Вы тут

Адкрыты гравітацыйныя хвалі


Фізікі на абсерваторыі LIGO (Laser Interferometric Gravitational Observatory) упершыню зарэгістравалі гравітацыйныя хвалі -- актывізацыя прасторы-часу, -- прадказаныя сто гадоў назад стваральнікам агульнай тэорыі рэлятыўнасці Альбертам Эйнштэйнам. Пра буйнейшае адкрыццё падчас прамой трансляцыі, арганізаванай «Лентой.ру» і Маскоўскім дзяржаўным універсітэтам імя Міхала Ламаносава, паведамілі навукоўцы фізічнага факультэта, якія з'яўляюцца ўдзельнікамі міжнароднай калабарацыі LIGO.


Гравітацыйныя хвалі зарэгістраваны 14 верасня 2015 года ў 05:51 раніцы па летнім паўночнаамерыканскім усходнім часе (13:51 па маскоўскім часе) на двух дэтэктарах-двайнятах лазернай інтэрфераметрычнай гравітацыйна-хвалевай абсерваторыі LIGO, размешчаных у Лівінгстану (штат Луізіяна) і Хэнфардзе (штат Вашынгтон) у ЗША. Дэтэктары LIGO выявілі адносныя ваганні велічынёю ў дзесяць у мінус 19 ступені метраў (гэта прыкладна роўнае дачыненню дыяметра атама да дыяметра яблыка) пары разнесеных на чатыры кіламетра пробных мас.

Актывізацыя спароджана парай чорных дзірак (у 29 і 36 раз цяжэй за Сонца) у апошнія долі секунды перад іх зліццём у больш масіўны гравітацыйны аб'ект (у 62 разы цяжэй за Сонца). За долі секунды прыкладна тры сонечных масы ператварыліся ў гравітацыйныя хвалі, максімальная магутнасць выпраменьвання якіх была прыкладна ў 50 раз больш, чым ад усяго бачнага Сусвету. Зліццё чорных дзірак адбылося 1,3 мільярда гадоў назад (гэтулькі часу гравітацыйнае адхіленне шырылася да Зямлі).

Аналізуючы моманты прыходу сігналаў (дэтэктар у Лівінгстоне запісаў падзею на сем мілісекунд раней дэтэктара ў Хэнфардзе), навукоўцы выказалі здагадку, што крыніца сігналу размешчана ў паўднёвым паўшар'і, паведаміла "Лента.ру". Вынікі даследаванняў накіравалі для публікацыі ў часопіс Physical Review Letters. Адкрыццё зроблена сумесна калабарацыямі LIGO (якая складаецца з таксама калабарацыі GEO і Аўстралійскага кансорцыума інтэрфераметрычнай гравітацыйнай астраноміі) і франка-італьянскай VIRGO, чый дэтэктар змесцаваны недалёка ад Пізы.

Абсерваторыя LIGO фінансуецца Нацыянальным навуковым фондам ЗША і пабудавана па прапанаванай у 1980 годзе ініцыятыве амерыканскіх фізікаў Кіпа Торна і Рональда Дрывера. Кошт устаноўкі ацэньваецца ў 370 мільёнаў долараў. Даследаванні ў LIGO ажыццяўляюцца ў рамках аднайменнай калабарацыі больш за тысячай навукоўцаў з ЗША і 14 іншых краін, уключаючы Расію.

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Казярогам важна на гэтым тыдні скончыць неадкладную справу, якая ўжо даўно не дае спакою.

Здароўе

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Некалькі парад ад урача-інфекцыяніста.