Вы тут

Спецыяліст расказала пра вітаміны, неабходныя для здароўя зубоў і дзёснаў


Прыгожая ўсмешка — гэта не толькі рэгулярнае наведванне стаматолага і «разумныя» зубныя пасты. Усе меры не дадуць эфекту, калі вы не будзеце правільна харчавацца. Пра вітаміны і мікраэлементы, неабходныя для здароўя зубоў і дзёснаў, расказала ўрач-гігіеніст Мінскага абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя Інга Федаткова.


Фота: pixabay.com

Збалансаванае харчаванне карыснае для ўсяго арганізма, у тым ліку для зубоў і дзёснаў. Каб тканкі поласці рота былі здаровымі, неабходна ўлічваць у штодзённым рацыёне аптымальныя суадносіны бялкоў, тлушчаў і вугляводаў, а таксама атрымліваць з ежай пэўныя вітаміны і мікраэлементы або прымаць іх у выглядзе дабавак.

Кальцый удзельнічае ў фарміраванні касцей і эмалі зубоў, а яго дэфіцыт правакуе іх разбурэнне. Найбольш багатыя ім малако і малочныя прадукты, зялёная ліставая гародніна, брокалі, плады сушанага інжыру, хурма, шпінат, салодкі перац, зялёны лук і кроп.

Фосфар удзельнічае ў працэсах абмену кальцыю, утвараючы з ім нерастваральныя солі, якія ўмацоўваюць косці і зубы. Для здароўя і захавання трываласці зубоў кальцый і фосфар павінны паступаць у арганізм у суадносінах 2:1 (на карысць кальцыю). Фосфар змяшчаецца ў багатай бялком ежы, напрыклад у мясе, яйках, арэхах, бабовых і малочных прадуктах.

Магній спрыяе правільнаму ўключэнню кальцыю ў структуру зуба, адказвае за цвёрдасць, трываласць зубной тканкі і за яе нармальны рост. Магнію шмат у непаліраваным рысе, прарослай пшаніцы, бананах, бульбе, просе, кунжуце, соі, кедравых арэхах, міндалі.

Вітамін D важны для засваення кальцыю, фосфару і кантролю мінеральнага балансу ў арганізме, паляпшае ўсмоктванне кальцыю з ежы і яго паступленне ў кровазварот. Пры недахопе вітаміну D адбываецца вымыванне кальцыю з касцей. Вітамін D утрымліваецца ў печані траскі, ікры ласосевых рыб, яечным жаўтку, у тлустых відах рыбы (селядзец, тунец, макрэль) і аліўкавым алеі.

Вітамін C у рацыёне забяспечвае шчыльнасць касцей, здароўе зубоў і дзёснаў. З прычыны дэфіцыту вітаміну С у арганізме дзёсны могуць запаляцца і кроватачыць. Крыніцай яго з’яўляюцца цытрусавыя, ягады, яблыкі, пятрушка, кроп, капуста, іншая гародніна і садавіна.

Вітамін А існуе ў двух формах: вітамін А (рэцінол) і правітамін А (карацін) — рэчыва, якое ў арганізме чалавека ператвараецца ў вітамін А.

Пры дэфіцыце рэцінолу назіраюцца рухомасць зубоў, хваравітасць дзёснаў. Таксама ён важны для выпрацоўкі сліны — яна неабходная для своечасовага змывання патагенных бактэрый. Рэцінол утрымліваецца ў печані жывёл і рыб, сметанковым алеі, вяршках, прадуктах жывёлагадоўлі.

Карацін ёсць у аранжавых і зялёных гародніне і садавіне. Уключыце ў сваё меню прадукты, багатыя на караціноіды: моркву, кейл (кучаравая капуста), шпінат, кінзу, базілік, чырвоны салодкі перац. Аднак памятайце, што для лепшага засваення ўжываць іх важна з тлушчамі.

Вітамін E абараняе клеткі, якія пакрываюць артэрыі, у тым ліку клеткі сасудаў у пульпе зуба, і сілкуе яго тканкі. Ён таксама спрыяе фарміраванню новых капіляраў, што ўзмацняе кровазабеспячэнне і мае супрацьзапаленчы эфект, а значыць, перашкаджае развіццю гінгівіту (запалення дзёснаў). Вітаміну Е шмат у раслінным алеі, арэхах, міндалі, кедравых арэшках, насенні сланечніку, авакада.

Каб усмешка была прыгожай, у нашым рацыёне абавязкова павінны быць наступныя прадукты:

  • Цвёрдая гародніна і садавіна (морква, яблыкі, агуркі і буракі) забяспечваюць добры масаж дзёснам і пастаўляюць неабходныя для здароўя зубоў кальцый і фосфар.
  • Арэхі (міндаль, кедравы арэх, кеш’ю) утрымліваюць мноства вітамінаў, амінакіслот і поліненасычаных тлустых кіслот. Ужыванне арэхаў дапамагае змагацца з бактэрыямі, якія разбураюць зубную эмаль.
  • Ягады (парэчка, вінаград, суніцы, журавіны) багатыя вітамінамі, асабліва вітамінам С, які ўмацоўвае дэнцін зубоў.
  • Малочныя прадукты (сыр, тварог, ёгурт) — выдатная крыніца кальцыю, фосфару, калію, магнію і вітамінаў А, В і D. 
  • Цытрусавыя (грэйпфрут, лайм, апельсін) аказваюць дабратворнае ўздзеянне на стан зубоў і дзёснаў. Вялікая канцэнтрацыя вітаміну С у цытрусавых дазваляе падтрымліваць выпрацоўку калагену ў арганізме, перашкаджае захворванням зубоў і дзёснаў. Аднак у цытрусавых дастаткова і арганічных кіслот, якія разбураюць зубную эмаль.
  • Тлустая рыба, яйкі — крыніца вітаміну D.
  • Простая вада, падобна сліне, змывае часцінкі ежы з зубоў і нейтралізуе кіслоты, разбуральныя для эмалі.

Правільны і своечасовы догляд дзёснаў і зубоў дазволіць захаваць іх здаровымі, моцнымі і пазбегнуць частых візітаў у стаматалагічныя кабінеты.

Падрыхтавала Агата СЛАВІНА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

 Для чаго Аляксей Хомчык стаў урачом?

Для чаго Аляксей Хомчык стаў урачом?

«Дзядзька Васіль загінуў, ты павінен працягнуць яго справу. Ты добра вучышся, павінен стаць доктарам».

Грамадства

Буякі, суніцы і лісічкі — прыцэньваемся да падарункаў чэрвеня

Буякі, суніцы і лісічкі — прыцэньваемся да падарункаў чэрвеня

«Ёсць і імпартныя, іспанскія — яны па-ранейшаму ў раёне 70 рублёў за кіло, 30 рублёў — кантэйнер».

Экалогія

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

Агульная плошча звалак у Беларусі займае каля 4 тысяч гектараў.