Вы тут

Колькасць нарказлачынстваў скарачаецца, але расслабляцца рана


Летась у Беларусі знізілася колькасць выяўленых нарказлачынстваў, значна скараціўся лік смерцяў ад перадазіровак і зваротаў у медустановы з прычыны атручвання наркотыкамі. Таксама ўпершыню за апошні час намецілася тэндэнцыя скарачэння колькасці непаўналетніх, якія ўчынілі нарказлачынствы. Знізіўся і аб'ём наркатычных сродкаў і псіхатропаў, якія канфіскуюцца. Але ці азначае гэта, што наркапагроза зніжаецца?


Фота: pixabay.com

70 чалавек загінула ад перадазіровак

— Узровень наркапагрозы ў Беларусі па-ранейшаму высокі і патрабуе адэкватных мер рэагавання. Лічбы нарказлачынстваў значныя, — кажа намеснік начальніка аддзела галоўнага ўпраўлення па наркакантролі і супрацьдзеянні гандлю людзьмі Міністэрства ўнутраных спраў Сяргей Гарадзецкі.

Ён паведаміў, што за 11 месяцаў 2022 года ў краіне выяўлена больш за чатыры тысячы нарказлачынстваў. З іх больш за палову звязана непасрэдна са збытам наркотыкаў і псіхатропаў. Устаноўлена больш за 2200 асоб, якія ўчынілі злачынствы, звязаныя з незаконным абаротам наркотыкаў. Спынена 26 каналаў паставак наркатычных сродкаў і псіхатропных рэчываў у Беларусь з-за мяжы. Усе яны маюць расійскі вектар.

Беларусь з'яўляецца як краінай паступлення, так і транзіту наркотыкаў. Для наркарынку Беларусі яны паступаюць з Расіі. А з краін Заходняй Еўропы ажыццяўляецца іх перавозка праз нашу краіну для рэалізацыі на тэрыторыі Расіі. Летась узбуджана 68 крымінальных спраў, звязаных са смерцю, а 70 чалавек загінула ад перадазіроўкі (у 2021-м іх было 122).

Як адзначыў Сяргей Гарадзецкі, у Беларусі няма непадкантрольных наркатычных і псіхатропных рэчываў: усе яны або забаронены (або знаходзяцца пад кантролем дзяржавы, калі выкарыстоўваюцца ў медыцынскіх мэтах). Любыя незаконныя дзеянні з імі падлягаюць крымінальнай адказнасці ў адпаведнасці з артыкулам 328 Крымінальнага кодэкса. Нагадаем, што некалькі гадоў таму ў яго былі ўнесены змены і адказнасць за незаконны збыт наступае з 14 гадоў, а за незаконнае захоўванне ці перамяшчэнне без мэты збыту — з 16-ці. У цэлым па 328 артыкуле пакаранне прадугледжвае ад 3 да 25 гадоў пазбаўлення волі.

У школах, ВНУ, месенджарах і TіkTok

Прафілактычную работу каардынуе і кантралюе Міністэрства ўнутраных спраў. А вось сярод непаўналетніх яе вядзе Міністэрства адукацыі. Механізмы такой работы ўнесены ў Канцэпцыю развіцця сістэмы адукацыі і стратэгію развіцця дзяржаўнай маладзёжнай палітыкі да 2030 года. Ва ўсіх установах адукацыі дзейнічае комплексны план, накіраваны на супрацьдзеянне незаконнаму абароту наркотыкаў і прафілактыцы іх спажывання. У школах уведзены факультатывы «Мы самі» для 5—8 класаў, «Культура здаровага спосабу жыцця» — для 9—10 класаў. Для навучэнцаў і студэнтаў устаноў прафесійнай адукацыі выкладаюць курс «Бяспека жыццядзейнасці чалавека», рэалізуюцца тэматычныя праграмы. Для студэнтаў праводзяць заняткі па прававым інфармаванні «Юрыдычная адказнасць за правапарушэнні ў Рэспубліцы Беларусь».

Як расказала загадчык сектара каардынацыі і метадычнага забеспячэння прафілактыкі злачынстваў і правапарушэнняў сярод навучэнцаў Нацыянальнага інстытута адукацыі Міністэрства адукацыі Маргарыта Тоўкес, у прафілактыцы шырока выкарыстоўваюцца магчымасці не толькі інфармацыйных рэсурсаў устаноў адукацыі, але і сацыяльныя сеткі і месенджары. Напрыклад, з 14 сакавіка да 7 красавіка мінулага года праведзены рэспубліканскі смартмоб «Выберы сваю альтэрнатыву», арыентаваны на прафілактыку распаўсюджвання, ужывання і збыту наркотыкаў. Акцыя адбывалася ў акаўнце дзіцячага прававога сайта ў TіkTok.

Ужыванне ніколі не праходзіць без наступстваў

— Ужыванне наркатычных сродкаў заўсёды пакідае свае неспрыяльныя і незваротныя ўздзеянні на псіхіку, — кажа намеснік дырэктара па арганізацыйна-метадычнай рабоце РНПЦ псіхічнага здароўя Сяргей Осіпчык. — У такога чалавека змяняецца характар, узаемаадносіны з людзьмі, мяняюцца жыццёвыя прыярытэты. Тое, што раней было важна — сям'я, доўгатэрміновыя жыццёвыя планы — адыходзіць на другі план. Першасным становіцца менавіта ўжыванне наркатычнага сродку.

У Беларусі распрацавана канцэпцыя сацыяльнай рэабілітацыі, якая рэалізуецца цягам апошніх гадоў. Яна прадугледжвае не толькі аказанне медыцынскай дапамогі ў вострых сітуацыях, але і медыцынскую рэабілітацыю ва ўстановах аховы здароўя, а пасля выпіскі — сацыяльную рэабілітацыю. Гэта аднаўленне сацыяльных кантактаў, дакументаў, дапамога з працаўладкаваннем, што дазваляе рэінтэгрыравацца ў грамадства і наладзіць сацыяльныя сувязі.

У чым вартасці канцэпцыі сацыяльнай рэабілітацыі? Этап медыцынскай і сацыяльнай рэабілітацыі доўгатэрміновы — ад 12 да 18 месяцаў, што дазваляе чалавеку адчуваць сябе абароненым. Акрамя таго, гэты час дазваляе не толькі сысці ад шкоднай звычкі, аднавіўшы псіхічныя функцыі, але і аднавіцца сацыяльна — атрымаць доступ да прафесіі, кіравання транспартнымі сродкамі і інш.

Сёння рыхтуецца праграма па рэабілітацыі для асоб з нізкім рэабілітацыйным патэнцыялам.

— Сіндром залежнасці ад наркатычных сродкаў — вельмі цяжкі стан, з яго надзвычай цяжка выходзіць. Не бывае, што наркаспажывец схадзіў да доктара, атрымаў таблетку і ператварыўся ў добрага малайца. Гэта дастаткова доўгі і напружаны працэс, эмацыянальна няўдзячны для пацыента, бо ў яго ёсць парушэнні псіхічнай дзейнасці. Толькі калі чалавек гэта вытрымлівае, у яго ёсць усе магчымасці вярнуцца да нармальнага сацыяльнага жыцця. Але падкрэслю: ніколі ўжыванне наркатычных сродкаў не бывае без наступстваў, нават аднаразовае, — звярнуў увагу Сяргей Осіпчык.

Каб падлетак не пачаў ужываць наркотыкі, бацькі мусяць аддаваць увагу ўзаемаадносінам у сям'і. Дзіця павінна знаходзіць узаемаразуменне ад блізкіх, адчуваць дома спакой, адсутнасць трывогі. Толькі тады ў падлетка не будзе схільнасці да рызыкоўных паводзін, а намаганні тых, хто прапануе наркатычныя сродкі, будуць ігнаравацца.

Па якіх прыкметах вызначыць ужыванне?

Першая прыкмета — незвычайныя паводзіны дзіцяці. Яно раней стала класціся спаць (ці наадварот, пазней), зачыняцца ў сваім пакоі, у яго з'явіліся інтарэсы, якімі яно не хоча дзяліцца, пазней прыходзіць дадому пасля школы, не абмяркоўвае праблемы з бацькамі, не глядзіць у вочы, адказвае коратка, не праяўляе цікавасці да агульных сямейных спраў ці паездак. Новая кампанія і сябры, якія раптам з'явіліся, і малады чалавек паводзіць сябе нязвыкла.

— Такія агульныя сімптомы таго, што нешта адбываецца ў жыцці дзіцяці, якое жыве разам з вамі, і гэта не абавязкова ўжыванне наркотыкаў.

Дадатковыя прыкметы — падлетак не глядзіць у вочы, раздражнёны, санлівы, раніцай цяжка ўстае, незвычайная рэакцыя зрэнак на святло, незвычайная рэакцыя на паўсядзённыя праблемы, раздражненне аж да істэрыкі.

Алена КРАВЕЦ

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Казярогам важна на гэтым тыдні скончыць неадкладную справу, якая ўжо даўно не дае спакою.

Здароўе

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Як вясной алергікам аблегчыць сваё жыццё?

Некалькі парад ад урача-інфекцыяніста.