе і ў Аме­ры­цы за­явіць аб су­пра­цоў­ніц­тве з на­мі. І яны гэ­тым ска­рыс­та­лі­ся, а не та­му, што мы змя­ні­лі­ся або змя­ні­лі сваю па­лі­ты­ку. Мы са­мі і па­дзеі ў све­це па­вяр­ну­лі­ся та­кім чы­нам, што ўжо тар­ма­сіць Бе­ла­русь і вы­ці­раць аб яе но­гі не­пры­стой­на, ні­хто ўжо гэ­та­га не зра­зу­мее, на­ват на За­ха­дзе», — пад­крэс­ліў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Але «ка­лі нех­та бу­дзе ва­я­ваць, і мы ўцяг­нем­ся ў гэ­тую вай­ну, то толь­кі з‑за Ра­сіі. Мы не мо­жам са­бе да­зво­ліць на­ват ідэа­ла­гіч­на пра­пус­ціць тан­кі на Маск­ву праз Бе­ла­русь», — ска­заў Прэ­зі­дэнт. Так­са­ма ён на­га­даў пра аб'­яд­на­ную гру­пу вой­скаў, ство­ра­ную су­мес­на з Ра­сі­яй. Перш за ўсё яна па­трэб­на для аба­ро­ны ме­на­ві­та ра­сій­скіх ін­та­рэ­саў. У су­вя­зі з гэ­тым бе­ла­рус­кі лі­дар звяр­нуў ува­гу на ня­пра­віль­насць та­ко­га па­ды­хо­ду, ка­лі бе­ла­рус­кія вай­скоў­цы бу­дуць аба­ра­няць Ра­сію, але для гэ­та­га ча­мусь­ці па­він­ны куп­ляць узбра­ен­не ў той жа Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі. Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пад­крэс­ліў, што Бе­ла­ру­сі не­аб­ход­на свая доб­ра ўзбро­е­ная ар­мія, а не раз­ліч­ваць толь­кі на тое, што пры не­аб­ход­нас­ці на да­па­мо­гу прый­дзе Ра­сія.

«Ка­лі б у нас бы­ла хоць со­тая до­ля та­го ба­гац­ця, якое ёсць у вас (у Ра­сіі. — За­ўва­га БЕЛ­ТА)
ад пры­ро­ды, мы ні­ко­га б ні пра што не пра­сі­лі», — пад­крэс­ліў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. Ён звяр­нуў ува­гу, што, на­прык­лад, ар­мія Із­ра­і­ля атрым­лі­вае вель­мі вя­лі­кую да­па­мо­гу ад ЗША. «Вы ве­да­е­це, у тым, што мы па­куль не ўме­ем ра­біць, да­па­ма­га­юць, на жаль, ін­шыя, не ра­сі­я­не. Ча­сам гэ­та бяс­плат­на за па­слу­гі, якія мы ім аказ­ва­ем у ін­шых сфе­рах. Гэ­та не­нар­маль­на», — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Бе­ла­рус­кі лі­дар да­даў, што ця­пер для Бе­ла­ру­сі ак­ту­аль­нае раз­віц­цё ма­біль­ных су­ха­пут­ных пад­раз­дзя­лен­няў, а так­са­ма сіс­тэ­мы СПА. Па­вод­ле яго слоў, су­праць­па­вет­ра­ная аба­ро­на ў Бе­ла­ру­сі бы­ла ўдас­ка­на­ле­на з улі­кам тых не­да­хо­паў, якія бы­лі вы­яў­ле­ны ра­ней.

Аб эка­но­мі­цы і санк­цы­ях

Сі­ту­а­цыя з пад­атко­вым ма­неў­рам з'яў­ля­ец­ца пра­явай ім­пер­скіх ам­бі­цый Ра­сіі, вы­ка­заў дум­ку Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі. «У вы­ні­ку ма­неў­ру пра­вай ру­кой усё за­бра­лі з бюд­жэ­ту Бе­ла­ру­сі ў Ра­сію… Вяр­ну­лі кам­пен­са­цыю, што за­бра­лі гэ­тым ма­неў­рам. Ну што — гэ­та нар­маль­на? Гэ­та не­нар­маль­ныя ад­но­сі­ны… Та­кія па­во­дзі­ны час­та ў на­ва­коль­ных кра­і­нах, бы­лых рэс­пуб­лі­ках Са­ю­за, на­зы­ва­юць ім­пер­скі­мі ам­бі­цы­я­мі», — за­ўва­жыў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Ён так­са­ма мяр­куе, што та­кія дзе­ян­ні вар­та на­зваць не­спра­вяд­лі­вы­мі. «Ні­хто прос­та так і за­да­рам Бе­ла­ру­сі ні­чо­га не ад­дае. На­ад­ва­рот, імк­нуц­ца не­дзе на­хі­ліць, зня­ва­жыць, каб на ка­ле­нях па­ста­я­лі, неш­та па­пра­сі­лі… Гэ­та ня­пра­віль­на. Гэ­та заў­сё­ды за­сму­чае і пры­ўно­сіць у на­шы ад­но­сі­ны не прос­та не­ра­зу­мен­не, а ней­кую крыў­ду», — да­даў Прэ­зі­дэнт.

У ся­рэ­дзі­не ве­рас­ня ў Ра­сіі бы­ло пры­ня­та ра­шэн­не аб зме­не ўмоў зда­бы­чы, пе­ра­пра­цоў­кі, рэа­лі­за­цыі, экс­пар­ту наф­ты і наф­та­пра­дук­таў. Ра­сій­скі ўрад унёс у Дзярж­ду­му пра­па­но­вы па пра­вя­дзен­ні так зва­на­га пад­атко­ва­га ма­неў­ру, сут­насць яко­га за­клю­ча­ец­ца ў па­вы­шэн­ні па­да­тку на зда­бы­чу ка­рыс­ных вы­кап­няў, у тым лі­ку наф­ты, пры па­ра­лель­ным зні­жэн­ні вы­ваз­ных пош­лін пры экс­пар­це наф­ты і наф­та­пра­дук­таў. Гэ­та зна­чыць, з ад­на­го бо­ку па­вы­ша­ец­ца кошт наф­ты, з дру­го­га — па­мян­ша­юц­ца вы­ваз­ныя пош­лі­ны на наф­та­пра­дук­ты.

Кі­раў­нік Ад­мі­ніст­ра­цыі Прэ­зі­дэн­та Бе­ла­ру­сі Анд­рэй Ка­бя­коў ра­ней пра­ка­мен­та­ваў, што вы­ні­кам гэ­та­га пад­атко­ва­га ма­неў­ру ака­за­ла­ся іс­тот­нае па­гар­шэн­не ўмоў ганд­лю наф­тай і наф­та­пра­дук­та­мі для Бе­ла­ру­сі, якое вы­ра­жа­ец­ца стра­та­мі ў па­ме­ры больш за $1 млрд.

«У вы­ні­ку пе­ра­моў ба­коў на ўра­да­вым уз­роў­ні бы­ло пры­ня­та ра­шэн­не, каб усе вы­ваз­ныя пош­лі­ны, якія вы атры­ма­лі пры экс­пар­це наф­та­пра­дук­таў з Бе­ла­ру­сі, у 2015 го­дзе пе­ра­ліч­ва­лі­ся ў бе­ла­рус­кі бюд­жэт. Су­ма вы­ваз­ных мыт­ных пош­лін для Бе­ла­ру­сі скла­дзе пры­клад­на $2,5 млрд — яны па­сту­пяць у бюд­жэт рэс­пуб­лі­кі і «цал­кам кам­пен­су­юць той $1 млрд, на які па­гор­шы­лі­ся для нас умо­вы ганд­лю», — ска­заў кі­раў­нік Ад­мі­ніст­ра­цыі Прэ­зі­дэн­та Бе­ла­ру­сі.

У той жа час за­ста­ец­ца ў сі­ле пра­та­кол да па­гад­нен­ня, раз­лі­ча­ны да 2024 го­да ўключ­на, па якім $1,5 млрд вы­ваз­ных мыт­ных пош­лін бу­дзе па­сту­паць у бе­ла­рус­кі бюд­жэт, толь­кі з не­вя­лі­кім ада­бран­нем на 2015 год. «Гэ­та зна­чыць, на 2016 год пра­цяг­ва­ец­ца дзе­ян­не да­га­во­ра, які быў пад­пі­са­ны яшчэ ў маі 2014 го­да. Гэ­та свай­го ро­ду стра­ха­вая га­ран­тыя для Бе­ла­ру­сі», — за­ўва­жыў Анд­рэй Ка­бя­коў. Ба­кі так­са­ма да­мо­ві­лі­ся аб пра­вя­дзен­ні ў па­чат­ку 2015 го­да да­дат­ко­вых пе­ра­моў па гэ­тай тэ­ме

Ка­мен­ту­ю­чы рост цэн на бе­ла­рус­кія пра­дук­ты хар­ча­ван­ня ў Ра­сіі, Прэ­зі­дэнт за­явіў, што гэ­та ад­бы­ва­ец­ца не па на­шай ві­не, і за­клі­каў шу­каць пры­чы­ну най­перш, у Ра­сіі: «Як мя­не ін­фар­му­юць, пры­клад­на на 6–7% вы­рас­лі цэ­ны на на­шу пра­дук­цыю. Але ж мы па­стаў­ля­ем не ў сет­кі, а ва­шым ап­та­ві­кам у асноў­ным. Та­му вы шу­кай­це па­вы­шэн­не цэн у ся­бе. Гэ­та ва­шы сет­кі».

«Ска­жу вам шчы­ра, пры­чы­на ад­на — у ва­шай бяз­лад­нас­ці і бес­кант­роль­нас­ці. Раз пры­ват­нік, ры­нак — не ма­еш пра­ва, не ча­пай. Што хо­чам, то і ва­ро­цім. У Бе­ла­ру­сі гэ­та­га ня­ма», — ад­зна­чыў бе­ла­рус­кі лі­дар.

У на­шай кра­і­не імк­нуц­ца, па-пер­шае, не да­пус­ціць ма­на­по­ліі се­так, якія мо­гуць вы­цес­ніць кра­мы кро­ка­вай да­ступ­нас­ці. Па-дру­гое, дзяр­жа­ва за­хоў­вае ра­зум­ны кант­роль над рын­кам. «Нас час­та ра­сі­я­не асаб­лі­ва пра­су­ну­тыя па­пра­ка­юць: вось, ня­ма рын­ка­вай эка­но­мі­кі, дзяр­жа­ва ўмеш­ва­ец­ца. А я ка­заў: умеш­ва­лі­ся і бу­дзем умеш­вац­ца. Трэ­ба кант­ра­ля­ваць», — пад­крэс­ліў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Бе­ла­рус­кі лі­дар на­зваў яшчэ ад­ну пры­чы­ну рос­ту кош­таў на бе­ла­рус­кую пра­дук­цыю ў Ра­сіі, звя­за­ную з сет­ка­мі. «Што, вы не ве­да­е­це, што не­дзе на­вер­се ў іх «дах»? І гэ­та­му «да­ху» вы­гад­на тое, што ад­бы­ва­ец­ца сён­ня ў Маск­ве. Чым вы­шэй­шая ца­на, тым боль­шыя ад­ка­ты, па­дзел пры­быт­каў. Та­му па­трэ­бен кант­роль», — ска­заў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Пры­чым кант­роль га­лоў­ным чы­нам па­ві­нен за­клю­чац­ца ў тым, каб та­вар з Бе­ла­ру­сі і ін­шых кра­ін СНД, з ра­сій­скай глы­бін­кі трап­ляў у сет­кі. «Вось што са­мае га­лоў­нае — каб не ства­раў­ся штуч­ны дэ­фі­цыт па пры­чы­не эм­бар­га, — за­явіў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. — Та­ва­ру ў све­це да­стат­ко­ва, каб за­крыць ні­шу, якая ўтва­ры­ла­ся ў вы­ні­ку эм­бар­га ў Ра­сіі».

«Ва­шы ла­біс­ты ба­яц­ца вя­лі­кіх па­ста­вак, та­му што цэ­ны ўпа­дуць, а пры­ват­ні­кам гэ­та не трэ­ба. Вось у чым глы­бін­ная пры­чы­на гэ­та­га. А ў кож­на­га «дах» на­вер­се. У нас гэ­та не­маг­чы­ма і не­да­пу­шчаль­на. Та­му мы за­клі­ка­ем прос­та да ад­кры­тас­ці», — рэ­зю­ма­ваў Прэ­зі­дэнт.

Ад­каз­ва­ю­чы на пы­тан­не аб маг­чы­мас­ці «пад­санк­цый­на­га» рэ­экс­пар­ту пра­дук­таў хар­ча­ван­ня ў Ра­сію, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка за­явіў, што Бе­ла­русь яго не санк­цы­я­на­ва­ла і не пад­трым­лі­вае.

«Рэ­экс­парт не­маг­чы­мы. Ён ад­соч­ва­ец­ца», — пад­крэс­ліў кі­раў­нік дзяр­жа­вы. У той жа час Прэ­зі­дэнт на­га­даў, што Бе­ла­ру­сі не за­ба­ро­не­на куп­ляць пра­дук­цыю, якая па­тра­пі­ла пад ра­сій­скія санк­цыі, пе­ра­пра­цоў­ваць яе і па­стаў­ляць на ра­сій­скі ры­нак.

Бе­ла­русь і ра­ней куп­ля­ла і пе­ра­пра­цоў­ва­ла ў ся­бе пра­дук­цыю з кра­ін За­ха­ду, на­прык­лад, ма­ла­ко з Літ­вы, але ў ня­знач­ных аб'­ёмах. «Гэ­та быў мі­зэр, та­му што на­шы пе­ра­пра­цоў­чыя прад­пры­ем­ствы бы­лі амаль на 100% за­гру­жа­ныя. Мы на За­ха­дзе за пе­ры­яд ра­сій­ска­га эм­бар­га ў асноў­ным у Літ­ве ку­пі­лі ма­ла­ка для пе­ра­пра­цоў­кі 0,84% уся­го экс­пар­ту ма­лоч­ных пра­дук­таў у Ра­сію. Ска­жы­це, гэ­тае пы­тан­не вар­тае на­огул аб­мер­ка­ван­ня?» — спы­таў у пры­сут­ных кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Ка­мен­ту­ю­чы ін­фар­ма­цыю, якая пе­ры­я­дыч­на з'яў­ля­ец­ца ў СМІ, пра тое, што Бе­ла­русь быц­цам бы зай­ма­ец­ца рэ­экс­пар­там за­ба­ро­не­най пра­дук­цыі, Прэ­зі­дэнт за­явіў, што гэ­та «бяз­дум­ная пра­па­ган­да і ціск на Бе­ла­русь толь­кі ў ін­та­рэ­сах ла­біс­таў, жу­лі­каў, якія сён­ня вы­раб­ля­юць ана­ла­гіч­ную пра­дук­цыю ў Ра­сіі».

«Гэ­та да прос­та­га ча­ла­ве­ка не мае ні­я­ка­га да­чы­нен­ня. Вам чым больш і тан­ней, тым лепш. А ім трэ­ба менш, та­му што та­ды бу­дзе вы­со­кая ца­на», — рас­тлу­ма­чыў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Прэ­зі­дэнт Ра­сіі Ула­дзі­мір Пу­цін 6 жніў­ня пад­пі­саў указ «Аб пры­мя­нен­ні асоб­ных спе­цы­яль­ных эка­на­міч­ных мер у мэ­тах за­бес­пя­чэн­ня бяс­пе­кі РФ». Да­ку­мент уво­дзіць на год аб­ме­жа­ван­ні на ўвоз у кра­і­ну сель­гас­пра­дук­цыі дзяр­жаў, якія пад­тры­ма­лі ан­ты­ра­сій­скія санк­цыі. Ва ўка­зе ад­зна­ча­ец­ца, што гэ­тыя ме­ры пры­ня­ты ў мэ­тах аба­ро­ны на­цы­я­наль­ных ін­та­рэ­саў Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі. У пе­ра­лік за­меж­най сель­гас­пра­дук­цыі, у да­чы­нен­ні да якой уво­дзіц­ца поў­ная за­ба­ро­на на па­стаў­кі, уклю­чы­лі яла­ві­чы­ну, сві­ні­ну, мя­са птуш­кі, ры­бу, сы­ры, ма­ла­ко і пло­да­а­га­род­нін­ную пра­дук­цыю з Аў­стра­ліі, Ка­на­ды, ЕС, ЗША, Нар­ве­гіі. З гэ­та­га спі­са 20 жніў­ня бы­лі вы­клю­ча­ны маль­кі, без­лак­тоз­нае ма­ла­ко і без­лак­тоз­ная ма­лоч­ная пра­дук­цыя, на­сен­ная буль­ба, цук­ро­вая ку­ку­ру­за, га­рох, БА­Ды і ві­та­мі­ны.

Бе­ла­рус­кі бок не­ад­на­ра­зо­ва за­яў­ляў, што не да­пус­ціць рэ­экс­пар­ту праз тэ­ры­то­рыю сва­ёй кра­і­ны хар­чо­вых та­ва­раў, за­ба­ро­не­ных да ўво­зу Ра­сі­яй. У кан­цы ве­рас­ня Рас­сель­гас­на­гляд звяр­нуў­ся ва ўрад Бе­ла­ру­сі, Мі­ніс­тэр­ства сель­скай гас­па­дар­кі і хар­ча­ван­ня Бе­ла­ру­сі і ў Еў­ра­зій­скую эка­на­міч­ную ка­мі­сію з пра­па­но­вай аб ар­га­ні­за­цыі су­мес­на­га ка­ран­цін­на­га фі­та­са­ні­тар­на­га кант­ро­лю спе­цы­я­ліс­та­мі Рас­сель­гас­на­гля­ду і ЕЭК на знеш­няй мя­жы Мыт­на­га са­ю­за для ўлі­ку пра­дук­цыі, якая па­сту­пае на тэ­ры­то­рыю Бе­ла­ру­сі. Як за­явіў паз­ней мі­ністр сель­скай гас­па­дар­кі і хар­ча­ван­ня Бе­ла­ру­сі Ле­а­нід За­яц, Бе­ла­русь не ба­чыць у гэ­тым не­аб­ход­нас­ці.

13–16 каст­рыч­ні­ка ў Мін­ску пра­хо­дзі­ла пер­шае па­ся­джэн­не су­мес­най ра­бо­чай гру­пы фі­та­са­ні­тар­ных і ве­тэ­ры­нар­ных служ­баў Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі, за­клі­ка­най кант­ра­ля­ваць па­стаў­кі пра­дук­цыі ў МС. Бе­ла­рус­кі бок, у пры­ват­нас­ці, вы­сту­піў з пра­па­но­вай уз­мац­ніць жорст­касць ад­каз­нас­ці за па­стаў­кі ў РФ праз тэ­ры­то­рыю Бе­ла­ру­сі пад­санк­цый­ных та­ва­раў аж да кан­фіс­ка­цыі не­за­кон­на ўве­зе­на­га та­ва­ру і аў­та­ма­бі­ля.

Адзін з ра­сій­скіх жур­на­ліс­таў за­ўва­жыў, што най­больш за­леж­ным рэ­гі­ё­нам у част­цы ім­пар­ту хар­ча­ван­ня з'яў­ля­ец­ца Ка­лі­нінг­рад­ская воб­ласць. На пы­тан­не, ці га­то­вая Бе­ла­русь па­вя­лі­чыць у гэ­тую воб­ласць экс­парт пра­дук­таў хар­ча­ван­ня, Прэ­зі­дэнт ад­ка­заў: «Ка­лі ёсць праб­ле­мы — гэ­та толь­кі та­му, што кі­раў­ніц­тва воб­лас­ці не ва­ру­шыц­ца. Пры­яз­джай­це, мы да­мо­вім­ся аб­са­лют­на ле­гі­тым­на і за­кон­на, не па­ру­ша­ю­чы ні­я­кіх эм­бар­га. Ну не па­ста­вім мы ней­кую част­ку — 1–2% — у Ра­сію (на асноў­ную яе тэ­ры­то­рыю. — За­ўва­га БЕЛ­ТА), а Ка­лі­нінг­ра­ду гэ­та бу­дзе ад­чу­валь­на».

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка за­пэў­ніў, што Бе­ла­русь здоль­ная за­бяс­пе­чыць Ка­лі­нінг­рад­скую воб­ласць усім не­аб­ход­ным. Ён так­са­ма звяр­нуў ува­гу, што Ка­лі­нінг­рад мож­на на­зваць зо­най ад­каз­нас­ці Бе­ла­ру­сі.

Санк­цыі су­праць Ра­сіі вель­мі ба­лю­ча б'юць па Бе­ла­ру­сі, за­ўва­жыў Прэ­зі­дэнт, «та­му што наш асноў­ны ры­нак — Ра­сія».

Ад­каз­ва­ю­чы на пы­тан­не, як Бе­ла­ру­сі ўда­ло­ся вы­ста­яць ва ўмо­вах санк­цый, Аляк­сандр Лу­-
ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што ў кра­і­не «вель­мі жорст­ка пай­шлі на ды­вер­сі­фі­ка­цыю экс­пар­ту».

«Але ёсць яшчэ ад­на вель­мі важ­ная рэч. Мы з'яд­на­лі­ся, — пад­крэс­ліў Прэ­зі­дэнт. — Атры­ма­ла­ся аб'­яд­нац­ца і вы­ста­яць». Для Ра­сіі, якая па­тра­пі­ла пад між­на­род­ныя санк­цыі, з'яд­на­насць — гэ­та так­са­ма важ­на. «Га­лоў­нае — з'яд­нац­ца. Хо­піць у вас ду­ху, каб з'яд­нац­ца? Ідэя ёсць. Але ця­пер па­трэб­ны кан­крэт­ныя дзе­ян­ні. Гэ­та вель­мі важ­на і ня­прос­та», — да­даў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Аб ін­тэ­гра­цый­ных пра­цэ­сах

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пад­крэс­лі­вае важ­насць ня­ўхіль­на­га вы­ка­нан­ня ўсіх да­моў­ле­нас­цяў у Еў­ра­зій­скім эка­на­міч­ным са­ю­зе. «Вы­ключ­на важ­на, каб усе да­сяг­ну­тыя да­моў­ле­нас­ці ня­ўхіль­на вы­кон­ва­лі­ся. Інакш мы не толь­кі мо­жам стра­ціць да­вер у рам­ках на­ша­га са­ю­за, але і пры­кмет­на зні­зіць яго пры­ваб­насць у ва­чах кан­ды­да­таў на ўступ­лен­не ў ЕА­ЭС», — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар. «Шчы­ра ка­жу­чы, вель­мі б гэ­та­га не ха­це­ла­ся», — да­даў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

На дум­ку Прэ­зі­дэн­та Бе­ла­ру­сі, хоць кра­і­ны і ста­яць на па­ро­зе ўступ­лен­ня ў сі­лу Да­га­во­ра аб Еў­ра­зій­скім эка­на­міч­ным са­ю­зе, нель­га за­бы­ваць аб Са­юз­най дзяр­жа­ве Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі. «Як ні кру­ці, а па­доб­най глы­бі­ні ін­тэ­гра­цыі мы па­куль не да­сяг­ну­лі ні ў Мыт­ным са­ю­зе, ні ў Адзі­най эка­на­міч­най пра­сто­ры, ды і ў тым са­ю­зе, які пач­не функ­цы­я­на­ваць з 1 сту­дзе­ня 2015 го­да», — ад­зна­чыў кі­раў­нік бе­ла­рус­кай дзяр­жа­вы. Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка лі­чыць Са­юз­ную дзяр­жа­ву са­праў­ды ўні­каль­ным ін­тэ­гра­цый­ным утва­рэн­нем на пост­са­вец­кай пра­сто­ры, якая да­зва­ляе за­бяс­пе­чыць на спра­ве роў­насць са­цы­яль­ных пра­воў гра­ма­дзян дзвюх кра­ін.

«З парт­нё­ра­мі па еў­ра­зій­скай ін­тэ­гра­цыі — Ра­сі­яй і Ка­зах­ста­нам — мы хоць і зра­бі­лі ка­ла­саль­ны крок на­пе­рад, але ўсё яшчэ за­ста­ём­ся ў па­чат­ку вя­лі­ка­га шля­ху. Як мы прой­дзем гэ­ты шлях, уба­чы­це, ду­маю, ужо ў блі­жэй­шы час, — ад­зна­чыў бе­ла­рус­кі лі­дар. — Шэ­раг ад­чу­валь­ных пы­тан­няў па ўза­ем­ным ганд­лі ад­не­се­ны на перс­пек­ты­ву або вы­ра­ша­юц­ца на ўзроў­ні двух­ба­ко­вых ад­но­сін з Ра­сі­яй. Перш за ўсё гэ­та да­ты­чыц­ца энер­ге­тыч­ных рэ­сур­саў і ру­ху ка­пі­та­лаў».

Ін­тэ­гра­цыя ў Са­юз­най дзяр­жа­ве і Еў­ра­зій­скім эка­на­міч­ным са­ю­зе па­він­на быць больш эфек­тыў­най, пад­крэс­ліў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. «ЕА­ЭС — чыс­та эка­на­міч­ны са­юз. На гэ­ты мо­мант мы не да­сяг­ну­лі на­ват па­ло­вы ўзроў­ню той ін­тэ­гра­цыі, якая сфар­мі­ра­ва­ла­ся ў рам­ках Са­юз­най дзяр­жа­вы. У гра­ма­дзян Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі прак­тыч­на аб­са­лют­на роў­ныя пра­вы. У кра­ін адзі­ная аба­рон­ная пра­сто­ра. Мы пра­цу­ем ра­зам у га­лі­не аду­ка­цыі, ахо­вы зда­роўя, пе­ра­мя­шчэн­ня лю­дзей», — ад­зна­чыў Прэ­зі­дэнт.

Ад­нак, ня­гле­дзя­чы на ін­тэ­гра­цый­ныя пра­цэ­сы са­ю­за дзвюх кра­ін, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ўпэў­не­ны, што на­ро­ды Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі не за­да­во­ле­ны ўзроў­нем рэа­лі­за­цыі Да­га­во­ра аб Са­юз­най дзяр­жа­ве. «Пра­цэ­сы аб'­яд­нан­ня па­він­ны іс­ці хут­чэй, больш эфек­тыў­на. А са­мае га­лоў­нае — лю­дзі па­він­ны ба­чыць ка­рысць ад гэ­та­га са­ю­за», — пад­крэс­ліў ён.

Бе­ла­рус­кі лі­дар лі­чыць, што га­лоў­ны прын­цып па­бу­до­вы лю­бо­га са­ю­за — раў­на­праўе дзяр­жаў. «Мы па­він­ны бы­лі ўнес­ці на рэ­фе­рэн­дум Бе­ла­ру­сі і Ра­сіі Кан­сты­ту­цыю бу­ду­чай Са­юз­най дзяр­жа­вы. У ёй трэ­ба бы­ло пра­піс­ваць усё: тэ­ры­то­рыя, ула­да, пар­ла­мент. Ра­сія на гэ­та не пай­шла. Мы да­маў­ля­лі­ся аб адзі­най ва­лю­це. Але гэ­та па­він­на бы­ла быць, як у Еў­ро­пе, не­за­леж­ная адзі­ная ва­лю­та. Не­аб­ход­на, каб эмі­сій­ны цэнтр ства­раў­ся на раў­на­праў­ных умо­вах, гэ­та зна­чыць, усе пы­тан­ні вы­ра­ша­лі­ся ў ін­та­рэ­сах двух на­ро­даў. Але ў Ра­сіі ха­це­лі, каб эмі­сій­ны цэнтр быў у Пі­це­ры ці Маск­ве, а Цэнт­раль­ны банк кі­ра­ваў усім. Якое ж гэ­та раў­на­праўе? Та­му яшчэ та­ды мы не ства­ры­лі га­лоў­ныя асно­вы на­шай бу­ду­чай ін­тэ­гра­цыі, і ця­пер пра­цэ­сы пра­хо­дзяць больш па­воль­на, чым ха­це­ла­ся б», — за­ўва­жыў Прэ­зі­дэнт.

Аб са­цы­яль­най аба­ро­не бе­ла­ру­саў

У кра­і­не на­да­ец­ца вя­лі­кая ўва­га ўлад­ка­ван­ню сі­рот на ся­мей­ныя фор­мы вы­ха­ван­ня. Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пад­крэс­ліў, што раз­віц­цё ся­мей­ных фор­маў жыц­це­ўлад­ка­ван­ня дзя­цей-сі­рот з'яў­ля­ец­ца ад­ным з пры­яры­тэ­таў дзяр­жаў­най па­лі­ты­кі па аба­ро­не іх ін­та­рэ­саў. Сён­ня ў рэс­пуб­лі­кан­скім бан­ку да­ных дзя­цей-сі­рот, дзя­цей, якія за­ста­лі­ся без апе­кі баць­коў, змя­шча­ец­ца ін­фар­ма­цыя аб 23 тыс. хлоп­чы­каў і дзяў­ча­так. «У дзі­ця­чых да­мах за­ста­ец­ца ка­ля 5 тыс. дзя­цей. Мы сты­му­лю­ем, каб дзя­цей за­бі­ра­лі ў сем'і», — ска­заў Прэ­зі­дэнт. Па­вод­ле яго слоў, 9744 дзі­ця­ці зна­хо­дзяц­ца на вы­ха­ван­ні ў апя­кун­скіх сем'­ях, 6349 — у пры­ём­ных сем'­ях, 1544 — у дзі­ця­чых да­мах ся­мей­на­га ты­пу. У сем'­ях усы­на­ві­це­ляў вы­хоў­ва­юц­ца 6656 дзя­цей (толь­кі ў 2013 го­дзе ўсы­ноў­ле­на 551 дзі­ця). Дзярж­пад­трым­ка ўсы­ноў­ле­ных дзя­цей і сем'­яў усы­на­ві­це­ляў за­хоў­ва­ец­ца. Так, у 2014 го­дзе ўве­дзе­ны са­цы­яль­ны вод­пуск для ўсы­на­ві­це­ляў.

Акра­мя та­го, у кож­най воб­лас­ці рэс­пуб­лі­кі пра­ду­гле­джа­на за кошт срод­каў бюд­жэ­ту бу­даў­ніц­тва двух дзі­ця­чых да­моў ся­мей­на­га ты­пу што­год, у Мін­ску — дзвюх ква­тэр. Коль­касць та­кіх да­моў па­вя­лі­чы­ла­ся з 57 у 2005 го­дзе да 220 на сён­няш­ні дзень.

«Кло­пат пра дзя­цей і ста­рых — гэ­та пры­яры­тэт на­шай дзяр­жа­вы не на сло­вах, а на спра­ве. Для дзя­цей і ста­рых мы ства­ра­ем прос­тую і да­ступ­ную сіс­тэ­му да­па­мо­гі», — пад­крэс­ліў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Так, па­жы­лым лю­дзям і ін­ва­лі­дам па­слу­гі аказ­ва­юц­ца ў да­мах-ін­тэр­на­тах, са­цы­яль­ных уста­но­вах, раз­ві­ва­ец­ца сет­ка баль­ніц сяст­рын­ска­га до­гля­ду.

Прэ­зі­дэнт так­са­ма за­кра­нуў пы­тан­не па­вы­шэн­ня пен­сій­на­га ўзрос­ту. «Пен­сій­ны ўзрост у Бе­ла­ру­сі не па­вы­ша­ец­ца, бо лю­дзі гэ­та­га не хо­чуць, а я кляў­ся, што ні­ко­лі не пай­ду на­су­пе­рак лю­дзям па асноў­ных, хва­ра­ві­тых пы­тан­нях, — ска­заў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. — Дзяр­жа­ва бу­дзе па­вы­шаць пен­сіі, што мы і ро­бім, у за­леж­нас­ці ад ра­бо­ты эка­но­мі­кі, бо ліш­ніх гро­шай ня­ма. Та­му ёсць у эка­но­мі­цы гро­шы — бу­дуць і зар­пла­ты, бу­дуць і пен­сіі. Дру­гі шлях — па­вы­шэн­не пен­сій­на­га ўзрос­ту. Не хо­ча­це? Ра­зу­мею, не раб­лю. Але та­ды кры­ху мен­шая пен­сія».

Па­вод­ле слоў кі­раў­ні­ка дзяр­жа­вы, па­вы­шэн­не пен­сій­на­га ўзрос­ту — не па­на­цэя, але ад гэ­та­га бу­дуць пэў­ныя вы­га­ды. «Гэ­та не­нар­маль­на, ка­лі адзін-два пра­цу­юць, за­бяс­печ­ва­ю­чы ад­на­го пен­сі­я­не­ра. Па­жа­да­на, каб на ад­на­го пен­сі­я­не­ра бы­ло ха­ця б трое пра­цу­ю­чых, а ў нас ужо паў­та­ра, ды і ў вас (у Ра­сіі. — За­ўва­га БЕЛ­ТА), на­пэў­на, бліз­ка да гэ­та­га», — лі­чыць Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка. Мно­гія лю­дзі пра­цу­юць пас­ля да­сяг­нен­ня ўзрос­ту 55–60 га­доў, да­даў ён.

Аб ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй

Ра­бо­та па ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй вя­дзец­ца ў на­шай кра­і­не па­ста­ян­на, за­явіў Прэ­зі­дэнт. «Яшчэ да свай­го прэ­зі­дэнц­тва я ўзна­чаль­ваў ка­мі­сію па ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй. Я ўнут­ра­на не пе­ра­но­шу зла­дзе­яў, ра­баў­ні­коў і ім па­доб­ных. Та­му ра­бо­та па ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй вя­дзец­ца на­мі па­ста­ян­на. Але мы не пла­ну­ем здзяйс­няць пе­ра­ва­рот у за­ка­на­даў­стве. Мы бу­дзем яго ўдас­ка­наль­ваць па­ста­ян­на», — ад­зна­чыў ён.

Сён­ня ў Бе­ла­ру­сі ідзе ўсе­на­род­нае аб­мер­ка­ван­не пра­ек­та за­ко­ну аб ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй. «Гра­мад­ства пра­па­нуе шмат ці­ка­вых і тал­ко­вых пра­па­ноў. Я звяр­нуў­ся да на­ро­да, та­му што за­кон пі­шуць і рых­ту­юць чы­ноў­ні­кі. А яны, па на­шых да­сле­да­ван­нях, зай­ма­юць дру­гое мес­ца ў ка­руп­цый­ных пра­явах. Та­му ха­це­ла­ся б па­чуць дум­ку ша­ра­го­вых гра­ма­дзян. Леп­шыя ідэі бу­дуць уне­се­ны ў за­ко­на­пра­ект. Што за­ста­нец­ца, на­род бу­дзе ба­чыць. У мя­не ня­ма па­гад­нен­няў з жу­лі­ка­мі — гэ­та ўня­сём, а гэ­та — не», — пад­крэс­ліў бе­ла­рус­кі лі­дар.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што з ча­сам з'яў­ля­юц­ца но­выя пра­явы ў ка­руп­цыі, якія не ўлі­ча­ны ў за­ко­не, та­му ўзні­кае не­аб­ход­насць удас­ка­наль­ваць нар­ма­тыў­на-пра­ва­вую ба­зу. «Жыц­цё шмат­гран­нае, з'яў­ля­юц­ца но­выя ка­руп­цый­ныя з'я­вы. Мы не пер­шы раз ма­дэр­ні­зу­ем за­ка­на­даў­ства. Я зай­ма­ю­ся гэ­тым пы­тан­нем яшчэ і та­му, што даў­но за­сво­іў: якія б ты рэ­фор­мы не пра­во­дзіў, ка­лі ў кра­і­не вы­со­кі ўзро­вень ка­руп­цыі — гэ­та са­пса­ва­нае гра­мад­ства і, як вы­нік (на­прык­лад, ва Укра­і­не), бя­да, — упэў­не­ны Прэ­зі­дэнт. — Ка­руп­цыя, як ір­жа, раз'­ядае лю­бую сфе­ру гра­мад­ства, ня­хай гэ­та бу­дзе эка­но­мі­ка ці са­цы­яль­нае жыц­цё».

«Ні­хто не змо­жа пры­вес­ці ха­ця б адзін факт, што я раб­лю ў ба­раць­бе з ка­руп­цы­яй ад­но, а для ся­бе раб­лю неш­та ін­шае. Ні­хто ў кра­і­не ці за мя­жой не ска­жа, што я ў ка­го-не­будзь што-не­будзь узяў. Для мя­не і ма­іх дзя­цей гэ­та чу­жое», — пад­крэс­ліў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Прэ­зі­дэнт упэў­не­ны, што ў кра­і­не мо­гуць быць ідэа­льныя за­ко­ны, але ка­лі пер­шая асо­ба ў дзяр­жа­ве бу­дзе ка­рум­па­ва­на, зло бу­дзе квіт­нець. «Ула­да і ўсё яе ася­род­дзе па­він­ны быць аб­са­лют­на чыс­ты­мі. Ні­ко­му по­тым лі­тас­ці не бу­дзе. Але я вель­мі ба­ю­ся, што не­дзе бу­дзе пе­ра­бор. Та­му я па­пя­рэ­дзіў стар­шы­ню КДК, каб не бы­ло аб­ві­на­ваў­ча­га ўхі­лу — толь­кі па кан­крэт­ным фак­це», — да­даў ён.

Ці бы­лі па­мыл­кі ў ра­бо­це?

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка лі­чыць, што за га­ды яго прэ­зі­дэнц­тва ў Бе­ла­ру­сі не бы­ло да­пу­шча­на гла­баль­ных па­мы­лак. На пы­тан­не аб тым, ці да­во­дзі­ла­ся яму за га­ды не­за­леж­нас­ці Бе­ла­ру­сі пры­маць ра­шэн­не, якое пас­ля мо­жа здац­ца па­мыл­ко­вым, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­ка­заў: «Па­коль­кі мы вы­бра­лі так­ты­ку «іс­ці ад жыц­ця», вы­ра­ша­ю­чы тыя пы­тан­ні, якія трэ­ба вы­ра­шаць, мы не да­пус­ці­лі гла­баль­ных па­мы­лак і дзей­ні­ча­лі, зы­хо­дзя­чы са ста­но­ві­шча і сі­ту­а­цыі».

Пры гэ­тым, па­вод­ле слоў кі­раў­ні­ка дзяр­жа­вы, ад­ной­чы ён зла­віў ся­бе на дум­цы, што ў свой час Бе­ла­русь да­рэм­на доб­ра­ах­вот­на і без уся­ля­кіх умоў ад­мо­ві­ла­ся ад ва­ло­дан­ня ядзер­най збро­яй, якая бы­ла раз­ме­шча­на на яе тэ­ры­то­рыі. «Мы ж гэ­та зра­бі­лі аб­са­лют­на бяс­плат­на», — за­ўва­жыў Прэ­зі­дэнт.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка рас­тлу­ма­чыў, што для яго па­га­дзіц­ца з вы­ва­дам ядзер­най зброі з кра­і­ны бы­ло скла­да­на, ад­нак Ле­а­нід Куч­ма ад­ной­чы ска­заў яму: «Што ты чап­ля­еш­ся за гэ­тую зброю? Мы яе аб­слу­гоў­ваць не змо­жам». «Ця­пер, з вы­шы­ні пра­жы­тых га­доў, ра­зу­мею: усё б мы аб­слу­жы­лі, усё бы­ло б нар­маль­на. На­мі б ні­хто не па­нук­ваў, як ця­пер», — ска­заў ён.

«На­пэў­на, бы­лі і ін­шыя мо­ман­ты, пра якія я мог бы шка­да­ваць», — пры­знаў­ся Прэ­зі­дэнт. На­прык­лад, па­вод­ле яго слоў, ча­сам ён пра­во­дзіў за­над­та жорст­кую кад­ра­вую па­лі­ты­ку. «Але ка­лі ба­чыў, што ня­пра­віль­на ра­біў, пра­сіў пра­ба­чэн­ня, на­ват пуб­ліч­на», — ад­зна­чыў пры гэ­тым кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

А на­огул, як ад­зна­чыў Прэ­зі­дэнт, ён больш ва ўла­дзе да­вя­рае жан­чы­нам. «Яны больш аку­рат­ныя, больш асця­рож­ныя, менш аван­тур­ныя. Яны ні­ко­лі, па вя­лі­кім ра­хун­ку, у ка­руп­цыю не ўвя­жуц­ца. Я ўжо ва ўла­дзе не пер­шы год. Ве­даю, што ёсць роз­ныя жан­чы­ны, але ў пе­ра­важ­най боль­шас­ці я да­вя­раю ім больш», — ска­заў Прэ­зі­дэнт Бе­ла­ру­сі.

Жан­чы­ны ва ўлад­ных струк­ту­рах Бе­ла­ру­сі — гэ­та звы­чай­ная з'я­ва. «У нас у пар­ла­мен­це больш за 30% жан­чын», — пры­вёў прык­лад бе­ла­рус­кі лі­дар. Пры гэ­тым ён ад­зна­чыў, што ўсё ж ёсць па­са­ды, якія не зу­сім па­ды­хо­дзяць жан­чы­нам, та­му што на іх вель­мі цяж­ка пра­ца­ваць. На­прык­лад, гэ­та стар­шы­ні абл­вы­кан­ка­маў. Ад­нак Прэ­зі­дэнт да­даў: «Уліч­ва­ю­чы тое, што му­жык — га­ла­ва, а жан­чы­на — шыя, у нас жан­чы­ны вель­мі ўплы­ва­юць на па­лі­ты­ку».

Га­во­ра­чы аб ма­ю­чых ад­быц­ца ў бу­ду­чым го­дзе прэ­зі­дэнц­кіх вы­ба­рах, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ска­заў, што не ба­чыць пад­стаў ад­мо­віц­ца ад удзе­лу ў пе­рад­вы­бар­чай кам­па­ніі ў вы­пад­ку ад­сут­нас­ці праб­лем са зда­роў­ем. «Ка­лі б вы­ба­ры бы­лі заўт­ра — так, я ўдзель­ні­чаў бы. Што бу­дзе праз год… Шчы­ра вам ка­жу, я спа­дзя­ю­ся, што не пе­ра­вер­нец­ца свет і Бе­ла­русь не апы­нец­ца дзесь­ці на дне. Але ка­лі ўсё бу­дзе нар­маль­на, і я бу­ду зда­ро­вым, дык у мя­не ня­ма пад­стаў ад­мо­віц­ца ад пе­рад­вы­бар­чай кам­па­ніі», — ска­заў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што пас­ля 21 го­да прэ­зі­дэнц­тва ён спа­кой­на па­ста­віц­ца да абран­ня ін­ша­га кан­ды­да­та. «Не пра­га­ла­су­юць — ну і доб­ра, у мя­не яшчэ ёсць маг­чы­масць па­жыць. Ка­лі ў мя­не бу­дзе та­кое зда­роўе, як сён­ня, я яшчэ ня­ма­ла пра­жы­ву, зай­му­ся якой-не­будзь спра­вай. Мо­жа быць, на­ват ад­пач­ну, ка­лі зма­гу», — ска­заў ён.

Бе­ла­рус­кі лі­дар на­га­даў пра сваё ня­даў­няе абя­цан­не не пра­во­дзіць да­тэр­мі­но­вых вы­ба­раў. «Мне пра­па­ноў­ва­лі на вы­ба­ры пай­сці ў са­ка­ві­ку, але гэ­та бу­дзе не­сум­лен­на», — упэў­не­ны ён. Па сло­вах Аляк­санд­ра Лу­ка­шэн­кі, як бы ні скла­ла­ся сі­ту­а­цыя, вы­ба­ры ад­бу­дуц­ца ў каст­рыч­ні­ку-ліс­та­па­дзе на­ступ­на­га го­да.

Су­пра­цоў­ні­кі ра­сій­скіх срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі па­ці­ка­ві­лі­ся ў Аляк­санд­ра Лу­ка­шэн­кі, хто мог бы тэ­а­рэ­тыч­на за­няць па­са­ду кі­раў­ні­ка дзяр­жа­вы. Ён ад­ка­заў, што кан­крэт­на­га ча­ла­ве­ка па­куль на­зваць не мо­жа, але пры­знаў­ся, што ў вуз­кім ко­ле ўжо ўзды­маў гэ­тае пы­тан­не. «Не мо­жа быць усё за­вя­за­на на ад­ным ча­ла­ве­ку. Ка­лі не Лу­ка­шэн­ка, то хто?» — за­даў­ся пы­тан­нем бе­ла­рус­кі лі­дар.

Ка­жу­чы пра тое, які­мі якас­ця­мі па­ві­нен ва­ло­даць ча­ла­век, які хо­ча за­няць прэ­зі­дэнц­кае крэс­ла ці ўжо за­няў яго, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў, што та­кі ча­ла­век па­ві­нен мець аў­та­ры­тэт ся­род лю­дзей. «Не ха­чу ска­заць, што я гэ­та­га да­сяг­нуў, але ў прэ­зі­дэн­та з на­ро­дам ёсць пэў­ная су­вязь, якую я не бя­ру­ся ха­рак­та­ры­за­ваць. Ка­лі ты га­во­рыш, на­род ад­ра­зу ця­бе ра­зу­мее і ўспры­мае», — ад­зна­чыў ён. «Гэ­тая ры­са па­він­на быць у ча­ла­ве­ку ад на­ра­джэн­ня. І ка­лі на­род яго выбі­рае, то бу­дзе заў­сё­ды пад­трым­лі­ваць і да­ра­ваць яму па­мыл­кі. Я не пра ся­бе ка­жу. Я на­огул у раз­ва­жан­нях прый­шоў да гэ­тай вы­сно­вы», — ска­заў Прэ­зі­дэнт.

Акра­мя та­го, на­су­пе­рак дум­цы аб тым, што са­праўд­ным прэ­зі­дэн­там не на­ра­джа­юц­ца, а ста­но­вяц­ца, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка лі­чыць на­ад­ва­рот. Ён ад­зна­чыў, што ў хо­дзе ра­бо­ты, са­праў­ды, мож­на шмат ча­му на­ву­чыц­ца, але ка­лі пры на­ра­джэн­ні ў ча­ла­ве­ку не за­кла­дзе­ны ад­па­вед­ныя здоль­нас­ці, стаць са­праўд­ным прэ­зі­дэн­там яму на­ўрад ці ўдас­ца.

Аб ад­но­сі­нах з твор­чай ін­тэ­лі­ген­цы­яй і на­цы­я­наль­най ідэі

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ўпэў­не­ны, што твор­чую ін­тэ­лі­ген­цыю не трэ­ба пры­му­шаць хва­ліць ула­ду. «Я ні­дзе ні­ко­лі не пра­сіў ні­ко­га пі­саць мае парт­рэ­ты, каб мя­не ўзвя­ліч­ваць. Больш за тое, я гэ­та ўспры­маю як пад­ха­лі­маж і шкод­ніц­тва. Ка­лі толь­кі та­бе па­ча­лі пад­пя­ваць ад­не­куль, ча­кай заўт­ра бя­ды. Гэ­та як ка­руп­цыя. Ка­лі толь­кі яна з'я­ві­ла­ся — заўт­ра ча­кай бя­ды», — ска­заў ён. «У роз­ныя пе­ры­я­ды для пэў­най част­кі ін­тэ­лі­ген­цыі бы­ло ўлас­ці­ва ўзвя­ліч­ван­не, ства­рэн­не воб­ра­зу лі­да­ра. Адзін лі­дар — спя­ва­юць ад­но. Тое ж па­ка­лен­не твор­чай ін­тэ­лі­ген­цыі: пры­хо­дзіць да ўла­ды ін­шы лі­дар — яны і яму пі­шуць і спя­ва­юць», — ад­зна­чыў кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка пад­крэс­ліў, што ў та­кой сі­ту­а­цыі вар­та ві­на­ва­ціць не столь­кі са­му ін­тэ­лі­ген­цыю, коль­кі ўла­ду, пры якой за­па­тра­ба­ва­ны та­кі па­ды­ход. «Ка­лі ўла­да фак­тыч­на пла­ціць праз ка­го-не­будзь ці са­ма пад­штур­хоў­вае твор­чую ін­тэ­лі­ген­цыю, каб яна апіс­ва­ла і ўс­хва­ля­ла ця­бе і твой курс — вось гэ­та ў Бе­ла­ру­сі за­ба­ро­не­на», — ска­заў Прэ­зі­дэнт.

За­кра­на­ю­чы яшчэ ад­ну тэ­му — цэнт­раль­ную ідэю, ва­кол якой бы ўсё фар­мі­ра­ва­ла­ся, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка ад­зна­чыў: «Нам трэ­ба пра­ца­ваць, каб вы­крыш­та­лі­за­ваць гэ­тую ідэю. Па­трэб­на та­кая ідэя, якая бы­ла б ус­пры­ня­та ўсім гра­мад­ствам і да якой усе імк­ну­лі­ся б. Але я па­куль не ма­гу на­зваць гэ­тую кан­цэп­цыю. Пе­ра­бі­раю роз­ныя ва­ры­ян­ты, і ўсе зда­юц­ца пра­віль­ны­мі — ёсць і па­тры­я­тызм, і па­ва­га да мі­ну­ла­га. Але гэ­та ва ўсіх кра­і­нах. А нам трэ­ба ўлас­ную, ад­мет­ную ідэю, якая ха­рак­та­ры­за­ва­ла б бе­ла­рус­кі на­род. Ра­ней мы га­ва­ры­лі аб па­бу­до­ве не­за­леж­най дзяр­жа­вы. Сён­ня мы кан­ста­ту­ем, што ўжо па­бу­да­ва­лі су­ве­рэн­ную дзяр­жа­ву», — ад­зна­чыў Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка.

Прэ­зі­дэнт да­даў, што ця­пер за­да­ча спе­цы­я­ліс­таў па ідэа­ло­гіі — не да­пус­ціць гань­ба­ван­ня та­го, што зроб­ле­на і што пад­трым­лі­ва­ец­ца боль­шас­цю на­ро­да. «Мне ка­жуць, што на­ша ідэа­ло­гія — гэ­та най­глы­бей­шы па­тры­я­тызм. Але я не зго­дзен — па­тры­я­тызм зра­зу­ме­лы і без ідэа­ло­гіі. Ні мне, ні ма­ім па­моч­ні­кам не ўда­ло­ся пры­ду­маць ча­гось­ці, што ме­ла б асаб­лі­вую вар­тасць. Але тыя, хто зай­ма­юц­ца ідэа­ло­гі­яй, лі­чаць, што дзяр­жаў­ная ідэя ёсць», — ска­заў бе­ла­рус­кі лі­дар.

За­кра­на­ю­чы ідэа­ло­гію, Аляк­сандр Лу­ка­шэн­ка звяр­нуў ува­гу, што гэ­тае пы­тан­не бу­дзе асаб­лі­ва ак­ту­аль­нае і ў год свят­ка­ван­ня 70‑год­дзя Пе­ра­мо­гі са­вец­ка­га на­ро­да ў Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­не. «Мы вы­ра­шы­лі па­бу­да­ваць но­вы бу­ды­нак Му­зея гіс­то­рыі ВАВ па не­каль­кіх пры­чы­нах. Лю­дзі (асаб­лі­ва, мо­ладзь) ужо па­ча­лі за­бы­ваць пра на­шу пе­ра­мо­гу, пра тое, якой ца­ной яна нам да­ста­ла­ся. Дру­гая пры­чы­на за­клю­ча­ец­ца ў тым, што ў нас хо­чуць за­браць Пе­ра­мо­гу. Прый­дзе час, ка­лі нас бу­дуць ві­на­ва­ціць, што мы раз­вя­за­лі тую кры­ва­вую вай­ну», — лі­чыць кі­раў­нік дзяр­жа­вы.

У год свят­ка­ван­ня 70‑год­дзя Пе­ра­мо­гі, па сло­вах Прэ­зі­дэн­та, важ­на дай­сці да кож­на­га пом­ні­ка. «Усе пом­ні­кі ў Бе­ла­ру­сі, на­коль­кі гэ­та маг­чы­ма, у ідэа­льным ста­не. Мы да­гля­да­ем за імі. Гэ­та трэ­ба ра­біць па­ста­ян­на, ру­ка­мі школь­ні­каў, ру­ка­мі мяс­цо­ва­га на­сель­ніц­тва, каб яны ра­зу­ме­лі, што гэ­та та­кое, каб яны ўсё па­мя­та­лі», — пад­крэс­ліў ён.

Паводле БЕЛТА.

Выбар рэдакцыі

Тэатр

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Артыст Купалаўскага тэатра —  пра дзяцінства, шлях да сцэны і вывучэнне беларускай мовы.

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Для Блізнятаў надыходзіць тыдзень сур’ёзных змен у асабістым жыцці.

Адукацыя

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

У нашай краіне амаль 90 працэнтаў дзяцей ад года да шасці атрымліваюць дашкольную адукацыю.