Вы тут

Застацца сябрамі, бацькамі і людзьмі дапамагаюць сужэнцам сямейныя медыятары


 Маці абвінавачвае бацьку ў тым, што ён не хоча прытрымлівацца здаровага ладу жыцця і корміць дзяцей ласункамі. А бацька проста жадае парадаваць малых, але не ведае, як, таму купляе ім цукеркі... Справа дайшла да таго, што жанчына вырашыла забараніць тату бачыцца з дзецьмі. Але на сустрэчы з медыятарам бацькі выслухалі адзін аднаго, з дапамогай спецыяліста абмеркавалі ўмовы харчавання нашчадкаў і знайшлі ласунак, які задавальняе абодва бакі, — сухафрукты.


У іншай пары сужэнцаў муж падаў на развод, бо быў упэўнены, што жонка яго падманвае і дзейнічае супраць яго. На сустрэчы з медыятарам высветлілася, што многія інтэрпрэтацыі мужчыны былі памылковыя. Многія свае ўчынкі жонка змагла растлумачыць (або муж здолеў яе пачуць, нарэшце) толькі на сустрэчы са спецыялістам, і мужчына зразумеў сваю палавінку. У выніку заяву на развод пара забрала.

Часам знайсці прычыну і рашэнне праблемы ў сям'і даволі проста. Важна толькі, каб было жаданне слухаць і гаварыць і каб побач знаходзіўся незалежны і нейтральны да сітуацыі пасрэднік, які дапаможа наладзіць камунікацыю паміж спрачальнікамі. Медыятар — менавіта такі чалавек. Як ён працуе, чаго дамагаецца і ў чым карысць такога спецыяліста, расказала Аксана ШУЛЬГА, дырэктар Беларускай лігі сямейных медыятараў.

Мірныя рашэнні складаных праблем

Медыятары Лігі ўпэўнены, што практычна любая, нават самая цяжкая і складаная, спрэчка можа быць вырашана, калі бакі гатовыя выслухаць адзін аднаго і згодны абмеркаваць рашэнні, якія падыдуць усім удзельнікам канфлікту. Спецыялісты працуюць на розных этапах яго развіцця і забяспечваюць урэгуляванне прававых спрэчак і ў межах грамадзянскай судавытворчасці, і па-за судовымі межамі, а таксама пры выканаўчым вядзенні. Дапамагаюць дамовіцца аб падзеле маёмасці, падказваюць, як атрымаць кампенсацыю, кансультуюць па іншых юрыдычных аспектах, заўважыла Аксана Шульга:

— Удзельнікаў нашай лігі аб'ядноўвае не толькі цяга да працэсу медыяцыі, але і цвёрдая ўпэўненасць, што калі выконваць правілы медыяцыі і ствараць умовы для пасрэдніцтва, людзі здольныя самі справядліва і канструктыўна вырашыць свае спрэчкі. Я не перастаю дзівіцца магчымасцям людзей, якія, сутыкаючыся нават з самымі складанымі праблемамі, знаходзяць творчыя і мірныя рашэнні.

Місія лігі, якая працуе ўжо паўтара года, — садзейнічаць раскрыццю патэнцыялу сям'і як значнага сацыяльнага інстытута і эфектыўнага інструмента ўрэгулявання і вырашэння спрэчак у розных сферах жыцця грамадства. Перш чым пачаць працэдуру медыяцыі — прымірэння бакоў, медыятары праводзяць інфармацыйна-ацэначныя сустрэчы, дзе вызначаецца найлепшы сродак вырашэння канфлікту, а таксама перспектывы звароту да медыяцыі.

Медыятары пастаянна выступаюць перад рознымі аўдыторыямі, каб як мага больш чалавек даведалася пра магчымасці медыяцыі. У судах людзям таксама тлумачаць, што яны могуць скарыстацца паслугамі медыятара, каб вырашыць свае праблемы і спрэчкі.

— Часта людзям проста складана ісці ў суд, бо яны баяцца ацэнкі, асуджэння навакольных. А медыяцыя — канфідэнцыяльная працэдура, усё застаецца паміж бакамі і медыятарам. Таму людзі часта прыходзяць па рэкамендацыях або пасля пошукаў варыянтаў рашэння сваёй праблемы ў інтэрнэце.

Варта падкрэсліць, што сямейная медыяцыя — не сродак-панацэя для абавязковага захавання сям'і. Часам людзям лепш разысціся і не катаваць адно аднаго. Галоўнае — зрабіць гэта цывілізавана і пастарацца наколькі магчыма захаваць добрыя адносіны.

Улічваць інтарэсы і патрэбнасці 

Адно са шматлікіх пачынанняў лігі — рэалізацыя праекта па сямейнай медыяцыі, мэта якога — прафілактыка сямейных канфліктаў і сямейных няўдач, развіццё практыкі сямейнай медыяцыі і інфармаванне пра яе перавагі.

— Сямейная медыяцыя скіравана больш на суправаджэнне разводу сужэнцаў. Яна імкнецца ўлічыць інтарэсы ўсіх бакоў, — звярнула ўвагу кіраўнік лігі. — Пры расставанні ў людзей шмат крыўд, прэтэнзій, негатыўных эмоцый, з якімі таксама працуе сямейны медыятар. У медыяцыі можна абмяркоўваць многія складаныя тэмы. Прынцыповае адрозненне медыятыўнай працэдуры ад судовай у тым, што ў медыяцыі рашэнне прымаюць самі бакі, а ў судзе — суддзя. У судзе заяўляецца пазіцыя, а мы працуем з інтарэсамі і патрэбнасцямі. Толькі так сужэнцы могуць атрымаць тое, чаго яны хочуць.

У працэсе медыяцыі адбываецца трансфармацыя чалавека — ён вучыцца слухаць і дамаўляцца. Гэта дапамагае захаваць не толькі добрыя стасункі, але і ў тым ліку сумеснае бацькоўства, дадала Аксана Шульга.

— Да нас часта звяртаюцца, калі трэба вырашыць спрэчкі па пытаннях утрымання ці выхавання дзяцей падчас разводу ці калі бацькі раз'ехаліся, а таксама па пытаннях падзелу маёмасці. Мы абмяркоўваем і прапісваем не толькі графік наведвання дзяцей адным з бацькоў, але і тое, як мама і тата ўзаемадзейнічаюць паміж сабой, калі трэба адвезці малога на гурток ці да ўрача, дапамагаем бацькам складаць карту патрэбнасцяў дзіцяці: рэжым харчавання, распарадак дня, правілы дысцыпліны. Такім чынам, нават пры разводзе ці раз'ездзе бацькоў застаецца дакладная і сумесная праграма выхавання дзяцей.

Быў выпадак, напрыклад, калі пры скасаванні шлюбу сужэнец добраахвотна пагадзіўся на працягу дзесяці гадоў выплачваць пэўную суму на ўтрыманне былой жонкі, хоць такой нормы ў законе няма, адзначыла медыятар:

— А неяк мірыліся былыя муж і жонка, якім ужо за 60. Яны развяліся гадоў пяць таму, але часта сустракаюцца. Мужчына пакінуў былой жонцы дом, а сам жыве ў сваёй маці, аднак часта прыходзіць нешта адрамантаваць. На адной з такіх сустрэч яны паспрачаліся, ён штурхануў былую другую палавінку, яна падала заяву ў суд. Мужчыне прызначылі штраф. У выніку яны разам прыйшлі ў медыяцыю дамаўляцца, каб больш падобнай сітуацыі не ўзнікла.

Медыяцыя прымяняецца, дарэчы, не толькі паміж мужам і жонкай — сямейныя стасункі і праблемы высвятляюць таксама бацькі і дзеці, іншыя сваякі, якія не могуць дамовіцца.

Ісціна заўжды суб'ектыўная...

Вядома, шлюб часта ўдаецца і захаваць, асабліва калі праблемы і жаданне расстацца выкліканы недаверам сужэнцаў. У такіх выпадках муж і жонка імкнуцца з дапамогай скасавання шлюбу паўплываць адно на аднаго. Ім здаецца, што такая маніпуляцыя прывядзе да змен. Аднак змены могуць здарыцца толькі пры сумесным абмеркаванні і высвятленні праблемы, калі пара выпрацуе новыя правілы жыцця для сваёй сям'і, патлумачыла Аксана Шульга:

— Я звязваю факты, калі людзі ў працэсе медыяцыі адмаўляліся ад жадання развесціся і захоўвалі адносіны, з тым, што медыяцыя стварае прастору для адкрытай безманіпулятыўнай камунікацыі. Бакам удаецца абмеркаваць складаныя пытанні, праясніць крыўды, высветліць непаразуменні. Працэдура таксама дапамагае ім стварыць новыя правілы ўзаемадзеяння, якія яны з задавальненнем выкарыстоўваюць для змены сваіх узаемаадносін. Калі я праводжу трэнінгі па медыяцыі, развіцці перагаворнай і камунікатыўнай кампетэнтнасці, фарміраванні даверу да сябе і свету, слухачы кажуць: «Вы малюеце ідэальны свет, адарваны ад рэчаіснасці. Свет больш жорсткі і несправядлівы, у ім дзейнічаюць правілы сілы і ціску!». На гэта я адказваю, што, калі мы нараджаемся, ніхто і нішто не можа гарантаваць нам ахову ад маніпуляцый і няшчасцяў. Аднак у нас заўжды ёсць выбар: жыць па тых правілах, на якія мы пагаджаемся, і не жыць па тых, якія нам не па душы.

Існуе некалькі няпісаных правіл, якія дзейнічаюць у жыцці.

  • Калі мы шкадуем сябе, навакольныя будуць патрабаваць ад нас шкадавання адносна іх.
  • Калі мы хочам маніпуляваць іншымі людзьмі, намі таксама будуць маніпуляваць.
  • Калі мы хочам кантраляваць жыццё іншых, і нас будуць кантраляваць.
  • Калі мы абясцэньваем клопат і ўвагу навакольных, мы самі будзем абясцэненыя.
  • Калі мы хочам навучыцца ствараць правілы, якія дазволяць нам адчуваць унутраную і знешнюю свабоду, але пры гэтым захаваць сувязі з іншымі людзьмі і светам, нам неабходна: працаваць над уласнай ідэнтычнасцю, навучыцца рабіць нешта самастойна, прымаць уласныя рашэнні, абапірацца на асабістыя веды і вопыт, не адступаць ад уласных каштоўнасцяў і мэт, самому забяспечваць свае патрэбнасці.

— Гэтыя правілы працуюць і ў медыяцыі. Мы дапамагаем людзям абапірацца на здаровы сэнс і сваю дарослую частку. Задаём пытанні, якія дапамагаюць убачыць сітуацыю з розных бакоў, зразумець, што ісціна — заўжды суб'ектыўная, што пошук вінаватага не вырашыць пастаўленую задачу, — рэзюмавала дырэктар лігі.

Ірына СІДАРОК

Загаловак у газеце: Трэці не лішні

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Даведаліся аб цэнах на галоўныя восеньскія ягады, спосабах іх захоўвання і «прафесійных рызыках» пры зборы журавін

Даведаліся аб цэнах на галоўныя восеньскія ягады, спосабах іх захоўвання і «прафесійных рызыках» пры зборы журавін

У разгары сезон журавін. Менавіта цяпер самы час назапасіць гэтых ягад на доўгі перыяд халадоў і прастуд.

Грамадства

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Што пісалі беларускія класікі пра самага дарагога чалавека?

Янка Купала дакладна чуў беларускія калыханкі ад сваёй маці, Бянігны Іванаўны, лежачы ў калысцы ў Вязынцы.

Грамадства

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Калі злодзей маўчыць, за яго «гавораць» сляды. Выкрыць злачынцу дапаможа трасалогія

Банда рабаўнікоў «трапілася» дзякуючы адбіткам спецыяльнай прылады.

Грамадства

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Жыхарка вёскі Мікалаеўка Бялыніцкага раёна Ларыса Клімянок расказала пра трагедыю, якая адбылася з яе сястрой і братамі

Экспедыцыю ў Малінаўку арганізаваў навуковы супрацоўнік музея гісторыі Магілёва ветэран пошукавага руху Пётр Хаванскі.