Вы тут

Уладзімір Радзівілаў: Сваю ролю трэба выконваць на 100 працэнтаў — і нават больш!


Гумарыст, парадыст, канферансье, спявак, акцёр — сёння імя Уладзіміра Радзівілава не патрабуе каментарыяў. Нядаўна заслужанаму артысту Рэспублікі Беларусь споўнілася 60 гадоў. Між тым майстар пародыі і гумару, рэжысёр і выканаўца папулярных канцэртных праграм адсвяткаваў 35-годдзе творчай дзейнасці ў роднай Белдзяржфілармоніі, дзе сабраў сяброў і прыхільнікаў на творчы вечар. Успамінамі і поглядам на зробленае Уладзімір Генадзевіч падзяліўся з карэспандэнтам «ЛіМа».


— 35 гадоў на сцэне! Не магу не спытаць пра найбольш удалы перыяд: што ўспамінаеце часцей?

— Я выступаю нават больш. Проста вырашылі канцэртнай праграмай «Сапраўдны артыст» адзначыць мой юбілей, 35 гадоў творчай дзейнасці і 26 гадоў з таго моманту, як я стаў галоўным Дзедам Марозам. Вельмі часта ўспамінаю гастролі. Некалі існаваў калектыў Святланы Кульпы, я вельмі шмат выступаў разам з ім. Зараз гастролямі называюць нават два дні паездкі, мы ж вандравалі і па тры месяцы — гэта было падарожжа на Далёкі Усход. Тады я быў вядучым канцэртнай праграмы Тэатра песні і моды, Леанід Кошалеў з ансамбля «Верасы» — салістам. Ездзіў з намі і дырэктар Яўген Яршоў, а яшчэ — 45 мадэлей з Дома мод, якія дэманстравалі беларускае адзенне. Тады я быў малады, імкнууўся адпавядаць канцэпцыі і зрабіў хімічную завіўку. Былі ў мяне і шыкоўныя вусы (смяецца). За гэтыя месяцы мы сталі вялікай дружнай сям’ёй. Калі надышоў час расставання, дзяўчаты нават плакалі.

— А пачыналася ўсё з ансамбля «Імпульс» яшчэ падчас службы ў арміі… Якія творы тады выконвалі?

— Тады мы вельмі любілі спяваць  песні беларускіх выканаўцаў, арганізоўвалі танцы, і ўсё новае, што было на эстрадзе, запісвалі ў клубе на плёнку, пераглядалі і здымалі копію — спявалі і ігралі. Гэта былі залатыя часы майго жыцця. Шкада, што многія не зразумеюць і не зведаюць такога шчасця — службы ў арміі. Гэта і падтрымка калег, і цесныя таварыскія сувязі, і выхаванне — армія многаму вучыць, хоць і шмат патрабуе. Я рады, што ў Беларусі прыняты закон, згодна з якім тым, хто адслужыў, будуць даваць нейкія льготы, каб хлопцам было лягчэй паступіць у ВНУ.

— Як чалавек, які скончыў тры навучальныя ўстановы, у тым ліку Усерасійскую творчую майстэрню эстраднага мастацтва ў Маскве, вы, відаць, лічыце неабходным пастаянна ўдасканальваць навыкі.  Многія сёння ўпэўнены, што дастаткова самаадукацыі.

— Гэта вельмі складаная прафесія, такая ж, як канферансье, які першы выходзіць на сцэну, сыходзіць з яе апошнім і дзякуючы якому любы артыст выступае з натхненнем… А з адукацыяй чалавек расце. Веды, якія я атрымаў, дапамагаюць па жыцці 100 %. Так, ёсць шмат тых жа выканаўцаў, якія не маюць вакальнай адукацыі, але ім гэта не перашкаджае быць прафесійнымі артыстамі.

— А чаму назва юбілейнай праграмы «Сапрыўдны артыст»?

— Сапраўдны, таму што і пародыі раблю, і маналогі (нават парныя), фельетоны чытаю, і песні спяваю… Усё ж кожны завітвае на канцэрт з пэўнай мэтай. Калі артыст шматгранны, народ з задавальненнем прыходзіць да яго. Дарэчы, цэлы год у розных кутках краіны я буду прадстаўляць сваю юбілейную праграму, але ўжо працую і над новымі…

— Ці быў момант, калі стамляліся і хацелі сысці са сцэны, знайсці сябе ў іншай прафесіі?

— Такога не было. Артысты заўсёды стамляюцца, але ж мы гэтага нікому не паказваем, бо павінны выканаць свой абавязак. Мела месца толькі невялікае адступленне: запрасілі ў Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета ў пастаноўку «Лятучая мыш», дзе я іграў Фроша. Паспеў зняцца і ў серыяле ў ролі міністра культуры… Але дзе б ні быў, галоўнае для мяне — працаваць з любоўю, аддачай. Сваю ролю трэба выконваць на 100 працэнтаў — і нават больш! Напрыклад, у ролі Дзеда Мароза я весялю і дзяцей, і дарослых, але першыя ўсё бачаць, усё ведаюць, усё разумеюць — іх не падманеш.

— Вельмі часта, асабліва ў СМІ, вас прадстаўляюць як галоўнага Дзеда Мароза краіны. Ці не бывае крыўдна за такое прымяншэнне заслуг? Вы ж майстар размоўнага жанру, гумарыст, парадыст… 

— У любога артыста ёсць галоўная, часам няўлоўная, рыса. Як кажуць, іншага Шурыка ўжо не будзе. Так і ў мяне: роля Дзеда Мароза са мной назаўсёды. Каб здзейсніць жаданне дзіцяці, трэба шмат назіраць, многае ведаць, а таксама марыць — у гэтым маё прызначэнне. Я веру, што кожны чалавек народжаны, каб выканаць сваё прызначэнне.

— Як вы зразумелі, што такая роля — менавіта ваша прызначэнне?

— Калі казаць пра ёлкі, то пачынаў я з ката Матроскіна і Карлсана, у перапынку паміж імі ваўком давялося пабегаць, ужо пасля стаў Дзедам Марозам. Але як атрымалася такая доўгая гісторыя менавіта з гэтым зімовым персанажам, сам не разумею. Першыя галоўныя ёлкі краіны прыходзілі ў канцэртнай зале «Мінск», потым праводзіліся ў Беларускім дзяржаўным цырку, і, як толькі пабудавалі Палац Рэспублікі, мы пераехалі туды. Менавіта ў той перыяд пачаліся вялікія навагоднія паказы.

— Дарэчы, чым займаліся летась, калі ў многіх з’явіўся вольны час і трэба было звыкнуцца з пандэміяй?

— Было, вядома, складана. Я вельмі перажываў, таму мы з сям’ёй з’ехалі на нейкі тэрмін на лецішча. Пісаў маналогі, рэпеціраваў… Але без сцэны артысту проста немагчыма. Няма самага неабходнага — абмену энергіяй. Мне вельмі важна бачыць, як людзі смяюцца ці проста ўсміхаюцца, бывае нават, што крыху паплачуць — успамінаюць нешта сваё… Аднак канцэрты даўно аднавіліся, і я акрыяў — з новымі сіламі выходжу на сцэну. Вядома, хвалявала тое, што і ўсіх: каб хутчэй гэта ўсё скончылася і Беларусь уздыхнула на поўныя грудзі. Я заўсёды кажу ў стылі Дзеда Мароза: «Хачу, каб над нашай краінай свяціла зорка дабрыні, любові, шчасця і здароўя».

— Існуе меркаванне, што беларускі глядач даволі сур’ёзны і яго складана рассмяшыць. Ці згодны?

— Гэта няпраўда. У нас вельмі добрая публіка, якая прыходзіць на канцэрты з адкрытай душой, каб убачыць любімага артыста. Але сапраўды, наш глядач адрозніваецца ад гледача-замежніка: ён у большай ступені ацэньвае — ведае, на каго хадзіць і навошта. Заўважыў, што людзі вельмі засумавалі без канцэртаў, асабліва гумарыстычных, і з задавальненнем ходзяць не толькі на выступленні айчынных артыстаў, але і замежных. Аднак я выступаў за мяжой і даўно праверыў: беларускага артыста паўсюль выдатна прымаюць — з вялікай любоўю і цеплынёй.

— Наколькі блізкі вам традыцыйны тэатр?

— Артыст эстраднага жанру павінен быць акцёрам. У гэтым ключы я і вучыўся: скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў па спецыяльнасці «Мастацтва эстрады». Дарэчы, мой сябар, рэжысёр аднаго з мінскіх тэатраў плануе штосьці напісаць і паставіць, магчыма, паўдзельнічаю ў спектаклі. Для мяне як для творцы, які адбыўся, вельмі цікава трапіць у новую хвалю. Згаджаючыся на ўдзел у аперэце «Лятучая мыш», я ўсё ж сумняваўся. З рэжысёрам-пастаноўшчыкам Міклашам Габарам Керэньі, які, між іншым, размаўляе на ламанай рускай мове, мы здолелі зразумець адзін аднаго. Тэатральнае мастацтва захапляе. З часам думаю зрабіць адно аддзяленне праграмы, прысвечанае пэўнаму тэатральнаму жанру. Але яблык яшчэ спее — хачу параіцца з сябрамі, творцамі, якія пішуць для мяне.

— Якім аўтарам сёння аддаяце перавагу?

— Бясспрэчна, спачатку трэба звярнуцца да аксакалаў. Напрыклад, у Кандрата Крапівы, дарэчы, майго земляка, ёсць шмат цікавых тэкстаў. Некаторыя з твораў можна крышачку пашырыць і прадставіць публіцы. Ужо потым трэба звяртацца да сучаснікаў. Але яны глядзяць на свет са сваёй званіцы. Усё-такі мы, тыя, хто пісаў пры Савецкім Саюзе, старой школы, старой закваскі. А хочацца адчуць новыя павевы. Ідэальна было б сумясціць творчасць і маладых, і масцітых пісьменнікаў-сатырыкаў. Спадзяюся, нешта атрымаецца.

— З кім супрацоўнічаце? Часта вы выкарыстоўваеце творы Васіля Найдзіна…

— Раней ён вельмі шмат пісаў для нашай эстрады, у тым ліку дакладныя і дэталізаваныя маналогі, фельетоны. У яго творах заўсёды ёсць тое, ад чаго можна адштурхнуцца і пра што задумацца. А вось Леанід Ганчароў з Віцебска стварае пародыі. Звычайна яны дабрадушныя і някрыўдныя. Мне вельмі не хочацца зняважыць таго ці іншага артыста, нават наадварот — трэба папулярызаваць гэтую прафесію. Люблю размоўныя і песенныя, дакладныя і добрыя, жартоўныя і, самае галоўнае, пазнавальныя пародыі. Павінна ўзнікаць адчуванне, што я ведаю чалавека шмат гадоў. Між тым нядаўна папрасіў Леаніда Ганчарова напісаць маналог на тэму вёскі, бо ўпэўнены: звычайныя і штодзённыя сюжэтныя лініі, звязаныя з вясковым жыццём, да гэтай пары застаюцца актуальнымі.

— Ці паспяваеце сачыць за літаратурным працэсам?

— Сорамна, але апошнім часам вельмі шмат чытаю ў інтэрнэце — не ведаю, чым мяне гэта прывабіла. Аднак думаю пазбаўляцца гэтай звычкі — няхай і зручна, але не вельмі сур’ёзна — лепей пачытаць газету… Але ў вольны час вельмі люблю чытаць класічныя творы на ваенную тэму, захапляюся фантастыкай. Сярод любімых твораў — «Граф Монтэ-Крыста» Аляксандра Дзюма. Калі казаць пра нашых аўтараў, вельмі даспадобы творчасць Кузьмы Чорнага, Якуба Коласа і, вядома ж, Кандрата Крапівы… У хатняй бібліятэцы маецца вельмі шмат рускіх народных казак. Ды ўвогуле, у мяне вялікая колькасць дзіцячых кніг, збіраў у свой час — з перыяду, калі пачаў іграць Дзеда Мароза. Хацелася даведацца як мага больш пра побыт і культуру, каб скласці дакладныя вобразы казачных зімовых персанажаў-сімвалаў. Цяпер здаецца, што пра таго ж Дзеда Мароза я ведаю літаральна ўсё. Гэты герой настолькі ўвайшоў у маё жыццё, што пачаў калекцыяніраваць яго. Самаму сталаму — 120 гадоў!

— Ці ўдаецца знаёміцца з моднымі сёння кірункамі гумару? Ці зможа хтосьці ў найбліжэйшы час дасягнуць узроўню таго ж Міхаіла Жванецкага, творчасць якога сёння зноў на хвалі папулярнасці?

— Жванецкі — мэтр. Пісьменнік-сатырык, майстэрства якога ніхто не можа пераняць. Прырода зрабіла творцу падарунак: ён мог пісаць пра тое, што бачыў, але так, каб пазней гэта было прыемна слухаць. Але мой кумір назаўсёды — канферансье Барыс Бруноў, майстар імправізацыі. Ён заўважыў мяне ў Маскве, калі я выступаў у Тэатры эстрады разам з Ядвігай Паплаўскай і Аляксандрам Ціхановічам. Непаўторнага артыста цікава парадзіраваць, стыль сапраўды вартага гумарыста пазнаеш з паўслова, як, напрыклад, Віктара Каклюшкіна, Анатоля Трушкіна… Гэта дарагога каштуе. Кожны з іх заняў сваю нішу. Кажучы пра маладзейшых гумарыстаў, стараюся сачыць. Тыя ж прадстаўнікі «Comedy Club» таксама занялі сваю нішу, дзе сталі незаменнымі дзякуючы асабліваму гумару, манеры размоў, каларыту. Камусьці іх своеасаблівае бачанне, падача матэрыялу падабаецца, некаму — не. Але, зноў жа, новыя павевы проста неабходны. Аднак не ведаю, колькі гэтыя творчыя пошукі працягнуцца.

— Што вас як гумарыста можа рассмяшыць?

— Дзеці, з якімі вельмі цікава размаўляць падчас навагодніх паказаў. Раней было па тры ёлкі ў дзень, сёлета, вядома, менш, і на кожную з іх завітвала ў сярэднім дзве з паловай тысячы дзяцей і дарослых — у суме атрымліваецца вялікая лічба. Аднойчы прыйшлі двое блізнят. З адным размаўляю, стаіць перада мной, а другі зайшоў з іншага боку і адкалупвае ў мяне каменьчыкі з адзення. Гляджу — ужо некалькі трымае ў руцэ. Памяняліся браты месцамі, і другі пачаў адкалупваць! Я папрасіў паказаць ручкі і вярнуць каменьчыкі. І такіх смешных выпадкаў — процьма. Кожны год слухаю на навагодніх спектаклях па 100 вершаў, бывае, сустракаюцца аднолькавыя, якія я і сам ужо вывучыў. Часцей за ўсё чытаюць вершы пра маму і родную Беларусь. Не магу не адзначыць адну прыемнасць: прыкладна палова дзяцей вучаць беларускамоўныя творы і чытаюць іх вельмі хораша. У такія моманты душа радуецца, бо новае пакаленне не забывае родную мову. Ды што казаць, многія самі ведаюць — дзеці нясуць той душэўны смех, якога нам, дарослым, не хапае.

Яўгенія ШЫЦЬКА

Фота з асабістага архіва Уладзіміра Радзівілава

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем’і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.