Вы тут

«Як і мы даруем даўжнікам нашым»


Дараванне — ключавое паняцце хрысціянства. Да таго ж у штодзённым жыцці кожны з нас сутыкаецца з неабходнасцю прасіць прабачэння і дараваць. Пакрыўдзіць, як і пакрыўдзіцца, лёгка. А вось для таго, каб дараваць або атрымаць дараванне, часам даводзіцца прыкласці нямала сіл.


Pixabay.com

Медыкі сцвярджаюць, што крыўда, да якой доўгі час вяртаюцца нашы думкі, наносіць здароўю сур’ёзную шкоду — негатыўна адбіваецца на сардэчна-сасудзістай сістэме і становіцца глебай для смутку і дэпрэсіі. Аб дараванні, Божым і чалавечым, мы спыталі ў настаяцеля храма свяціцеля Спірыдона Трыміфунцкага ў г. Мінску, айца Аляксандра Пальчэўскага.

Ці ўсё даруе Бог?

— Сімвал даравання ў хрысціянстве — Ісус Хрыстос. Святое Пісанне сцвярджае, што міласэрнасць Бога бязмежная. Атрымліваецца, Ён даруе ў любым выпадку — а такім чынам, можна працягваць грашыць?

— На самай справе ёсць грэх, які Гасподзь не даруе — гэта хула на Святога Духа. Што гэта такое? Гэта ўсвядомленае ўчыненне граху, свядомае супраціўленне Боскай благадаці і ў цэлым Богу. Грахі бываюць свядомымі і несвядомымі. Часам чалавек здзяйсняе грэх, не разумеючы да канца сутнасці таго, што ён робіць або не маючы ўнутранай сілы справіцца са сваімі страсцямі. Але ёсць грахі ўсвядомленныя — калі чалавек здзяйсняе зло, добра разумеючы, што гэта зло, і ведаючы аб яго наступствах. Па-грэчаску слова «пакаянне» гучыць як «метаноэ». Даслоўны пераклад — «змена розуму». Бог сапраўды здольны дараваць любыя грахі, але калі ў душы чалавека няма ўсведамлення няправільнасці здзейсненага ўчынку і рашучасці яго не паўтараць, калі ён не раскаяўся, ён не зможа адчуць гэта дараванне. Яго жыццё не зменіцца, а ў душу не прыйдзе мір. Сапраўднае пакаянне — гэта калі пасля споведзі чалавек змяніў стаўленне да сітуацыі, калі змяняецца яго мысленне. Калі з гэтым паводзінамі я сябе ўжо не хачу асацыяваць і, як следства, больш не буду падобнае здзяйсняць. Калі я так успрымаю грэх, які здзейсніў, ён назаўсёды застанецца для мяне ў мінулым. Але калі чалавек ідзе на споведзь і не выключае, што зноў здзейсніць той жа грэх, за які просіць прабачэння ў Бога, тут няма сапраўднага пакаяння — а значыць, не будзе і даравання, таму што гэта так не працуе.

Ці падстаўляць другую шчаку?

— Знакамітыя радкі з Бібліі — пра тое, што хрысціянін, калі яго ўдарылі па адной шчацэ, павінен падставіць другую. Гэта выклікае шмат спрэчак і многім не падабаецца. Як яе варта разумець?

— А не падабаецца яна таму, што тое гэта вельмі складана... Прынцып непраціўлення злу ў хрысціянстве не новы. У Евангеллі сказана, што калі Гасподзь паміраў на крыжы, Ён маліўся за сваіх катаў. У Старым Запавеце быў прынцып «Вока за вока, зуб за зуб», які ўстанаўліваўся з мэтай нагадаць крыўдзіцелю, што ў адказ ён атрымае тое ж самае. Але з прышэсцем у свет Хрыста чалавецтву быў дадзены больш дасканалы закон, які кажа, што трэба перамагаць зло дабром. Што гэта значыць у штодзённым жыцці? У Евангеллі ёсць словы: «Маліцеся за ворагаў вашых, бласлаўляйце тых, хто праклінае вас» (Мф. 5:44). Са мной быў выпадак, калі адзін чалавек, ад якога многае залежала ў маім жыцці, быў настроены супраць мяне, жадаў мне зла, свядома і сістэмна рабіў учынкі супраць мяне. Даведаўшыся пра гэта, я стаў кожны дзень маліцца аб яго здароўі і дабрабыце — і ў храме, і ў дамашняй малітве. Згадваў яго імя разам з дарагімі мне імёнамі блізкіх. І раптам у адносінах да мяне гэтага чалавека адбыліся кардынальныя змены — ён стаў добразычлівы. Справа ў тым, што законы духоўнага жыцця працуюць гэтак жа дакладна, як і законы фізікі. Калі мы жадаем чалавеку дабра і звяртаемся да Бога з малітвай аб ім, створаная намі духоўная рэальнасць аказвае ўплыў на гэтага чалавека.

— Падстаўляць іншую шчаку правамерна было б, калі б так рабілі ўсе. Але ў нашым недасканалым свеце гэта можа быць нават небяспечна...

— Вядома, ёсць пэўныя межы: калі здзяйсняецца абуральная несправядлівасць, злачынства, хрысціянін павінен выступіць у абарону сваіх родных і блізкіх, у абарону чалавечага жыцця, краіны, народа і гэтак далей. Не заўсёды трэба маўчаць, гледзячы на тое, што адбываецца. Але ўсё ж трэба імкнуцца супрацьпастаўляць злу толькі дабром. А чалавека, што крыўдзіць вас, пакінуць Богу.

Як прасіць прабачэння і дараваць?

— Чаму сучаснаму чалавеку так цяжка прасіць прабачэння і дараваць?

— Гэта было цяжка ў любую эпоху, не толькі ў нашы дні. Бо для гэтага трэба пераадолець сябе, адысці ад гордасці, самахвальства, амбіцый. Убачыць свае памылкі. Гэта заўсёды няпроста. Кожны з нас пра сябе вельмі высокай думкі: я — разумны, добры, прыгожы, сумленны, я імкнуся нікому не рабіць зла. Між тым, такая чалавечая прырода: кожнаму з нас лягчэй здзейсніць грэх, чым раскаяцца ў ім. Прасцей забраць чужое, чым аддаць сваё. Лягчэй пакрыўдзіць, чым папрасіць прабачэння. І чым дараваць. Таму што гэта вялікая духоўная праца. Але такая праца заўсёды ўзнагароджваецца. У Евангеллі сказана, што разам з Хрыстом былі ўкрыжаваныя два разбойнікі. І адзін з іх раскаяўся і звярнуўся да Госпада: «Успомні мяне, Госпадзі, у Царстве Тваім», і першы ўвайшоў у рай.

— Як правільна рэагаваць на крытыку?

— Пачуўшы негатыўныя выказванні ў свой адрас, трэба не «закіпаць» і не старацца прыдумаць, як бы адказаць крыўдзіцелю, а спыніцца і падумаць, у чым ён мае рацыю. Калі рэакцыяй на крыўду будзе не «зваротны ўдар» , а разважанне пра свае недахопы, на якія паказвае крыўдзіцель, то і дараваць вам будзе лягчэй. Бо калі крыўдзіцель не мае рацыі, значыць, няма і падставы крыўдзіцца. А калі ў яго словах ёсць праўда — ён дапамог вам стаць лепшымі. Таму што жыццё хрысціяніна заключаецца ў пераадоленні сваёй грахоўнай прыроды, якую мы атрымліваем пры нараджэнні.

— У каго мы павінны прасіць прабачэння?

— Зразумела, у Бога. І, вядома, трэба быць гатовымі і здольнымі папрасіць прабачэння і ў сваіх бацькоў, сваякоў, і ў жонкі (мужа), і ў сваіх дзяцей (не баючыся страціць бацькоўскі аўтарытэт і прызнаць свае памылкі). У хрысціянстве ёсць прынцып: перш чым ісці да Споведзі і Прычасці, трэба памірыцца з тымі, хто цябе засмуціў. Я павінен першы пайсці мірыцца з тым, хто мяне пакрыўдзіў. Па логіцы, ён павінен прасіць прабачэння ў мяне, але Евангелле кажа — не, хрысціянін закліканы да большага. Ён мусіць пайсці і прымірыцца з тым, хто яго пакрыўдзіў. Навошта, спытаеце вы? Галоўная мэта — стварыць мір у душы. Бо канфліктная сітуацыя цяжкая і для крыўдзіцеля, і для таго, каго пакрыўдзілі. А ў храм хрысціянін павінен прыйсці ўжо з мірам у душы.

— А як прасіць прабачэння ў Бога? Як падрыхтавацца да споведзі?

— Перш за ўсё ў вас павінна быць унутраная рашучасць не здзяйсняць той грэх, адпушчэння якога вы будзеце прасіць у Госпада. Гэта пэўная ўнутраная работа, якую важна правесці перад споведдзю: убачыць свае памылкі, прызнаць іх і зразумець іх небяспеку. Евангелле вучыць: грэх стварае сцяну паміж чалавекам і Богам. Калі мы разумеем, што кожны грэх перашкаджае нам знаходзіцца ў стане гармоніі і любові, міру і радасці, у нас з’яўляецца рашучасць гэты грэх не паўтараць. І, вядома, важна працаваць над сабой і пасля споведзі. Кожная споведзь — гэта вяртанне чалавека да Бога, а калі чалавек з Богам, яму лягчэй спраўляцца са сваімі слабасцямі.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем’і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.