Вы тут

Подпіс да партрэта


Партрэт дзяўчыны, які вы бачыце на гэтай старонцы, належыць пэндзлю Міхася Канстанцінавіча Сеўрука і паходзіць з прыватнага збору яго малавядомых ці зусім невядомых твораў. Калі ў 2008 годзе група энтузіястаў-прапагандыстаў віленскай мастацкай школы, школы Ф. Рушчыца і Л. Сляндзінскага, А. Штурмана, Ю. Клоса арганізавала ў памяшканні Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук выставу заходнебеларускіх мастакоў Язэпа Драздовіча, Пётры Сергіевіча, Міхася Сеўрука, Паўла Южыка, Сяргея Вішнеўскага, Зміцера Крачкоўскага, Васіля Сідаровіча, сабраную з прыватных калекцый, аўтар партрэта, год стварэння і асоба на ім былі невядомымі, і ён не трапіў у экспазіцыю выставы. І толькі зусім нядаўна загадкавая дзяўчына набыла імя. Але пра гэта крыху ніжэй, а зараз — пра Сеўрука.

1375448282220_1

Нарадзіўся ён у Варшаве, у сям'і чыгуначнага службоўцы, беларускага шляхціца герба "Слепаворан". Жыў у Брэсце, Мінску, Маскве (падчас эвакуацыі з пачаткам 1-й сусветнай вайны), у Снове і Дзісне, Нясвіжы і, нарэшце, у Вільні. Залатыя 1930-я гады, часы маладосці і пачатку прафесійнай мастацкай працы, творчых поспехаў, радасцяў і няўдач...

1375448283196_2

Прайшоў выдатную мастацкую школу ў Віленскім універсітэце пад кіраўніцтвам славутага Фердынанда Рушчыца, стаў выдатным майстрам жывапісу і графікі, паспяхова працаваў і ў манументальным жанры. Бліскучы рысавальшчык, універсал-гравёр (ксілаграфія, медзярыт, афорт, лінагравюра ды іншыя тэхнікі — усё было яму падуладна) жыў з таго, што давала праца ўласных рук. Не цураўся будзённай "афармілаўкі" (вывескі ды вітрыны крам), пісаў заказныя краявіды і партрэты, прадаваў уласныя эстампы. Зрабіў вокладку да кнігі Максіма Танка "На этапах", канфіскаваную паліцыяй, і да зборніка "Нашы песні" Рыгора Шырмы. Аднойчы пашанцавала — атрымаў заказ на афармленне вялікай прамысловай выставы ў Вільні.

1375448283508_3

Калі грымнула 2-я сусветная вайна і немцы занялі Польшчу, а Масква фактычна акупавала Прыбалтыку, Сяўрук вярнуўся ва ўжо савецкі Нясвіж, да маці.

Сорак наступных гадоў амаль неадлучна пражыў у Нясвіжы, там жа нечакана (рыхтуючы персанальную выставу да 75-гадовага юбілею) памёр, там жа і пахаваны. Зараз у сціплым аднапавярховым дамку знаходзіцца музей-кватэра М. Сеўрука, дзе экспануюцца яго творы, дакументы, прадметы побыту. Асноўны ж фонд мастака — больш за 1000 адзінак — у Нясвіжскім гісторыка-краязнаўчым музеі.

1375448284704_4

Але вернемся да партрэта. У 1936 годзе ў Вільні ўтварыўся мастацкі музей. Сяўрук, ужо даволі вядомы на той час творца, у 1937 годзе атрымаў ад музея заказ на партрэт тагачаснага бурмістра Вільні пана Каліеўскага. Працуючы над партрэтам, пазнаёміўся з дачкой бурмістра, яны пасябравалі, пасля пакахаліся, і меўся ўжо адбыцца шлюб. Нечаканы паварот у лёсе мастака. Зяць бурмістра — не абы-хто. Але бязлітасны лёс усё перакрэсліў. Дзяўчына нечакана цяжка захварэла і неўзабаве памерла.

1375448285462_5

Чалавечае жыццё поўнае парадоксаў. Калі ў 1940 годзе з Літвы савецкай на ўсход і поўнач пайшлі закратаваныя цягнікі з хутаранамі і святарамі, былымі афіцэрамі і службоўцамі, мастакамі і пісьменнікамі, тое, што Міхась не стаў зяцем бурмістра, магчыма, выратавала яму жыццё.

На адным са змешчаных тут здымкаў Сяўрук у сваёй віленскай майстэрні з каханай. На сценах — яе выявы. Подпіс жа да нашага партрэта павінен быць такі: "Панна Каліеўская. Палатно, алей. 33х43 см. 1937  г."

Уладзімір Крукоўскі.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як кадравыя агенцтвы падманваюць даверлівых грамадзян

Як кадравыя агенцтвы падманваюць даверлівых грамадзян

Калі ў кадравым агенцтве вам прапануюць заплаціць грошы і гарантуюць стапрацэнтнае працаўладкаванне, смела разварочвайцеся і сыходзьце: перад вамі, напэўна, ашуканцы.

Грамадства

Прыродныя антыбіётыкі: Лекі, якія дапамагаюць перамагчы інфекцыю і ўмацоўваюць ахоўныя ўласцівасці арганізма

Прыродныя антыбіётыкі: Лекі, якія дапамагаюць перамагчы інфекцыю і ўмацоўваюць ахоўныя ўласцівасці арганізма

У адрозненне ад «хімічных антыбіётыкаў», прыродныя лекі не толькі дапамагаюць перамагчы інфекцыю, але і ўмацоўваюць ахоўныя ўласцівасці арганізма.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

СКАРПІЁН. На гэтым тыдні традыцыйны падыход да вырашэння праблем не заўсёды будзе ўдалы.

Грамадства

Як дзейнічалі партызаны ва Усакінскім лесе на Клічаўшчыне

Як дзейнічалі партызаны ва Усакінскім лесе на Клічаўшчыне

Піша сын аднаго з партызан Генадзь Сахрай.