Вы тут

Для многіх жанчын жыццё пасля 50 — сінонім бязрадаснага заходу і завядання


Для многіх жанчын жыццё пасля 50 — сінонім бязрадаснага заходу і завядання. Так, ты многае ведаеш і ўмееш, ты мудрэй і больш вопытны. Але — чаго хітраваць? — пачынае падводзіць здароўе; падняцца раніцай і заснуць ноччу складаней; не радуе ўжо адлюстраванне ў люстэрку. Сіл і энергіі менш, а маршчын і стомленасці больш.


Кіраўнік Мінскага гарадскога цэнтра здароўя, урач-валеолаг Сняжана КАЎРЫГА часта чуе падобныя прызнанні ад жанчын у перыяд менапаўзы і пасля яе. І абсалютна не згодная з тым, што ўсё лепшае ў іх ззаду. Яна перакананая: проста трэба адладзіць харчаванне, рухальны рэжым, папрацаваць над сваёй формай, зместам, настроем. Калі менш захрасаць на хваробах і маршчынах, а больш атрымліваць асалоду ад адпушчанага Богам часу, «восень» можа апынуцца па-свойму яркай і насычанай часам.

Трэба ўдзячна прымаць

Клімакс можа наступіць у жанчыны і ў 32–35. Хоць звычайна гарманальныя змены і згасанне функцыі яечнікаў назіраюцца ва ўзросце 45–50 гадоў. Для таго каб менапауза даставіла менш непрыемнасцяў, менш адбілася на якасці жыцця, рыхтавацца да яе варта загадзя.

— Усё больш становіцца зваротаў наконт парушэнняў сну, — адзначае Сняжана Віктараўна. — Часам чую: доктар, раней варта было толькі крануць галавой падушку, засынала як немаўля і ціхамірна спала ўсю ноч. А цяпер пасябравала з бессанню, калі і засынаю, то ненадоўга, падымаюся некалькі разоў за ноч, раніцай адчуваю сябе разбітай. Часцей за ўсё пускавы механізм страты сну — стрэс.

Але могуць быць і іншыя прычыны. У любым выпадку падобныя праблемы-трывожны званок і трэба абавязкова звярнуцца да ўрача. Самнолагаў у нас пакуль напералік, таму можна пракансультавацца з неўролагам, псіхатэрапеўтам, валеолагам.

Да гэтых жа спецыялістам варта звяртацца і пры падвышаных плаксівасці, раздражняльнасці, стамляльнасці, слабасці, трывожнасці. Напэўна вам парэкамендуюць медыкаметозную дапамогу, а таксама фізіопроцедуры, Травяныя чаі, аромотерапию. Выдатны псіхатэрапеўтычны прыём, які варта ўзяць на ўзбраенне кожнай жанчыне, — свядома «арганізоўваць» «пах дзяцінства». Дзяцінства для большасці людзей — перыяд бесклапотнасці, абароненасці, шчасця. Звязаны з гэтай часам водар пірагоў, якія пякла мама, пах вясковай хаты, куды прыязджалі на лета да бабулі, або бэзу, якая расла побач з домам, валодаюць велізарным заспакаяльным і стабілізуючым эфектам.

Не заседжвацца!

— Пры сядзячай працы фізічная актыўнасць жанчын 50+ павінна складаць прыкладна 40–60 хвілін у дзень, — нагадвае Сняжана Каўрыга. — Гэта можа быць скандынаўская хада, заняткі ў трэнажорнай зале, фітнес, плаванне ў басейне, аквааэробіка. Але перш чым выбіраць фізічную нагрузку, варта пракансультавацца з тэрапеўтам або валеолагам, зрабіць ЭКГ, ведаць свой ціск, здаць аналіз крыві (перш за ўсё на цукар).

Можна набыць фітнес-бранзалеты, якія матывуюць да руху, дапамагаюць кантраляваць сябе. У сталым узросце, займаючыся фізкультурай, трэба абавязкова прытрымлівацца прынцыпаў паступовасці, рэгулярнасці, камфортнасці. Фанатызм і празмернасць ні да чаго добрага не прыводзяць. Ператамленне згубна адбіваецца на дасягнутых выніках.

Не даць сабе засохнуць і не пераядаць

— У дачыненні да харчавання жанчынам пасля 50 трэба прытрымлівацца агульных правілаў рацыянальнага, збалансаванага — па вугляводах, вавёрак, тлушчам — харчавання. І, вядома, не пераядаць, — падкрэслівае Сняжана Віктараўна. — Сутачная норма калорый для гэтай узроставай катэгорыі ў сярэднім — 1800–2000 ккал. Калі яна вышэй, то трэба паменшыць порцыі, скараціць спажыванне цукру і солі, мінімізаваць салодкае і мучное.

Важна звяртаць увагу на ўтрыманне ў рацыёне дастатковай колькасці прадуктаў, якія змяшчаюць абалоніну, якая ачышчае арганізм, абараняе ад атрафіі СКТ, у прыватнасці кішачнік.

Спецыялісты рэкамендуюць цудоўным дамам дадаць у харчаванне фітаэстрагены, якія ўтрымліваюцца ў цытрусавых, соі, вінаградзе, пшаніцы, насенні лёну, сачавіцы, гранаце і прафілактуюць анкалагічныя захворванні.

Норма вадкасці для жанчын гэтага ўзросту — індывідуальны паказчык. У сярэднім гэта каля 2 л у суткі. Кава прыводзіць да абязводжвання, таму яго аматарам трэба піць больш вады.

— Многія жанчыны, якія набіраюць у гэтым узросце вагу, садзяцца на дыеты, — працягвае валеолаг. — Я б не раіла так паступаць. Дыета — заўсёды абмежаванне, яна можа не падысці па ферментатыўным складзе, які ў кожнай з нас індывідуальны. Таму лепш спачатку здаць аналіз, высветліць гэты склад і з дапамогай спецыяліста падкарэктаваць меню.

Для падтрымання ўсіх сістэм арганізма трэба досыць спажываць прадуктаў, багатых вітамінамі А, Е, С, групы В (усяго іх 8), а таксама магніем, кальцыем, каліем. Недахоп іх у рацыёне лекары рэкамендуюць папаўняць сінтэтычнымі вітамінамі. Каб спецыяліст змог падабраць аптымальны комплекс, трэба папярэдне здаць аналіз на вітаміны, мікра- і макраэлементы.

Ціск: будзьце пільныя

— Праблема артэрыяльнай гіпертэнзіі (АГ) вельмі актуальная для беларусак, — кажа Сняжана Каўрыга. — Артэрыяльны ціск (АЦ) — адзін з найважнейшых паказчыкаў працы сардэчна-сасудзістай сістэмы. А таму для жанчын пасля 50 гадоў (часцяком нават раней) кантроль за АЦ павінен стаць правілам. Я б раіла запісваць паказанні ў дзённік. У ідэале ціск трэба вымяраць раніцай і ўвечары.

Пад уздзеяннем стрэсаў, фізічных нагрузак, ператамлення, ужывання вялікай колькасці вадкасці, іншых фактараў АЦ можа мяняцца. На яго паказчыках адбіваюцца курэнне, алкаголь, пераяданне. Яшчэ і таму ад шкодных звычак трэба адмаўляцца.

Нормай спецыялісты лічаць АЦ — 120/80 мм рт. ст. Але ўсе часцей гавораць аб тым, што ў кожнага свая норма. Калі ваш «рабочы» ціск 130/90, то 110/80 ўжо расцэньваецца як паніжаны. А калі вы добра сябе адчуваеце пры 110/80, то 130/90 — ужо падвышаны. Веданне індывідуальнай нормы дапамагае своечасова выявіць паталогію і правільна падабраць тэрапію. Неаднаразовае зніжэнне ці павышэнне ціску, якое выходзіць за межы нормы, — трывожны сігнал — які патрабуе неадкладнага звароту да лекара.

Панацэі няма — ёсць гігіена

З узростам гарманальныя змены, перабудова эндакрыннай сістэмы, запаволенне абмену рэчываў часта вядуць да з'яўлення малочнакіслай мікрафлоры на скуры, і гэта стварае непрыемны пах. Таму так важна сачыць за асабістай гігіенай. Рэгулярны душ, мыла, трохі духаў — і ні пра які «паху старасці» гаворкі ісці не можа.

Не адкладаць радасць «на потым»

Звычайна пасля 50 гадоў у жанчын з'яўляецца больш вольнага часу. А значыць, можна ператварыць восень свайго жыцця ў перыяд рэалізацыі невоплощенных жаданняў. Хоць бы некаторых з іх. Напрыклад, заняцца вывучэннем замежнай мовы, танцамі, ёгай, фітнесам.

Звычайна ў гэтым узросце блізкае кола звужаецца, непатрэбныя сувязі адсякаюцца, побач застаюцца людзі, з якімі камфортна і цікава. Зносіны, абмен новай інфармацыяй — вельмі важныя фактары для псіхалагічнай стабільнасці, добрага настрою, захавання памяці, кагнітыўных здольнасцяў. Карысна навучыцца знаходзіцца тут і цяпер, рабіць Умовы сваёй жыццядзейнасці максімальна спрыяльнымі і радаснымі.

Святло знутры

— Спелая жанчына мае права вырашаць, якімі сродкамі падтрымліваць знешні выгляд, — лічыць Сняжана Каўрыга. — Асабіста я не прыхільніца пластыкі. Любое ўмяшанне (хірургічнае асабліва) нясе рызыку для здароўя. Да таго ж не выключана, што пасля аперацыі вы перастанеце падабацца сабе, свайму партнёру. Я перакананая: душэўная прыгажосць з узростам становіцца больш прыкметнай, і яна здольная мікшыраваць недасканалыя рысы асобы, маршчыны, недахопы фігуры. Таму што самае важнае — здароўе і той настрой, энергія, якія зыходзяць ад жанчыны. Дамагчыся гэтага можна толькі працай над сабой, самаўдасканаленнем, а ніяк не з дапамогай эстэтычнай хірургіі.

Вольга ПАКЛОНСКАЯ

Фота прадастаўлена суразмоўцай

Загаловак у газеце: Крыху павольней, коні!

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Фарбы вайны. Пяць карцін мастакоў-відавочцаў

Фарбы вайны. Пяць карцін мастакоў-відавочцаў

Вайна — адна з тых тэм, якія нікога не пакідаюць абыякавымі. 

Грамадства

7 вершаў, напісаных на франтах Вялікай Айчыннай

7 вершаў, напісаных на франтах Вялікай Айчыннай

«І на кожным кургане, быццам яблыню, песню сваю пасаджу»