Вы тут

У чым небяспека прывязанасці да гаджэтаў?


Дарослыя адчуваюць стрэс, калі мабільнік разраджаны. Дзяцей дык і ўвогуле называюць пакаленнем dіgіtal natіves — «лічбавымі абарыгенамі», або народжанымі са смартфонам у руках. Са страхам адарвацца ад тэлефона сапернічае хіба што страх набраць лішнюю вагу — дзве гэтыя фобіі сталі сапраўднымі хваробамі стагоддзя. У чым небяспека прыхільнасці да гаджэтаў і як ад яе пазбавіцца?


Тэрмін «намафобія» ўзнік адносна нядаўна. Ён паходзіць ад англійскага «nomobіlephobіa» (можна перавесці і як «нетмафобія») і быў уведзены спецыялістамі для апісання стану турботы і нават панікі ў чалавека, які па тых ці іншых прычынах страціў магчымасць з дапамогай смартфона падтрымліваць кантакт з людзьмі.

— Псіхолагі часта параўноўваюць залежнасць ад тэлефона з алкагалізмам: пазбаўленне тэлефона, гэтак жа, як і алкаголю, выклікае паніку і сіндром адмены, ці абстынентны сіндром. Хоць намафобія не выклікае пагрозы для здароўя і жыцця чалавека, аднак яе ўплыў на паўсядзённае жыццё можа быць дастаткова сур’ёзным.

Сімптаматыка намафобіі заключаецца ў панічных атаках, галавакружэннях, недахопе кіслароду, млоснасці, патлівасці, пачашчаным сэрцабіцці, трэмары і болі ў грудзях. Прыкметы намафобіі рэзка абвастраюцца, калі чалавек раптам выяўляе, што не можа знайсці свой тэлефон, — расказвае ўрач ультрагукавой дыягностыкі 3-й гарадской дзіцячай клінічнай паліклінікі Юлія Грыгор’ева.

Напэўна, вы часам заўважалі, як, замест таго каб уважліва слухаць вас, суразмоўца няспынна ўтыкаецца ў тэлефон, губляючы ніць размовы. А можа, асабіста вас ахоплівае паніка пры думцы аб тым, што мабільнік мог застацца дома і, нягледзячы ні на што, вы гатовы вярнуцца за ім?

Чаму ўзнікае боязь?

— У асноўным прычыны звязаны не з тэлефонам як такім, а з асобаснымі праблемамі. Часта залежнасць ад тэлефона ці боязь застацца без яго звязана з пачуццём адзіноты ці страхам перад ёй — наяўнасць мноства сяброў у сацсетках дазваляе чалавеку схаваць гэты страх углыб. Але пазбаўленне крыніцы сувязі зноў яго адкрывае, — тлумачыць Юлія Грыгор’ева.

Няўменне кантактаваць і падтрымліваць адносіны ў рэальнасці можа прымусіць перанесці ўсе зносіны ў віртуальны свет, стварыць сабе новы вобраз таго, кім хочацца быць.

Акрамя таго, гаджэты падтрымліваюць многія традыцыйныя варыянты ўцёкаў ад рэальнасці: на тэлефоне можна чытаць кнігі, глядзець фільмы, гуляць у гульні, працаваць або вучыцца.

У некаторых выпадках тэлефон дапамагае падтрымаць ілюзію важнасці і патрэбнасці, калі чалавеку ўвесь час хтосьці тэлефануе або піша.

У любым выпадку, апынуўшыся без тэлефона, чалавек адчувае пачуццё пустаты, што спараджае залежнасць і намафобію.

Як ад гэтага пазбавіцца?

Вось некалькі парад, якія дазволяць пазбавіцца ад гэтай залежнасці.

— Паразважайце, чаму вам так неабходны мабільны тэлефон, без якога яшчэ пару дзясяткаў гадоў таму людзі выдатна абыходзіліся. Важна разабрацца з першапрычынай фобіі, наяўнасць якой многія нават не прызнаюць, тлумачачы яе звычкай, выгодай ці працоўнай неабходнасцю.

— Скарачайце час выкарыстання мабільнага. Кладзіце яго далёка ад ложка, каб пазбегнуць спакусы раніцай перш за ўсё паглядзець у экран. Не бярыце смартфон у ванную, а праз некаторы час перастаньце браць яго і на кухню.

— З часам адмоўцеся ад звычкі пераносіць яго за сабой па кватэры — няхай увесь час ляжыць на адным месцы.

— Адключыце гук для апавяшчэнняў і пакіньце сігнал толькі для званкоў, скараціце колькасць дадаткаў, якія могуць вас аб нечым апавяшчаць.

— Уявіце сябе без тэлефона ў дэталях: дзе вы знаходзіцеся, што робіце, каго бачыце і што адчуваеце. Затым адключыце тэлефон — для пачатку на гадзіну. З кожным днём можна дадаваць да гэтага часу па пяць хвілін. У рэшце рэшт правядзіце з адключаным тэлефонам дзень і вы адчуеце, што колькасць прапушчаных званкоў і інфармацыі не такая ўжо і вялікая.

— Універсальная парада — пошук захапленняў у рэальным свеце, асабліва такіх, якія маюць на ўвазе асабістыя зносіны. З’ездзіце на возера ці ў лес — туды, дзе няма сеткі. Атрымайце асалоду ад адпачынку без мабільнага. Сустрэньцеся з рэальнымі сябрамі, пакінуўшы тэлефон у сумцы ці кішэні, вы не проста выканаеце элементарную ветлівасць, але даведаецеся пра сябра значна больш, чым калі вы абодва будзеце сядзець побач, утыкнуўшыся ў смартфоны. 

Алена КРАВЕЦ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Захаваць. Нельга знесці

Захаваць. Нельга знесці

Знакі прыпынку нарэшце расстаўлены.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.