Вы тут

Вялікая Айчынная. Віртуальная дарога ў 1941-ы...


Мікалая Чаркашына добра ведаюць чытачы ў Расіі і ў Беларусі. Дзясяткі яго кніг прысвечаны ваеннай гісторыі. Шмат напісана пра ваенных маракоў розных пакаленняў. Многія сюжэты звязаны з Беларуссю. Ды і сам пісьменнік нарадзіўся на Гродзеншчыне, у Ваўкавыску.


А з нядаўняга ў рускага пісьменніка і такая повязь з нашай старонкай: у лесе, на Слонімшчыне, непадалёку ад вёскі Касцяні прайшла прэзентацыя новых раманаў Мікалая Чаркашына «Берасцейскія вароты» і «Бог не гуляе ў косці». Чаму ў лесе? Чаму на Слонімшчыне?

— І для мяне гэта самая незвычайная прэзентацыя ў журналісцкім, пісьменніцкім лёсе, — расказвае празаік. — Замест залы быў лес, які трымае ў памяці драматычныя падзеі 1941-га, жорсткія баі чырвонаармейцаў з фашысцкімі захопнікамі. Гледачы-слухачы былі апрануты ў палявую форму салдат беларускай арміі — гэта байцы і камандзіры 52-га асобнага спецыялізаванага пошукавага батальёна...

Але настраёвасць, асаблівы характар напружанасці, перажывання прэзентацыі надавала тое, што ўсе ведалі — і аўтар кніг, і пошукавікі: у гэтай лясной зямлі — байцы 1941 года, якія змагаліся на Слонімшчыне ў першыя тыдні Вялікай Айчыннай...

У гэты палявы сезон 52-і батальён разам з пошукавікамі атрада «Бацькаўшчына», які ўзначальвае Аляксандр Дударэнка, разам з паплечнікамі з Татарстана, якія ўжо болей дзесяці гадоў вядуць свой пошук у гэтай старонцы, вызвалілі з бяспамяцтва, з чорнага спіса «зніклых без вестак» цэлы ўзвод — 42 чалавекі, — дзеліцца ўражаннямі пісьменнік. — Адзін з іх — пакуль што безыменны камандзір, якога знайшлі разам са службовай пячаткай, прыналежнай Свіслацкаму ваеннаму камісарыяту. Па ёй, несумненна, удасца ўстанавіць яго прозвішча. На вырытых з зямлі фляжках, падсумках, лыжках надрапаны прозвішчы: «Обухов», «Парфоменко», «(Б)езруков»... У гэтых байцоў ёсць шанцы «перадаць» вестачку сваім нашчадкам, родзічам. Справа часу. А яго ў салдат колькі было, гэтуль і засталося, — цэлая вечнасць…

Мікалай Андрэевіч, — пытаюся ў пісьменніка, — напішаце апавяданне ці аповесць з гэтым слонімскім адрасам?

Я вельмі люблю ездзіць у Беларусь. Тут у мяне процьма знаёмых краязнаўцаў, гісторыкаў, цяпер вось некалькі гадоў выбіраю любую вольную хвіліну, каб далучыцца да працы пошукавікоў... Пасля сустрэч з слонімска-зэльвенскімі лясамі ў блакноце самі сабою ўзнікаюць радкі новага рамана. Гэтым разам — пра баі пад Гродна, пра байцоў і камандзіраў 3-й арміі, той самай, на долю якой выпала і жорсткае адступленне і пераможнае наступленне, выпала і ўзяцце Берліна таксама. У выніку ў мяне атрымліваецца — трылогія: дзве кнігі — «Берасцейскія вароты» і «Бог не гуляе ў косткі» ўжо прадстаўлены чытачам. Цяпер справа за трэцім раманам. Ён пакуль што без назвы... Затое імёны героям прыдумваць не трэба — перапісвай з кацялкоў ды салдацкіх падсумкаў ці з медальёнаў, калі яны захаваліся…

Сяргей ШЫЧКО

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

З чым звязана такая восеньская зменлівасць надвор’я і калі чакаць першы снег.

У свеце

На краі бездані. Чаму Латвію захліснула пандэмія?

На краі бездані. Чаму Латвію захліснула пандэмія?

У Латвіі ўведзены жорсткі лакдаўн, каб прыпыніць распаўсюджванне COVІD-19.

Эканоміка

З «шэрымі» выплатамі цяпер лепш не рызыкаваць

З «шэрымі» выплатамі цяпер лепш не рызыкаваць

КДК выявілі 30 злачынстваў па выплаце зарплаты ў канвертах.