Вы тут

Луіза Глюк. Пакуль зямлю засцілалі пялёсткі



Да Дня пісьменства


Луіза Глюк

Нарадзілася 22 красавіка 1943 года ў Нью-Ёрку, вырасла на Лонг-Айлендзе. Яе бацька, паспяховы бізнесмен, паходзіў з сям’і яўрэйскіх эмігрантаў з Венгрыі. У юнацтве змагалася з анарэксіяй і іншымі праблемамі, якія пераадолела пры дапамозе псіхааналізу. Паэзія Луізы была адзначана шматлікімі літаратурнымі ўзнагародамі ЗША, сярод якіх — прэмія Нацыянальнага кола кніжных крытыкаў (1985), Пулітцэраўская прэмія (1993) і Нацыянальная кніжная прэмія (2014). Жыве ў Кембрыджы, штат Масачусетс, выкладае ў Ельскім універсітэце.


Пакуль зямлю засцілалі пялёсткі
Са зборніка «Дзікі касач» (1992)

 

Дзікі касач
Скончыліся мае пакуты,
і адчыніліся дзверы.

Паслухай: тое, што ты завеш смерцю,
я памятаю.

Зверху чуваць было гоман,
                     шорах сасновых галін.
Потым нічога. Слабы бляск сонца
на сухое паверхні.

Гэта жахліва — вось так выжываць,
са свядомасцю,
пахаванай у цёмнай зямлі.

Потым гэта прайшло:
                 тое, чаго ты баiшся, — быць
душой без магчымасці гаварыць,
усё раптоўна мінула, і жорсткая глеба
толькі крыху скаланулася. І, як мне падалося,
птушкі заварушыліся ў нізкіх кустах.
Ты, што не памятаеш
пераходу з іншага свету,
кажу табе, я зноў магу гаварыць: усё,
што вяртаецца з забыцця, вяртаецца,
каб знайсці свой голас:

з глыбі майго жыцця пырснуў
моцны ручай, цёмна-сіні
цень на лазурнай вадзе.

Ютрань
Недасягальны Ойча, калі мы толькі былі
выгнаныя з неба, ты змайстраваў
яго копію, месца, адрознае тым,
што павінна было правучыць нас,
а ў іншым такое ж — аднолькавая прыгажосць,
прыгажосць без выбару...
                             Але навука да нас не дайшла.
Самотныя, мы спусташалі адно аднаго.
Гады цемры цягнуліся следам;
мы па чарзе працавалі ў садзе,
і першыя слёзы залівалі нам вочы,
пакуль зямлю засцілалі пялёсткі,
адны цёмна-чырвоныя, іншыя — колеру цела...

Мы зусім не думалі пра цябе,
пра таго, каму вучыліся пакланяцца.
Мы проста ведалі:
                        не ў чалавечай натуры любіць
толькі тое, што дорыць любоў.

Красавік
Ніхто не адчайваецца так, як я...

У гэтым садзе вам няма месца
з такімі думкамі, з дакучнымі
знешнімі знакамі: мужчына
старанна праполвае цэлы лес,
жанчына кульгае і не хоча пераапрануцца
ці памыць галаву.

Думаеце, мне не ўсё роўна,
ці размаўляеце вы між сабой?
Але вы мусіце зразумець,
што я чакаю лепшага ад дзвюх істот,
надзеленых розумам:
калі не шчырага клопату адно пра аднаго,
то хаця б паразумення.
Гора падзелена паміж вамі,
паміж вашым родам, каб я
пазнаваў вас, як глыбокі блакіт
адзначае пралеску,
бель — лясную фіялку.

Фіялкі
Бо ў нашым свеце
нешта заўсёды схавана,
малое і белае,
малое і, як той казаў,
чыстае. Мы не бядуем,
як ты бядуеш,
мілы гаспадар, што пакутуе;
ты заблукаў не больш за нас,
пад дрэвам глогу,
пад глогам, які трымае
цвёрда падносы з перламі.
Што прывяло цябе да нас,
каб мы цябе навучылі?
Хаця ты кленчыш і плачаш,
сціскаеш свае вялікія рукі,
ва ўсёй сваёй велічы ты не ведаеш
нічога пра сутнасць душы,
што ніколі не памірае:
беднае смутнае боства,
альбо ў цябе яе і не было,
альбо ты яе і не страціш.

Вячэрня
Нават так, як з’явіўся Майсею,
бо мне ты патрэбны, ты з’яўляешся мне,
але вельмі рэдка. Я жыву збольшага ў цемры.
Магчыма, ты вучыш мяне, як быць
чулай на кожны пробліск святла.
Ці, як паэтаў, цябе натхняе адчай.
Няўжо гора змушае цябе адкрыць мне сваю натуру?
Сёння апоўдні ў рэчыўным свеце,
якому звычайна ты дорыш сваё маўчанне,
я забралася на маленькі пагорак між дзікіх чарніц,
у метафізічным спуску,
                                    як заўжды на маіх шпацырах.
Ці я зайшла досыць глыбока,
                                    каб ты мяне пашкадаваў,
як часам шкадуеш тых, хто пакутуе,
і ўзнагароджваеш іх дарункамі духу?
Як ты і чакаў, я не паглядзела ўгору.
Таму ты сышоў да мяне, да маіх ног:
не васковым лісцем чарніц,
                                    а сваёй палымянай істотай,
цэлым выганам у агні, а далей —
чырвонае сонца не заходзіла і не падымалася...
Я не была дзіцянём: я знайшла карысць у ілюзіях.

Пераклад з англійскай Аляксандры ПЯТРОВІЧ

 

 

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

Самы паспяховы сезон! З Аўгустоўскага канала сплылі цеплаходы

У некаторыя выходныя цеплаход здзяйсняў па канале дванаццаць рэйсаў.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на нядзелю (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

РАК. Надыходзіць дастаткова актыўны, напоўнены падзеямі тыдзень.

Палітыка

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)

Аператыўная інфармацыя з беларуска-польскай мяжы.