Вы тут

Вылезці са скуры, але прынадзіць


Штотыдзень у эфіры «Беларусь 3» гульня «Размаўляем па-беларуску». Для таго, каб стаць яе ўдзельнікамі, неабходна зайсці на сайт tvrgomel.by або http://3belarus.by і праз банер «Размаўляем па-беларуску» запоўніць заяўку на каманду з трох чалавек. Папярэдне ж праверыць сваё веданне роднай мовы можна з дапамогай «Звязды». Ці ведалі вы, што:

Гузы́р — ніжняя частка снапа. У «Новай зямлі» Якуба Коласа чытаем:

Снапы ў радочкі палажылі,

Так і дзяды яшчэ вучылі,

Каб каласы ды з каласамі,

А да пярылаў гузырамі.

Вярзці́ (размоўнае слова) — гаварыць недарэчнасці, бязглуздзіцу. Скажам: перад бацькамі сорамна вярзці лухту!

Прына́дзіць (адно са значэнняў) — вы́клікаць сімпатыю да сябе. «За доўгі час удалося яму прынадзіць толькі з паўсотні чалавек», — чытаем у пісьменніка Івана Новікава.

Бу́кта (абласное слова) — глыбокае месца ў рэчцы. У «Новай зямлі» Якуб Колас піша:

Сядзіць хтось, выцягнуўшы ногі,

Над самай буктай, такі строгі,

Як мае быць, ва ўсім адзенні

І курыць люльку ў задуменні.

Бравэ́рка — верхняя мужчынская вопратка, звычайна з аўчыны. «Лісіная шапка, кароткая на аўчынах бравэрка, суконныя нагавіцы з некаторым намёкам на галіфэ. Гэта Ігнат Чыкілевіч», — пісаў Якуб Колас.

Паве́ць — каркасная адкрытая гаспадарчая пабудова для сена пад страхой або памяшканне для дроў. Павець яшчэ называюць паветкай.

Збіваць з панталыку — заблытваць, выклікаць збянтэжанасць, разгубленасць. Беларусы яшчэ скажуць: збіваць з тропу, збіваць з толку, круціць мазгі. Рускія — сбивать с толку. Выраз «збіваць з панталыку» сустракаецца ў беларускай, рускай, польскай мовах, а ўзнік хутчэй за ўсё, на думку даследчыкаў, ва Украіне. А вось само слова «панталык» па паходжанні грэчаскае, дзе Пантэлік — назва гары ў паўднёвай Грэцыі. Гара славілася сваім мармурам, а таксама вялікай пячорай з гротамі, дзе можна было лёгка заблудзіцца, збіцца з дарогі.

Апошні ў гэтым тэлевізійным сезоне выпуск тэлевіктарыны глядзіце ў эфіры «Беларусь 3» кожную суботу ў 11.10—11.25.

Ірына АСТАШКЕВІЧ

astashkevich@zviazda.by 

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Шалям засталося прыкласці зусім няшмат намаганняў, каб жаданая мэта была дасягнута.

Грамадства

Камандзір вядзе за сабой

Камандзір вядзе за сабой

Пяцікурснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Е. Полацкай быў удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны — 2023».

Моладзь

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Вераніка Цубікава: Натхняюся жаданнем дзяліцца

Яе песні займаюць першыя радкі ў музычных чартах краіны, пастаянна гучаць на радыё і тэлебачанні.