Вы тут

Прапусціць праз сябе


Не­аб­ход­ная псі­ха­ла­гіч­ная пад­трым­ка ўсы­на­ві­це­лям і ўсы­ноў­ле­ным бу­дзе аказ­вац­ца па ўсёй кра­і­не

У Мін­ску па­чаў пра­ца­ваць Цэнтр псі­ха­ла­гіч­най да­па­мо­гі ўсы­ноў­ле­ным і ўсы­на­ві­це­лям. Ад­крыў­ся ён пад­час пра­вя­дзен­ня Між­на­род­най кан­фе­рэн­цыі «Дзя­цін­ства і сям'я ХХІ ста­год­дзя: праб­ле­мы і стра­тэ­гіі псі­ха­ла­гіч­най да­па­мо­гі і пад­трым­кі». Мы ўжо не раз пі­са­лі аб праб­ле­мах адап­та­цыі дзя­цей і баць­коў у апя­кун­скіх сем'­ях і сем'­ях усы­на­ві­це­ляў. Ця­пер гэ­тай ка­тэ­го­рыі сем'­яў бу­дуць аказ­ваць пра­фе­сій­ную да­па­мо­гу. Аб пра­цы но­ва­га цэнт­ра рас­ка­заў док­тар псі­ха­ла­гіч­ных на­вук, пра­фе­сар, кі­раў­нік ка­ар­ды­на­цый­на­га са­ве­та цэнт­ра Ле­а­нід ПЕР­ГА­МЕН­ШЧЫК.

11-30

— Не­аб­ход­насць ства­рэн­ня гэ­та­га цэнт­ра ўзнік­ла ўжо даў­но. Ця­пер у нас ёсць маг­чы­масць да­па­ма­гаць усы­на­ві­це­лям мэ­та­на­кі­ра­ва­на дзя­ку­ю­чы су­пра­цоў­ніц­тву БДПУ з італь­ян­скім не­ка­мер­цый­ным гу­ма­ні­тар­ным фон­дам PUER. Кі­раў­ні­кі фон­ду пад­тры­ма­лі ідэю ства­рэн­ня цэнт­ра і да­па­маг­лі нам фі­нан­са­ва. Спра­ва ў тым, што спе­цы­я­ліс­ты фон­ду ве­да­юць аб праб­ле­мах сем'­яў усы­на­ві­це­ляў не па чут­ках, бо са­мі су­тык­ну­лі­ся з праб­ле­ма­мі адап­та­цыі дзя­цей у італь­ян­скіх сем'­ях.

На­ша асноў­ная за­да­ча — псі­ха­ла­гіч­нае кан­суль­та­ван­не дзя­цей-сі­рот, усы­ноў­ле­ных і ўсы­на­ві­це­ляў, а так­са­ма пра­ца з апя­кун­скі­мі сем'­я­мі. Яшчэ мы бу­дзем ар­га­ні­зоў­ваць ву­чэб­ныя се­мі­на­ры для ўсы­на­ві­це­ляў і спе­цы­я­ліс­таў, якія за­бяс­печ­ва­юць са­цы­яль­на-псі­ха­ла­гіч­ную рэ­абі­лі­та­цыю і адап­та­цыю дзя­цей, хто па роз­ных пры­чы­нах за­стаў­ся без апе­кі баць­коў.

— Рас­ка­жы­це, у чым скла­да­насць да­па­мо­гі та­кім сем'­ям?

— Спра­ва ў тым, што сям'я ў на­шай кра­і­не ўво­гу­ле «за­кры­тая з'я­ва», а сям'я ў сі­ту­а­цыі ўсы­наў­лен­ня «за­кры­тая» ўдвая. Ча­му?

Пра­цэс усы­наў­лен­ня ў Бе­ла­ру­сі па­стаў­ле­ны на вель­мі якас­ны ўзро­вень. У на­шай кра­і­не іс­нуе вель­мі доб­ры Цэнтр усы­наў­лен­ня. Усе лю­дзі, якія пра­цу­юць там, ад­да­ныя гэ­тай спра­ве. Яны шмат ро­бяць для та­го, каб па­да­браць баць­коў для дзя­цей, пра­ве­рыць, ці га­то­вы яны да бу­ду­ча­га баць­коў­ства. Усы­на­ві­це­лі вы­му­ша­ны на гэ­та іс­ці: яны ву­чац­ца на спе­цы­яль­ных пад­рых­тоў­чых кур­сах, пра­хо­дзяць спе­цы­яль­ныя тэс­ты і ме­ды­цын­скія агля­ды, пры­но­сяць да­вед­кі аб ся­мей­ных да­хо­дах... Але звы­чай­на, як толь­кі баць­кі атрым­лі­ва­юць дзі­ця, яны ні­бы­та не­га­лос­на да­юць сіг­нал: «Не пе­ра­шка­джай­це нам, вы нас пра­ве­ры­лі, мы га­то­вы!» І баць­коў мож­на зра­зу­мець: ма­ла ка­му па­да­ба­ец­ца, каб у яго сям'ю пры­хо­дзі­лі, неш­та гля­дзе­лі, вы­свят­ля­лі ці пад­гляд­ва­лі, як у за­моч­ную ад­ту­лі­ну.

Але на са­мой спра­ве ўсе цяж­кас­ці па­чы­на­юц­ца та­ды, ка­лі дзі­ця аказ­ва­ец­ца до­ма. І гэ­тыя рэ­аль­ныя цяж­кас­ці ўзні­ка­юць і ў дзя­цей, і ў баць­коў. Мы бу­дзем да­па­ма­гаць ім у не­афі­цый­ным фар­ма­це.

— Сён­ня ўсё час­цей ад­бы­ва­юц­ца скан­да­лы з удзе­лам апя­кун­скіх, пры­ём­ных сем'­яў і сем'­яў усы­на­ві­це­ляў...

— Так, але праз ма­тэ­ры­я­лы жур­на­ліс­таў амаль не­маг­чы­ма ўба­чыць рэ­аль­ную кар­ці­ну, якая скла­ла­ся ў пэў­най сям'і. Ня­рэд­ка мож­на пра­чы­таць, што ві­на­ва­тыя баць­кі або дзе­ці. На­са­мрэч, ня­ма ві­на­ва­тых! Лю­дзі не змаг­лі знай­сці кан­такт, і ім па­трэб­на да­па­мо­га, а не аб­ві­на­вач­ван­ні. Да­па­мо­га па­трэб­на і дзі­ця­ці, каб спра­віц­ца з са­мім са­бой, і ма­ці, якой так­са­ма трэ­ба на­ву­чыц­ца кант­ра­ля­ваць ся­бе. І ка­лі ім да­па­маг­чы спраў­ляц­ца са сва­і­мі па­чуц­ця­мі і эмо­цы­я­мі, яны змо­гуць за­ўва­жыць, як ле­пей бу­да­ваць ад­но­сі­ны адзін з ад­ным.

— Як бу­дзе ар­га­ні­за­ва­на пра­ца ў цэнт­ры?

— Мы ства­ры­лі ўсе ўмо­вы, каб лю­дзі не ба­я­лі­ся да нас звяр­тац­ца. Па-пер­шае, ка­лі па­трэб­на да­па­мо­га ана­нім­на, зна­чыць, бу­дзем гэ­та ра­біць. Ка­лі па­трэб­на ан­лайн-кан­суль­та­цыя, бу­дзем пра­ца­ваць ан­лайн! Ужо рых­ту­ец­ца сайт, дзе мож­на бу­дзе пе­ра­піс­вац­ца са спе­цы­я­ліс­та­мі. Ка­лі не­аб­ход­на пры­ехаць на дом, пры­е­дзем! Да­рэ­чы, па пра­ві­лах кры­зіс­най да­па­мо­гі, гэ­та больш пра­віль­на, чым ка­лі пры­яз­джа­юць да нас, у цэнтр. Але мы бу­дзем аказ­ваць да­па­мо­гу так, каб гэ­та бы­ло зруч­на і кам­форт­на для ўсы­на­ві­це­ляў. Так­са­ма са спе­цы­я­ліс­та­мі мож­на пра­кан­суль­та­вац­ца па тэ­ле­фо­не.

У цэнт­ры пра­цу­юць спе­цы­я­ліс­ты-псі­хо­ла­гі на­ша­га ўні­вер­сі­тэ­та. Гэ­та не толь­кі пра­фе­са­ры, якія чы­та­юць лек­цыі і пра­вод­зяць се­мі­нар­скія за­ня­ткі. У кож­на­га з вы­клад­чы­каў ёсць во­пыт ра­бо­ты з апя­кун­скі­мі сем'­я­мі і сем'­я­мі ў ста­не кры­зі­су. Упэў­не­ны, што не­маг­чы­ма рас­каз­ваць сту­дэн­там аб пра­цы кры­зіс­на­га псі­хо­ла­га, ка­лі ня­ма прак­ты­кі. Па кніж­ках уво­гу­ле цяж­ка ўя­віць усю скла­да­насць та­кой да­па­мо­гі.

— Вы бу­дзе­це пра­ца­ваць толь­кі ў Мін­ску ці гэ­та рэс­пуб­лі­кан­скі цэнтр?

— Мы пла­ну­ем ства­рыць свое­асаб­лі­вую ба­зу псі­хо­ла­гаў, якія бу­дуць пра­ца­ваць па роз­ных га­ра­дах кра­і­ны. Ця­пер шу­ка­ем прак­ты­ку­ю­чых псі­хо­ла­гаў, якіх мы пад­рых­ту­ем, і яны змо­гуць аказ­ваць да­па­мо­гу сем'­ям у сва­іх га­ра­дах. Мы бу­дзем вы­кон­ваць свое­асаб­лі­вую ка­ар­ды­на­цый­ную і аду­ка­цый­ную дзей­насць для пра­фе­сі­я­на­лаў. Больш за тое, ужо сён­ня ў нас ёсць ка­ля двац­ца­ці ва­лан­цё­раў, якія га­то­вы пра­ца­ваць і ўдзель­ні­чаць у да­па­мо­зе сем'­ям. Гэ­та сту­дэн­ты фа­куль­тэ­та псі­ха­ло­гіі БДПУ. Яны змо­гуць уба­чыць рэ­аль­ныя праб­ле­мы ў жыц­ці, а не ў кніж­ках. Яны бу­дуць пра­ца­ваць з дзець­мі, вы­ка­рыс­тоў­ва­ю­чы роз­ныя гуль­ня­выя фор­мы да­па­мо­гі. І гэ­та бу­дзе ім пра­сцей зра­біць чым, на­прык­лад, мне, та­му што яны ўсё ж блі­жэй да дзя­цей па ўзрос­це. Та­му для нас да­па­мо­га сту­дэн­таў вель­мі важ­ная. Ім прак­ты­ка, а нам рэ­аль­ная да­па­мо­га. Уво­гу­ле, цэнтр бу­дзе пра­ца­ваць на ва­лан­цёр­скім ру­ху.

— Звы­чай­на лю­дзям цяж­ка пра­ца­ваць не за зар­пла­ту...

— Але я ўпэў­не­ны, што ма­ты­ва­цыя па­він­на быць пра­фе­сій­най, а толь­кі по­тым ма­тэ­ры­яль­най. Бры­га­да кры­зіс­ных псі­хо­ла­гаў пры на­шым уні­вер­сі­тэ­це пра­цуе з 1990-х га­доў. Па­мя­та­е­це, не­каль­кі га­доў та­му бе­ла­рус­кі са­ма­лёт пад­бі­лі над Са­ма­лі? Та­ды да нас звяр­ну­ла­ся авія­кам­па­нія з прось­бай да­па­маг­чы сем'­ям бе­ла­ру­саў, якія стра­ці­лі бліз­кіх. І ве­да­е­це, на­шы псі­хо­ла­гі ад­мо­ві­лі­ся ад гро­шай. Я ве­даю, пра што га­ва­ру: та­кія спра­вы ро­бяц­ца не за зар­пла­ту. Без­умоў­на, ней­кія бо­ну­сы аба­вяз­ко­ва бу­дуць, але для мно­гіх пра­фе­сі­я­на­лаў да­па­мо­га ў кры­зіс­най сі­ту­а­цыі — спра­ва го­на­ру.

— Якія яшчэ асаб­лі­вас­ці ў ва­ша­га цэнт­ра?

— У кож­на­га на­ша­га псі­хо­ла­га бу­дзе свой псі­хо­лаг! У нас вель­мі спе­цы­фіч­ная пра­ца: мы пра­цу­ем з людзь­мі, у якіх цяж­кас­ці і кры­зіс. Вось та­кая ў нас, псі­хо­ла­гаў, кар­ма! Ка­лі псі­хо­лаг не здо­лее ад­чуць бо­лю лю­дзей, якія да яго звяр­ну­лі­ся, то яму бу­дзе цяж­ка ім да­па­маг­чы. Час­та кры­зіс­ныя псі­хо­ла­гі ні­бы­та «пра­пус­ка­юць» чу­жы боль праз ся­бе, і за­ста­ец­ца аса­дак... Та­му ў кож­на­га на­ша­га спе­цы­я­ліс­та бу­дзе свой псі­хо­лаг, з якім мож­на бу­дзе аб­мер­ка­ваць ней­кія пра­фе­сій­ныя мо­ман­ты і прос­та эле­мен­тар­на вы­га­ва­рыц­ца.

На­тал­ля ТА­ЛІ­ВІН­СКАЯ

 

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.