Вы тут

Ад скарыны да духоўнай свядомасці


Ёсць такая грамадская арганізацыя — Міжнародная асацыяцыя беларусістаў (МАБ). Створана яна на пачатку 90-х гг. мінулага стагоддзя па ініцыятыве прафесара Адама Мальдзіса (ён жа і ўзначальваў яе шмат гадоў), яна нямала зрабіла і робіць па аб'яднанні даследчых намаганняў вучоных-беларусістаў розных краін і народаў: самой Рэспублікі Беларусь, а таксама Расіі, ЗША, Украіны, Польшчы, Вялікабрытаніі, Венгрыі, Францыі, Чэхіі, Славакіі, Японіі...

Ва ўсіх гэтых і многіх іншых краінах свету даволі рэгулярна публікуюцца ў навуковых часопісах артыкулы па гісторыі, культуры, мове, літаратуры Беларусі, у некаторых універсітэтах чытаюцца лекцыйныя курсы па гэтых прадметах, часам ствараюцца беларусазнаўчыя кафедры, што даюць магчымасць студэнтам атрымліваць адпаведныя веды і нават спецыяльнасці, і г. д. Раз на 4–5 гадоў праводзяцца міжнародныя кангрэсы беларусістаў, на якія з Еўропы, Азіі, Амерыкі з'язджаюцца навукоўцы, каб падзяліцца сваімі пошукамі і знаходкамі ў розных гуманітарных галінах беларусазнаўства, калектыўна абмеркаваць і ацаніць зробленае, вызначыць кірункі далейшай дзейнасці, правесці справаздачна-перавыбарны сход МАБ...

Вось і заўтра, 28 мая, у памяшканні Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі распачынаецца праца VІ Міжнароднага кангрэса беларусістаў, які ўступным словам адкрые цяперашні старшыня МАБ — вядомы гісторык, акадэмік НАН Беларусі Міхаіл Касцюк. На двух пленарных пасяджэннях кангрэса і ў 18 яго тэматычных блоках (секцыях) будзе заслухана і абмеркавана звыш ста дакладаў. Назаву толькі асобныя з гэтых блокаў: «Старабеларускае моўнае пасрэдніцтва ў кантактах Усходу і Захаду», «Беларуская літаратурная гісторыя сёння: праблемы і перспектывы», «Беларуска-іншанацыянальнае культурнае ўзаемадзеянне», «Духоўны вопыт Беларусі і іншых славянскіх краін у кантэксце гісторыі пісьменства: сацыякультурнае вымярэнне», «Рэлігійны складнік тоеснасці беларусаў», «Нацыянальная самасвядомасць і мастацкая літаратура», «Хрысціянства ў гісторыі Беларусі», «Замежнае беларусазнаўства ў кантэксце еўрапейскай славістычнай традыцыі другой паловы ХХ — пачатку ХХІ стагоддзя», «Беларуская мова як замежная» і інш. Сваімі новымі навуковымі напрацоўкамі, адкрыццямі падзеляцца такія вядомыя беларусісты, як Юрый Лабынцаў і Наталля Запольская (Расія), Рыгор Піўтарак і Аляксандр Скапненка (Украіна), Джым Дынглі і Арнольд Макмілін (Вялікабрытанія), Рышард Радзік і Сяргей Кавалёў (Польшча), Герд Генчэль (Германія), Андраш Золтан (Венгрыя), Андрэй Зінкевіч (Аўстрыя), Сіёры Кіёсава (Японія) і іншыя замежныя вучоныя. Зразумела, большасць дакладаў прачытаюць прадстаўнікі Беларускага рэспубліканскага аддзялення МАБ — літаратуразнаўцы, лінгвісты, культуролагі, гісторыкі. Сярод іх — Аляксандр Булыка, Георгій Галенчанка, Сяргей Запрудскі, Таццяна Кабржыцкая, Валянціна Мароз, Павел Навойчык, Жанна Некрашэвіч-Кароткая, Мікалай Прыгодзіч, Віктар Скарабагатаў, Мікалай Хмяльніцкі і інш.

Сёлетні Міжнародны кангрэс беларусістаў праходзіць напярэдадні знамянальнай даты — 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, якую мы будзем адзначаць у 2017 годзе. Таму лагічна, што пад кіраўніцтвам намесніка старшыні МАБ Алеся Сушы запланаваны два пасяджэнні «круглага стала» «Францыск Скарына і яго час» з цэлым шэрагам цікавых выступленняў беларускіх, англійскіх і польскіх даследчыкаў, а таксама прэзентацыя новых выданняў па Скарыніяне. Сярод апошніх — шэраг тамоў з поўнага факсімільнага выдання кніжнай спадчыны Францыска Скарыны ў 21 томе, над якім працуе Нацыянальная бібліятэка Беларусі, зборнік матэрыялаў ІV Скарынаўскіх чытанняў «Віленскія выданні Францыска Скарыны ў кантэксце эпохі Адраджэння», унікальная кніжка «Францыск Скарына на мовах народаў свету», выпушчаная Выдавецкім домам «Звязда». Запланавана прэзентацыя і некаторых іншых беларусазнаўчых выданняў: «Летапісы і хронікі Вялікага Княства Літоўскага ХV—ХVІІ стст.», «Даследаванні па міжславянскіх моўных і культурных кантактах» Андраша Золтана, «Паэзія Антона Гарэцкага» Ганны Шаўчэнкі і інш. Думаецца, гэтыя прэзентацыі таксама выклічуць цікавасць членаў кангрэса.

Апошнім часам мы часта гаворым пра патрэбу павышаць імідж Беларусі ў шырокім свеце. На гэты імідж спакойна, мэтанакіравана, плённа працуюць і члены Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў. Пажадаем жа добрага спору ў іх такой патрэбнай працы, як, зрэшты, і самому кангрэсу.

Вячаслаў Рагойша, прафесар БДУ, член аргкамітэта Міжнароднага кангрэса беларусістаў.

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Шалям засталося прыкласці зусім няшмат намаганняў, каб жаданая мэта была дасягнута.

Грамадства

Камандзір вядзе за сабой

Камандзір вядзе за сабой

Пяцікурснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай быў удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны — 2023».

Моладзь

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Яе песні займаюць першыя радкі ў музычных чартах краіны, пастаянна гучаць на радыё і тэлебачанні.