Вы тут

Мінская ткачыха


Пра­гра­міст­ка на пен­сіі ро­біць па­ясы

Свят­ла­на Сон­чык вы­раб­ляе па­ясы ўжо чац­вёр­ты год. У свой час жан­чы­на за­ду­ма­ла­ся, чым бу­дзе зай­мац­ца на пен­сіі?.. Уба­чы­ла ў мет­ро аб'­яву, што Бе­ла­рус­кі са­юз май­строў ар­га­ні­зоў­вае кур­сы па роз­ных ві­дах ра­мёст­ваў, у тым лі­ку ткац­тва, з гэ­та­га ўсё і па­ча­ло­ся...

30-8

Яшчэ ра­ней дач­ка Свят­ла­ны ў шко­ле ха­дзі­ла ў гур­ток па вы­ра­бе га­бе­ле­наў, і ма­ці над­звы­чай ўпа­да­ба­ла тое, што ра­бі­ла дзяў­чо. Жан­чы­на вы­ра­шы­ла так­са­ма за­сво­іць май­стэр­ства вы­ра­бу га­бе­ле­наў. Ад­нак пер­шыя тры ме­ся­цы на кур­сах ву­чы­лі ткац­тву па­ясоў роз­ны­мі спо­са­ба­мі — з тых ча­соў яна «за­хва­рэ­ла» на па­ясы.

Ад кам­п'ю­та­ра — да на­ту­раль­ных рэ­чы­ваў

Да та­го, як за­няц­ца вы­ра­бам па­ясоў, жан­чы­на 40 га­доў пра­ца­ва­ла пра­гра­міс­там. Ка­жа, што ця­пер ёй цяж­ка на­ват па­ды­сці да кам­п'ю­та­ра — ві­даць, пе­ра­пра­ца­ва­ла з ім за га­ды пра­фе­сій­най дзей­нас­ці. На­ват элект­рон­ную пош­ту про­сіць пра­вя­раць дач­ку.

Ёсць у май­стры­хі зна­ё­мая, якая сён­ня вы­раб­ляе пер­ні­кі, а да­гэ­туль так­са­ма ўсё жыц­цё пра­ца­ва­ла з кам­п'ю­та­рам — ця­пер ёй так­са­ма не хо­чац­ца на­ват па­ды­хо­дзіць да гэ­та­га агрэ­га­та. Свят­ла­на ад­зна­чае:

— Та­кі доў­гі час я пра­ца­ва­ла «ад» і «да», та­му на пен­сіі раб­лю вы­ключ­на тыя рэ­чы, што мне па­да­ба­юц­ца. І на­ват за­ка­зы пры­маю не ўсе, а толь­кі тыя, што да­спа­до­бы. На­пра­ца­ваў­шы­ся з элект­рон­най ма­шы­най, ця­пер вель­мі ха­чу быць блі­жэй да ўся­го на­ту­раль­на­га. Та­му я пра­цую з іль­ном, воў­най, ба­воў­най, і атрым­лі­ваю ад гэ­та­га над­звы­чай­ную аса­ло­ду.

Муж Свят­ла­ны на­па­чат­ку быў су­праць но­ва­га за­хап­лен­ня жон­кі. Маў­ляў, раз­вя­ла ў до­ме май­стэр­ню і столь­кі ча­су губ­ляе ў ёй. Ад­нак па­сту­по­ва ён пры­звы­ча­іў­ся. З ад­ной па­езд­кі на­ват пры­вёз пры­го­жыя драў­ля­ныя гу­зі­кі да яе вы­ра­баў.

Чым больш чыр­во­на­га, тым глы­бей на Па­лес­се

Асаб­лі­ва да­спа­до­бы Свят­ла­не Сон­чык прый­шло­ся ткац­тва «на до­шчач­ках». Па не­ка­то­рых звест­ках, гэ­та­му ві­ду ра­мяст­ва ўжо шэсць ты­сяч га­доў. Рас­па­чы­на­ла­ся яно аку­рат на сла­вян­скіх зем­лях.

Спо­саб ткац­тва на­зы­ва­ец­ца так, бо ра­ней пры­ла­ды для яго вы­раб­ля­лі ў асноў­ным з драў­ні­ны, ча­сам з кос­ці і ка­ме­ню. Ад­нак ця­пер тое ж пры­ста­са­ван­не час­та вы­раб­ля­юць прос­та са скле­е­на­га кар­до­ну, у якім дзір­ка­ко­лам ро­бяц­ца ад­ту­лі­ны. Чым больш «до­шча­чак», тым больш шы­ро­кае па­лат­но, за­ў-ва­жае май­стар. Пры­чым атрым­лі­ва­ец­ца яно вель­мі тры­ва­лым.

У Свят­ла­ны ёсць на­бор тра­ды­цый­ных узо­раў, які­мі здаў­на ка­рыс­та­лі­ся ў ткац­тве:

— Ра­ней по­яс быў аба­вяз­ко­вай част­кай адзен­ня. У гар­дэ­ро­бе на­шых прод­каў па­ясы ме­лі­ся як свя­точ­ныя, так і для пра­цы: пер­шыя, як пра­ві­ла, бы­лі больш яр­кі­мі і пры­го­жы­мі. Ко­ле­ра­вая га­ма на Бе­ла­ру­сі бы­ла над­звы­чай раз­на­стай­най, у кож­ным ра­ё­не вы­ка­рыс­тоў­ва­лі­ся свае ко­ле­ры. А па­пу­ляр­ная сён­ня бе­ла-чыр­во­ная га­ма бы­ла рас­паў­сю­джа­на на Па­лес­сі.

Не­ка­то­рыя ўзо­ры для сва­іх па­ясоў жан­чы­на пры­дум­вае са­ма. За адзін з іх, ство­ра­ны ўлас­най фан­та­зі­яй (да та­го ж по­яс з'яў­ля­ец­ца двух­ба­ко­вым), Свят­ла­на Сон­чык атры­ма­ла дып­лом пер­шай сту­пе­ні на кон­кур­се тка­чоў Мін­скай воб­лас­ці. У гэ­тым по­ясе, да­рэ­чы, вы­раз­на ві­даць сім­вал на­шай кра­і­ны — ва­лош­ка...

Ці­ка­ва і тое, што, у за­леж­нас­ці ад на­строю май­стры­хі, у яе вы­ра­бы пад­бі­ра­юц­ца ад­мыс­ло­выя ко­ле­ры. Та­кім чы­нам, па­ясы ў ней­кім сэн­се ад­люст­роў­ва­юць яе эма­цый­ны стан.

30-9

«Ха­пі­ла на пу­цёў­ку ў Грэ­цыю»

Сён­ня асноў­ныя па­куп­ні­кі пра­дук­цыі, якую вы­раб­ляе Свят­ла­на, — гэ­та мо­ладзь, што за­хап­ля­ец­ца фальк­ло­рам і эт­на­гра­фі­яй. Доб­ра рас­пра­да­ец­ца ўсё на фольк-фэс­це «Ка­мя­ні­ца», які на па­чат­ку ве­рас­ня ла­дзіц­ца пад Мінск­ам. На ры­цар­скія тур­ні­ры, па сло­вах жан­чы­ны, лю­дзі так­са­ма пры­хо­дзяць не толь­кі ў ся­рэд­ня­веч­ных, але і ў на­род­ных стро­ях. На­бы­ва­юць па­ясы для свай­го гар­дэ­ро­ба і тыя ўмель­цы, якія зай­ма­юц­ца ін­шы­мі ві­да­мі ра­мёст­ваў.

З вя­лі­кай ах­во­тай тка­ныя па­ясы за­маў­ля­юць у якас­ці па­да­рун­ка тыя лю­дзі, што збі­ра­юц­ца ў ін­шую кра­і­ну. Не­па­срэд­на з-за мя­жы так­са­ма ёсць по­пыт. На­прык­лад, дач­ка пісь­мен­ні­ка Але­ся Са­віц­ка­га на­бы­ла ў май­стры­хі два па­ясы — для дач­кі і зя­ця, якія жы­вуць у Аме­ры­цы.

З та­ко­га за­хап­лен­ня для ду­шы Свят­ла­на мае і та­кую-ся­кую ка­пей­ку:

— Вя­до­ма, і пэў­ны пры­бы­так гэ­та пры­но­сіць. Ка­лі я зай­ма­ла­ся на кур­сах, акра­мя мя­не ту­ды за­пі­са­лі­ся толь­кі 4 ча­ла­ве­кі з уся­го Мін­ска, та­му за­ня­так гэ­ты да­во­лі рэд­кі. Я ад­даю свае вы­ра­бы ў су­ве­нір­ныя, ра­мес­ніц­кія кра­мы, са­ма ганд­люю імі на роз­ных фэс­тах. Пад­час чэм­пі­я­на­ту све­ту па ха­кеі, які ў нас пра­во­дзіў­ся, за­ра­бі­ла да­во­лі доб­ра — ха­пі­ла на ту­рыс­тыч­ную пу­цёў­ку ў Грэ­цыю.

Най­леп­шы су­ве­нір за мя­жу

Па­ясы, вы­раб­ле­ныя май­стры­хай, мо­гуць каш­та­ваць як 200, так і 600 і больш ты­сяч бе­ла­рус­кіх руб­лёў. Акра­мя па­ясоў, які­мі, як вя­до­ма, пад­пя­раз­ва­юць ка­шу­лі, Свят­ла­на пра­па­нуе і па­пру­гі (тыя са­мыя вы­ра­бы, толь­кі са спраж­кай) — та­кі су­час­ны ва­ры­янт для мод­ні­каў. Ёсць і «фе­неч­кі» — пле­це­ныя бран­за­ле­ты на ру­ку.

Вы­ра­бы, які­мі асаб­лі­ва га­на­рыц­ца Свят­ла­на — гэ­та льня­ныя су­мач­кі з устаў­ка­мі з га­бе­ле­на, тка­ны­мі або пле­це­ны­мі руч­ка­мі. Яны над­звы­чай зруч­ныя, асаб­лі­ва ў лет­нюю спё­ку, мяр­куе жан­чы­на.

— Гэ­тыя льня­ныя сум­кі ра­зы­шлі­ся ўжо па ўсім све­це. Іх на­бы­ва­лі ў Бра­зі­лію, Швей­ца­рыю, Ра­сію, Ка­зах­стан і на Бал­ка­ны. Пад­час чэм­пі­я­на­ту све­ту іх за­каз­ва­лі фі­ны, якія лю­бяць аран­жа­выя і жоў­тыя то­ны. Анг­лі­ча­нам прый­шлі­ся да­спа­до­бы свет­ла-зя­лё­ныя.

У Бе­ла­ру­сі асноў­ныя па­куп­ні­кі гэ­тых ак­се­су­а­раў — ма­ла­дыя ма­мы. Бо та­кія су­мач­кі мож­на па­ве­сіць праз пля­чо і заў­сё­ды тры­маць пад ру­кой. Лён ро­біць іх лёг­кі­мі і амаль не­за­ўваж­ны­мі. А яр­кія га­бе­ле­на­выя ўстаў­кі і пле­це­ныя руч­кі да­да­юць су­мач­кам па­да­бен­ства з тво­ра­мі вя­лі­кіх ку­цюр'е, якія ра­зу­ме­юць, у чым са­праўд­ная пры­га­жосць...

Ні­на ШЧАР­БА­ЧЭ­ВІЧ.

Фо­та аў­та­ра

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.