Па тонкім лёдзе


Па тонкім лёдзе

...У аднаго з маіх аднакласнікаў бацька працаваў бухгалтарам. Для вёскі гэта, па-першае, начальства (і немалое), а па-другое, прыгожае, бо той бацька быў рослы, спрытны, дужы, востры на язык... А што 40 гадоў чалавеку — дык гэта ж хіба ўзрост? Заглядаліся на Міхася маладыя даяркі ды бібліятэкарка, любіла затрымацца каля яго і дакторка з ФАПа. 

Але не больш за тое, бо жонка ў Міхася была не брыдкая, не дурная — гаспадыня, якіх пашукаць...

Вось Міхась і не шукаў — як на тое ліха, сама знайшлася: маладая ўдава. У суседняй вёсцы жыла. Спявала вельмі хораша, гатавала смачна (на ўсе вясковыя вяселлі яе за кухарку бралі), дом у парадку трымала. А ўжо што складная ды прыгожая — дык не расказаць!

...Тым майскім цёмным вечарам вырашыў Міхась яе наведаць. Жонка рана спаць уклалася. Ён прычапурыўся і гайда...

Павячэралі разам з Палінай, трошкі выпілі, як быццам насмяяліся-нагаварыліся — ужо і дадому пара.

А калгас тады не сказаць каб багаты быў: заробкі ў людзей — больш чым сціплыя. І таму ў вёсцы што ні падворак, то кароўка (а то і дзве), не кажучы ўжо пра свіней, авечак, гусей, курэй...

Да таго ж на кожным гародзе, апроч бульбы, цэлыя плантацыі пад агуркі — на продаж. І цяпліц тады яшчэ не было: капаліся неглыбокія канаўкі, у іх высаджвалася расада, а нейкім шклом, каб хутчэй падрастала, яе мала хто закрываў...

Дык вось, спяшаецца Міхась дадому (раптам жонка прачнецца, а яго няма), у вёсцы збочвае са сцежкі — крочыць напрасткі, праз чужую сядзібу і... Што гэта? Нешта трашчыць пад нагамі... Чым далей, тым гучней...

Прыпыніўся чалавек, паслухаў, падумаў: што за халера? Ці не здурнеў ён, пагасціўшы ў Паліны? Май жа на дварэ, а тут лёд пад нагамі. І не канчаецца...

Сяк-так дабраўся Міхась дадому. У хату зайшоў — жонка, дзякуй богу, не прачнулася. Ён ціхенька раздзеўся-разуўся і ў ложак. Толькі лёг ды прыснуў — на дварэ галасы пачуліся.

— Што здарылася? Які нячысцік цябе прынёс? — спытаў у суседа.

— Не... Гэта ты мне зараз адкажаш, — ішоў у наступ Антось, — які чорт цябе на мой агарод загнаў?! Уся расада знішчана! Усё шкло пабітае... Што я сёлета прадаваць павязу?.. І не адпірайся — да цябе сляды прывялі!

Пярэчыць і сапраўды сэнсу не мела. Нідзе не дзеўся Міхась — у якасці кампенсацыі страт уступіў суседу ладнага кабанчыка.

...З жонкай дамовіцца куды цяжэй было: прыйшлося адказваць, куды ён ноччу хадзіў. А Міхась, бедны, не мог ні схлусіць, ні праўду сказаць. 

Нерат, у які непазбежна трапляе той, хто ходзіць налева. 

Ніна ГОРГУЛЬ

г. Мінск


А зараз — дзіч,

альбо Хто ў хаце гаспадар?

Малюнак Анатоля ГАРМАЗЫ

Напэўна, усе чытачы «Звязды» глядзелі (а то і не раз) кінакамедыю Леаніда Гайдая «Брыльянтавая рука». Без сумневу, бачыў яе і Васіль (так я назаву героя), бо якраз адтуль узяў знакамітую фразу пра дзіч.

Калі па парадку, то ён, Васіль, чалавек сур’ёзны, жанаты, працаваў ветэрынарам у адным з калгасаў. Справу сваю ведаў і выконваў сумленна: як да спецыяліста прэтэнзій да яго не было. Як да чалавека...

Тут ёсць пытанні: любіў ён лішнюю чарку ўзяць, а потым (ці ў «працэсе») завесці сваю любімую пласцінку: што называецца, растапырыць пальцы ды расказаць, што дома ён — цар, бог і воінскі начальнік, што жонка ў яго — не больш чым пакаёўка, а то і прыслуга...

Калі б сям’я ветэрынара жыла недзе далёка, калі б Васеву Марыю ніхто не ведаў, дык гэтага выхваляку, можа, яшчэ і слухаў бы, а так...

Жонка Васіля — сур’ёзная жанчына — працавала настаўніцай у мясцовай школе. Вучні вельмі паважалі яе за справядлівасць, вёска — за рашучасць.

Якраз гэтыя рысы і праявіліся ў адным эпізодзе.

Справа пачалася з таго, што ў Васілёвай лазні задыміла печка — за рамонт яе сам гаспадар не ўзяўся. Ну, сапраўды, навошта, калі можна запрасіць спецыяліста і «па сумяшчальніцтве» свайго сябра?

Той, Сцяпан, вядома ж, прыйшоў. Мужчыны ўдвох досыць дружна папрацавалі — зрабілі ўсё, што трэба. Марыя за гэты час сабрала на стол, дзе была не толькі скварка, але і чарка.

Работнікі выпілі — і па адной, і па другой...

Пасля трэцяй захмялелы гаспадар стаў караскацца, залазіць на свайго любімага канька — даводзіць, што гэта ён у хаце гаспадар, што жонка ў яго — хіба збоку-прыпёку.

Сцяпан як мог спыняў сябрука, наступаў на нагу, стараўся напомніць, што яны выпіваюць не ў садзе, што Марыя дома і можа пачуць...

Васіль жа не чуў нічога. Ён ведаў, што ў духоўцы павінна быць бляха са смажанай курыцай. І таму цяпер — гуляць дык гуляць! — гучна загадаў: «Марыя, дзіч!»

...Што далей было, да Сцяпана (таксама ж пад градусам) дайшло толькі потым: каля стала ў міг вока, як той казаў, узнікла гаспадыня... Перад носам і над галовамі ў мужчын нешта бліснула (ці не патэльня?) і тут жа апусцілася — на плячо, на спіну Васіля.

Сцяпан на ўсякі выпадак куляй выскачыў з хаты!

...Пра вось гэты інцыдэнт ён, вядома ж, нікому нічога не сказаў — быццам не было яго! А вось наступствы засталіся: Васіль, у прыватнасці, стаў куды радзей зазіраць у чарку, стараўся трэцяй не выпіваць, а значыць, і не расказваць, хто ёсць хто ў яго доме.

Аляксандр МАТОШКА

Расонскі раён


У сям’і і каша смачнейшая...

Будзем спадзявацца, што маразы ды завеі ўжо прамінулі, але ж яны паспелі напомніць (і, напэўна, не толькі мне) далёкія зімы дзяцінства, засыпаныя снегам палі і вёскі, замеценыя дарогі.

У школу-дзесяцігодку мы хадзілі амаль за 12 кіламетраў. На шчасце, не кожны дзень: пры школе быў інтэрнат. Так што днём мы вучыліся, а пасля ўрокаў займаліся ў гуртках, чыталі, хадзілі ў кіно, ладзілі танцавальныя вечары, падчас якіх (вядома, старшакласнікі) ужо з’яўляліся, праяўляліся першыя сімпатыі, а то і каханне.

...Яно, самае сапраўднае, напаткала тады Санька, выпускніка нашай школы: на адным з вечароў ён запрасіў на танец прыгажуньку Валю і, што называецца, прапаў... Заставалася «драбяза» — дачакацца, калі дзяўчына скончыць школу і дабіцца ўзаемнасці.

Хлопец стараўся як толькі мог: прыбіраўся, купляў Валі кветкі ды розныя прысмакі, па суботах — заўсёды — праводзіў дадому, а гэта ж 12 кіламетраў!

Санёк іх, здаецца, не баяўся: штотыдзень хадзіў і туды, і потым — можна сказаць, адразу ж — назад, бо па няпісаных вясковых правілах праважатых дамоў не запрашалі. Каля веснічак сваіх Валя магла сказаць яму «Пачакай!», знікнуць у хаце, пакінуць там свой школьны партфель, на хаду схапіць з патэльні (мама ж чакала!) гарачых дранікаў, каўбаскі, квашанай капусткі ды пабегчы назад — да Санька.

Таму ж, беднаму, куды цяжэй было: кругам ішла галава (і ад шчасця — само сабой). Але не толькі: ад Валі так пахла рознай смакатой!..

Хлопец каўтаў слінку, цярпеў, думаў і наступным разам быў ужо трохі разумнейшы: у вялікія кішэні кажушка загадзя клаў так званы сухі паёк: пару лустаў хлеба, штук колькі пернікаў, добрую жменю сушак і — у паперцы — некалькі кавалачкаў рафінаду... Валя бегла ў хату на падмацунак, ён сілкаваўся на вуліцы...

Пасля вяселля яны елі ўжо разам: у сям’і — з каханым, з каханай, з дзецьмі — яно ж і каша смачнейшая.

Што ўжо казаць пра дранікі ды каўбаску.

Таццяна РАМАНАВА

г. Наваполацк


Рубрыку вядзе Валянціна ДОЎНАР

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.

Гандаль

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Кандытарскія вырабы — брэнд беларускай харчовай прамысловасці

Напярэдадні Міжнароднага сімпозіума кандытараў эксперты расказалі аб планах і перспектывах кандытарскай галіны.

Сям'я і дэмаграфія

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Святлана Клачкова: Чым больш дзяцей, тым больш любові

Як жа шматдзетная сям’я спраўляецца з хатнімі клопатамі?